TPHCM định hình 'bản sắc lễ hội': Cơ hội thành điểm đến toàn cầu

5 giờ trướcBài gốc

TPHCM sở hữu 'nguồn vốn' văn hóa dồi dào để trở thành một trung tâm lễ hội tầm vóc toàn cầu. Ảnh: Unsplash.

Không dựa vào những sự kiện hoành tráng tức thời, TPHCM đang tích lũy “vốn” từ chính nhịp sống đô thị, sự giao thoa văn hóa và không gian sông nước để định hình bản sắc lễ hội riêng.

Vấn đề đặt ra là làm sao kết nối các hoạt động rời rạc thành một hệ sinh thái có chiến lược, đủ sức giữ chân du khách và nâng tầm thành điểm đến lễ hội của khu vực.

“Vốn” văn hóa ở đô thị không ngủ

TPHCM không cần bắt đầu bằng những sân khấu hoành tráng ngay từ đầu. Chính nhịp sống đường phố, dòng người tấp nập và sự giao thoa văn hóa đã âm thầm tạo nên nền tảng rất riêng cho thành phố. Theo các chuyên gia, nếu biết cách kể một câu chuyện phù hợp, TPHCM hoàn toàn có thể vươn lên trở thành điểm đến lễ hội mang dấu ấn toàn cầu.

Theo các giảng viên của Trường ĐH RMIT Việt Nam, điều làm nên khác biệt của TPHCM không nằm ở một vài sự kiện riêng lẻ, mà ở nền tảng văn hóa được tích lũy qua thời gian.

Tiến sĩ Bùi Quốc Liêm, giảng viên ngành Truyền thông chuyên nghiệp Trường Đại học RMIT Việt Nam, nhận định TPHCM là một “thành phố di dân” điển hình của Đông Nam Á, nơi nhiều cộng đồng cùng chung sống, tạo nên bản sắc vừa đa dạng vừa cởi mở. Sự pha trộn này giúp thành phố luôn năng động, dễ tiếp nhận cái mới và giàu tinh thần sáng tạo.

Ở góc độ không gian, sông Sài Gòn không chỉ là trục giao thương lịch sử mà còn là một biểu tượng văn hóa. Dòng sông, cùng với kiến trúc Đông - Tây đan xen và đời sống đô thị sôi động, tạo nên một nền cảnh hiếm có cho các hoạt động lễ hội. “Chính sự giao thoa này giúp các lễ hội tại TPHCM mang bản sắc riêng, khó sao chép”, ông Liêm nói.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Daisy Kanagasapapathy, giảng viên ngành Quản trị du lịch và khách sạn tại Trường ĐH RMIT Việt Nam, cho rằng thành phố đang sở hữu nguồn vốn văn hóa dồi dào, từ đời sống đường phố đến tinh thần cộng đồng, đủ điều kiện để phát triển thành một hệ sinh thái lễ hội quy mô lớn.

Quan trọng hơn, TPHCM đang bắt đầu thay đổi cách tiếp cận: Chuyển từ việc tổ chức các sự kiện đơn lẻ sang coi toàn bộ đô thị là không gian trải nghiệm lễ hội.

“Tương lai của lễ hội không chỉ là trình diễn, mà là trải nghiệm, nơi du khách được sống trong văn hóa, chứ không chỉ đứng ngoài quan sát”, bà Kanagasapapathy nhận định.

Áo dài được tôn vinh như biểu tượng của bản sắc Việt Nam hiện đại, đồng thời tạo nên một 'câu chuyện văn hóa sống'. Ảnh: Freepik.

Cần một chiến lược tổng thể

Hiện nay, TPHCM đã có nhiều hoạt động lễ hội đa dạng như Lễ hội Áo dài, Lễ hội Sông nước…, nhưng vẫn thiếu một chiến lược tổng thể để kết nối thành một chỉnh thể thống nhất. Theo Tiến sĩ Liêm, thành phố cần chuyển từ tư duy tổ chức sự kiện đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái lễ hội có tính liên kết, với những trụ cột rõ ràng.

“Điều quan trọng là phải có một câu chuyện thương hiệu xuyên suốt, phản ánh hình ảnh một đô thị năng động, đa văn hóa và sáng tạo”, ông nhấn mạnh.

Với Lễ hội Áo dài, các chuyên gia cho rằng dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Thay vì chỉ dừng lại ở trình diễn thời trang, lễ hội này có thể trở thành một hành trình trải nghiệm văn hóa, nơi du khách không chỉ xem mà còn hiểu, tương tác và cảm nhận giá trị phía sau tà áo.

Các hoạt động như trải nghiệm thủ công, gặp gỡ nhà thiết kế hoặc trình diễn trong không gian công cộng có thể đưa áo dài từ sàn diễn vào đời sống, qua đó gia tăng tính kết nối với công chúng.

Trong khi đó, Lễ hội Sông nước mở ra cơ hội định vị TPHCM như một đô thị gắn với hệ thống sông rạch, tương tự cách nhiều thành phố như Amsterdam hay Bangkok đã khai thác không gian sông nước cho các hoạt động văn hóa và du lịch trải nghiệm. Theo Tiến sĩ Kanagasapapathy, nếu được tổ chức bài bản, hệ thống sông ngòi có thể trở thành trục trải nghiệm trung tâm, kết nối các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và du lịch.

Những ý tưởng như trình diễn ánh sáng, nghệ thuật đa phương tiện, drone hoặc các chương trình ven sông có thể biến sông Sài Gòn thành một sân khấu thị giác đặc sắc, vừa hiện đại, vừa mang dấu ấn địa phương.

Không dừng lại ở đó, các chuyên gia còn đề xuất những mô hình trải nghiệm mới như “hộ chiếu số” để du khách khám phá thành phố theo dạng tương tác, thu thập dấu mốc tại nhiều địa điểm khác nhau. Cách làm này không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu.

Tiến sĩ Daisy Kanagasapapathy (trái) và Tiến sĩ Bùi Quốc Liêm. Ảnh: RMIT Việt Nam.

Thoát khỏi cách tiếp cận truyền thống

Theo các chuyên gia, thách thức lớn nhất của TPHCM hiện nay không phải là thu hút khách đến, mà là giữ họ ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Để làm được điều đó, thành phố cần vượt ra khỏi cách tiếp cận truyền thống, hướng đến việc tạo dựng kết nối cảm xúc.

Một trong những hướng đi được Tiến sĩ Kanagasapapathy gợi ý là xây dựng dấu ấn đa giác quan cho từng lễ hội. Bên cạnh yếu tố thị giác, các trải nghiệm về âm thanh, mùi hương và cảm xúc có khả năng lưu lại lâu hơn trong trí nhớ du khách.

Chẳng hạn, Lễ hội Áo dài có thể gắn với hương sen, trong khi Lễ hội Sông nước có thể được xây dựng như một bản hòa âm đặc trưng của đô thị sông nước, nơi âm nhạc truyền thống hòa quyện với âm thanh đời sống.

Những yếu tố này tạo nên các điểm neo cảm xúc, giúp trải nghiệm của du khách trở nên sâu sắc và bền lâu hơn so với việc chỉ ghi nhớ bằng hình ảnh.

Song song đó, cá nhân hóa trải nghiệm cũng trở thành xu hướng quan trọng. Với sự hỗ trợ của công nghệ, du khách có thể tự thiết kế hành trình theo sở thích, từ thời trang, ẩm thực đến nhiếp ảnh, qua đó tạo nên những trải nghiệm mang dấu ấn riêng.

“Để thúc đẩy chi tiêu du lịch, TPHCM cần vượt ra khỏi yếu tố giải trí đơn thuần và tạo ra sự kết nối cảm xúc sâu sắc hơn”, bà Kanagasapapathy gợi ý.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, dù công nghệ đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, đây vẫn chỉ là công cụ. Yếu tố cốt lõi nằm ở tính chân thực của trải nghiệm. Việc khuyến khích các hoạt động do cộng đồng dẫn dắt, phát triển không gian chợ và các khu vực sinh hoạt địa phương sẽ giúp du khách cảm nhận rõ nét nhịp sống của thành phố, thay vì chỉ tiếp cận những sân khấu được dàn dựng.

Kết hợp lễ hội với trải nghiệm ẩm thực và các hành trình du lịch chậm cũng là giải pháp góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị chuyến đi.

Quốc Hải

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/tphcm-dinh-hinh-ban-sac-le-hoi-co-hoi-thanh-diem-den-toan-cau-post775938.html