Động lực tăng trưởng mới
Sáng 4-6, Thành ủy TPHCM tổ chức hội nghị tổng kết Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 1-11-2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về một số chủ trương, chính sách lớn nhằm tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM; Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG
Báo cáo tóm tắt kết quả 10 năm thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TW, Giám đốc Sở Tài chính Hoàng Vũ Thảnh cho biết, TPHCM và các địa phương trong vùng đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tương đối toàn diện. Việc triển khai Nghị quyết 05 đã góp phần đưa TPHCM nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm 10 địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước.
Kết quả 10 năm thực hiện Nghị quyết 05 cũng góp phần cơ cấu lại kinh tế theo chiều sâu. Trong đó, ngành công nghiệp phát triển theo hướng ưu tiên công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn. Trong lĩnh vực dịch vụ, khu vực TPHCM phát triển mạnh thương mại dịch vụ theo hướng hiện đại. Tỷ trọng dịch vụ đến năm 2025 dự kiến đạt 67,2%.
Giám đốc Sở Tài chính Hoàng Vũ Thảnh trình bày báo cáo. Ảnh: VIỆT DŨNG
Khu vực kinh tế tư nhân khẳng định vai trò động lực, giai đoạn 2021-2025 khu vực TPHCM (cũ) bình quân mỗi năm có hơn 45.000 doanh nghiệp thành lập mới, vốn đăng ký bình quân đạt 10 tỷ đồng/doanh nghiệp. Khu vực Bình Dương (trước đây) đến năm 2025 có khoảng 80.000 doanh nghiệp, tổng vốn đăng ký hơn 980.000 tỷ đồng.
Việc thực hiện Nghị quyết 05 trong 10 năm qua cũng góp phần đổi mới phương thức, nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước. Thành phố đã đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền với khoảng 410 nhiệm vụ và hiện đại hóa hành chính, với tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt 80,1%, cùng tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hẹn đạt 95,99%.
Tuy nhiên, kết quả thực hiện Nghị quyết chưa đồng đều giữa các địa phương, lĩnh vực; vai trò đầu tàu, động lực tăng trưởng của Thành phố trong một số thời điểm có mặt suy giảm; mô hình tăng trưởng tại một số khu vực còn dựa nhiều vào thâm dụng lao động, đất đai; cải cách thể chế, thủ tục hành chính và năng lực quản trị nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tham luận tại hội nghị, Trưởng Ban quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TPHCM (Hepza) Bùi Minh Trí, cho biết sau sắp xếp đơn vị hành chính, theo quy hoạch được duyệt TPHCM có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 50.200ha.
Đại biểu dự hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG
Trong đó, 66 khu đã có quyết định thành lập, 58 khu đã đi vào hoạt động. Việc hợp nhất ba địa phương đã mở rộng không gian phát triển các khu công nghiệp, trở thành trung tâm công nghiệp của cả nước, tối ưu chỉ tiêu sử dụng đất khu công nghiệp, kết nối hạ tầng đồng bộ, tăng hiệu quả vận hành logistics…
Để tái cơ cấu ngành công nghiệp gắn với nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và hiệu quả sử dụng đất công nghiệp, lãnh đạo Hepza kiến nghị phát triển khu công nghiệp mới theo mô hình khu công nghiệp thế hệ mới, thông minh, xanh, tuần hoàn.
Dám đổi mới, dám đột phá
Với kinh nghiệm nhiều năm đồng hành cùng chính quyền chuyển đổi mô hình phát triển, lãnh đạo Becamex cho rằng TPHCM cần thẳng thắn nhìn nhận 5 thách thức cấu trúc lớn, gồm: sự trì trệ trong thể chế và tốc độ ra quyết định, áp lực quá tải đất đai tại nội đô, sự tắc nghẽn của hạ tầng kết nối vùng làm tăng chi phí logistics, nguy cơ thiếu hụt năng lượng xanh cho dòng vốn FDI thế hệ mới, sự phân tán trong hệ sinh thái khoa học công nghệ và nhân lực chất lượng cao.
Đại biểu tham luận tại hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG
Từ đó, Becamex kiến nghị TPHCM lấy hệ sinh thái đường sắt – metro – TOD làm trục xương sống để tái cấu trúc không gian đô thị. Đồng thời, di dời sản xuất có tổ chức từ nội đô về các khu công nghiệp sinh thái phía Bắc thông qua cơ chế hoán đổi quỹ đất.
Cùng với đó là thiết lập khu tự do đổi mới sáng tạo với thể chế vượt khung, thu hút các đại học Tốp 100 thế giới. Thúc đẩy chuyển đổi xanh, hạ tầng năng lượng thế hệ mới, chuẩn hóa mô hình khu công nghiệp xanh, phát triển nguồn điện mặt trời và khí LNG đồng phát tại chỗ. Đổi mới mô hình huy động nguồn lực đa thành phần theo công thức hợp tác công tư.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, lãnh đạo Sở NN-MT nhấn mạnh TPHCM phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là giải pháp then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh và diện tích đất sản xuất thu hẹp. Ngành nông nghiệp tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, lai tạo và chọn lọc giống, phát triển giống cây trồng, vật nuôi theo hướng công nghiệp hiện đại, đảm bảo cung cấp nguồn giống chất lượng cao cho việc cơ cấu lại ngành.
Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM Nguyễn Trần Phú Thịnh, cho biết ngay từ khi chuẩn bị sắp xếp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TPHCM đã xác định chuyển đổi số, dữ liệu số và hạ tầng số là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm hoạt động liên thông, thống nhất giữa các cấp chính quyền. Đến nay, các trụ cột về nền tảng số, dữ liệu số, phục vụ người dân, nâng cao năng lực số và hạ tầng, an toàn thông tin đều đạt những kết quả tích cực.
Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Lâm Đình Thắng tham luận tại hội nghị. Ảnh: VIỆT DŨNG
Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Lâm Đình Thắng cho biết, những năm qua TPHCM tiếp tục là hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất cả nước, quy tụ khoảng 50% số doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, và là nơi phát triển 3/4 kỳ lân công nghệ của Việt Nam. Với vai trò đầu tàu, TPHCM đi đầu trong việc hình thành các mô hình kinh doanh, sản phẩm công nghệ mới, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết số 05.
Lãnh đạo Sở KH-CN đề xuất TPHCM tiếp tục phát triển mạng lưới đổi mới sáng tạo, phát huy tối đa vai trò nòng cốt của Đại học quốc gia TPHCM, Khu công nghệ cao, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TPHCM (SIHUB) cùng các viện, trường và doanh nghiệp dẫn dắt. Khai thác hiệu quả quỹ đầu tư mạo hiểm; đồng thời thúc đẩy thương mại hóa và mua sắm công; tăng cường kết nối và khẳng định thương hiệu quốc tế.
Theo lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM, một trong những bài học kinh nghiệm trong công tác tuyên truyền, vận động triển khai thực hiện Nghị quyết 05, đó là công tác tuyên truyền chỉ thực sự mang lại hiệu quả cao khi chuyển hóa được các mục tiêu kinh tế vĩ mô của Đảng thành lợi ích thực chất, sát sườn, và mở ra cơ hội phát triển rõ ràng cho doanh nghiệp, người dân.
Để phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM đề xuất đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình kinh tế mới, thúc đẩy liên kết vùng. Đồng thời, xây dựng môi trường thu hút nhân tài và khơi thông nguồn lực xã hội; khơi dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân...
NGÔ BÌNH - MAI HOA - THANH DUNG