TPHCM đổi mới mô hình trạm y tế phường, xã: Còn nhiều điều cần làm

2 giờ trướcBài gốc

Ngày 20-1, Sở Y tế TPHCM cho biết sau nhiều năm hoạt động, hệ thống trạm y tế phường, xã vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò nền tảng của y tế cơ sở.

Khám sàng lọc trước tiêm cho trẻ tại Trạm Y tế phường Bình Trị Đông, TPHCM

Theo Sở Y tế TPHCM, Nghị quyết 72/2025 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở như: trạm y tế chưa cung cấp đầy đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; việc khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật còn hạn chế; niềm tin của người dân đối với y tế tuyến cơ sở chưa được củng cố. Hệ quả là tình trạng người dân đi khám chữa bệnh vượt tuyến vẫn phổ biến, kể cả với những bệnh lý thông thường, gây quá tải cho bệnh viện tuyến trên và gia tăng chi phí xã hội.

Cộng tác viên dân số phường Bình Trị Đông thu thập thông tin hộ gia đình kết hợp rà soát, lập danh sách trẻ trên địa bàn

Một nguyên nhân quan trọng là cách thức hoạt động của y tế cơ sở còn mang tính thụ động. Phần lớn trạm y tế vẫn chủ yếu chờ người dân đến khám, trong khi chưa chủ động tiếp cận, quản lý và theo dõi sức khỏe người dân theo địa bàn. Hoạt động chuyên môn còn nặng về xử lý từng sự việc, tập trung vào tiêm chủng, khám bệnh thông thường hoặc các chương trình mục tiêu, trong khi vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, tư vấn dự phòng và theo dõi lâu dài chưa được phát huy đầy đủ.

Bên cạnh đó, trạm y tế chưa thực sự là đầu mối điều phối chăm sóc sức khỏe trên địa bàn. Sự kết nối với bệnh viện tuyến trên, cơ sở y tế tư nhân và các lực lượng liên quan còn rời rạc; công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe ở nhiều nơi còn hình thức, thiếu cá thể hóa và chưa dựa trên dữ liệu sức khỏe.

Thời gian qua, trạm y tế phường, xã đã được sắp xếp, tổ chức lại theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc chính quyền địa phương. Tuy nhiên, thay đổi về tổ chức mới chỉ là điều kiện cần. Nếu không đổi mới mô hình hoạt động, khó có thể tạo ra chuyển biến thực chất trong chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Trong bối cảnh đó, mô hình trạm y tế hoạt động theo các đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn được xem là hướng đi phù hợp. Theo mô hình này, trạm y tế không chỉ chờ người dân đến khám mà chủ động quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, nhóm nguy cơ và các giai đoạn của vòng đời. Mỗi đội gồm bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, nhân viên y tế công cộng và cộng tác viên khu dân cư, đóng vai trò cầu nối trực tiếp với người dân.

Mô hình vận hành dựa trên các nguyên tắc cốt lõi người dân được đăng ký và quản lý theo từng đội; chăm sóc theo vòng đời và nhóm nguy cơ; xây dựng kế hoạch chăm sóc chủ động, thăm hộ gia đình định kỳ; chuyển tuyến có điều phối và theo dõi sau điều trị; duy trì giao ban đội thường xuyên để bảo đảm chăm sóc liên tục.

Song song với đổi mới mô hình hoạt động, chuyển đổi số y tế cơ sở là yêu cầu không thể thiếu, giúp trạm y tế chuyển từ "quản lý hành chính" sang "quản lý sức khỏe", theo dõi liên tục và chủ động hơn.

Sở Y tế TPHCM cho rằng việc triển khai thí điểm mô hình này tại một số phường, xã là cần thiết để rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Dù còn nhiều khó khăn ban đầu, mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn được kỳ vọng sẽ khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở, góp phần đưa trạm y tế thực sự trở thành "điểm chạm y tế đầu tiên" của người dân, đúng với tinh thần Nghị quyết 72 và định hướng phát triển bền vững của ngành y tế.

Hải Yến

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/tphcm-doi-moi-mo-hinh-tram-y-te-phuong-xa-con-nhieu-dieu-can-lam-196260120121726041.htm