TPHCM sớm triển khai miễn phí xe buýt

2 giờ trướcBài gốc

Sáng 2-4, có mặt trên nhiều tuyến xe buýt ở TP HCM, phóng viên Báo Người Lao Động cảm nhận rõ bức tranh vận hành loại hình giao thông công cộng này đang thể hiện những tín hiệu tích cực, nhất là trên các tuyến chuyển sang xe buýt điện.

Tiện nghi, thuận lợi

Tại trạm dừng trước Trường ĐH Ngân hàng TP HCM ở phường Thủ Đức, từ sớm, đông đảo sinh viên đã xếp hàng chờ lên tuyến xe buýt 53 (đường Lê Hồng Phong - ĐHQG TP HCM). Tuyến này vận hành bằng xe buýt điện VinBus từ ngày 1-3.

Cùng các sinh viên bước lên xe buýt, phóng viên ấn tượng bởi không khí mát mẻ từ hệ thống điều hòa, khoang xe sạch sẽ. Hành trình di chuyển êm, tương đối đúng thời gian giữa mỗi trạm.

TP HCM hiện có hơn 50% xe buýt sử dụng năng lượng sạch. Ảnh: NGỌC QUÝ

Sinh viên Nguyễn Tường Vy cho hay mình luôn sử dụng tuyến xe buýt 53 để đến Trường ĐH Khoa học Tự nhiên. Sinh viên này nhận xét xe mát, chạy ít rung lắc và ít tiếng ồn hơn xe chạy xăng. Nhân viên phục vụ nhiệt tình, thông tin tuyến rõ ràng, có thể tra cứu qua ứng dụng goBus nên rất thuận tiện.

Tại khu vực trước Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, lượng hành khách chờ lên tuyến xe buýt số 8 (Bến xe quận 8 - ĐHQG TP HCM) khá đông. Trên xe, nhiều người lớn tuổi khi được hỏi đã trả lời xe buýt là phương tiện họ thường xuyên chọn để di chuyển.

Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, mạng lưới xe buýt TP HCM có 181 tuyến với 2.325 phương tiện, trong đó xe buýt điện và CNG chiếm 54,8%. Đây là nền tảng tốt để phát triển hệ thống giao thông công cộng xanh trong thời gian tới.

Ông Phạm Văn Hai cho hay thường đi xe buýt từ nhà ở phường Phú Định đến phường Thủ Đức thăm con cháu.

So sánh xe buýt giờ rộng rãi, mát mẻ hơn trước, ông kể bản thân thuộc diện được miễn phí vé, chỉ cần mang theo căn cước công dân là đi được, rất tiện.

"Nghe thông tin sắp tới có thể miễn phí toàn bộ xe buýt, tôi rất vui vì vừa tiết kiệm chi phí vừa thấy thành phố ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình" - ông bày tỏ.

Khẩn trương xây dựng phương án

Ngày 1-4, tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết một trong nhiều chủ trương mà Thường trực Thành ủy đã bàn và thống nhất thực hiện là miễn phí xe buýt trên địa bàn.

Theo ông Trần Lưu Quang, chính sách này nhằm góp phần làm giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường - những vấn đề từng được Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu TP HCM tập trung xử lý. Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ tính toán thực hiện.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Sở Xây dựng TP HCM xác nhận đang khẩn trương tính toán chi tiết phương án miễn phí toàn bộ hệ thống xe buýt trên địa bàn. Nguyên tắc được đặt ra là áp dụng cho mọi tuyến, không phân biệt có trợ giá hay không và hướng đến nhóm đi học, đi làm hằng ngày.

Chất lượng phương tiện tốt, thái độ thân thiện của nhân viên là những yếu tố thu hút hành khách đi xe buýt. Ảnh: NGỌC QUÝ

"Chủ trương miễn phí xe buýt mà Bí thư Thành ủy vừa nêu nhận được sự quan tâm rất lớn của người dân. Theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố, phương án cụ thể sẽ được hoàn thiện, trình HĐND TP HCM vào cuối tháng 4-2026 và triển khai ngay sau khi được thông qua" - lãnh đạo Sở Xây dựng nhấn mạnh.

Bên cạnh yêu cầu chặt chẽ, minh bạch, công bằng, không lãng phí..., việc xây dựng chính sách này còn phải bảo đảm thời gian nhanh nhất để người dân sớm hưởng lợi ích.

Trong ngày 2-4, đại diện Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP HCM thông tin các đơn vị liên quan đang họp bàn phương án tài chính, cơ chế đặt hàng và kiểm soát hoạt động đối với doanh nghiệp vận tải. Sau khi thống nhất, những nội dung này sẽ được trình Thường trực Thành ủy TP HCM xem xét.

Hiện nay, TP HCM miễn phí xe buýt cho một số nhóm như người từ 60 tuổi trở lên, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công, người khuyết tật; đồng thời trợ giá cho học sinh, sinh viên… với kinh phí khoảng 1.700 tỉ đồng/năm. Trong bối cảnh giá vé xe buýt dao động 5.000 - 7.000 đồng/lượt, nếu mở rộng miễn phí toàn dân, ngân sách dự kiến tăng lên khoảng 7.000 tỉ đồng.

"Cú hích" cần thiết

Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô hành khách TP HCM, nhìn nhận chính sách miễn phí xe buýt cho hành khách rất đáng hoan nghênh vì phù hợp mục tiêu phát triển vận tải hành khách công cộng trong giai đoạn hiện nay.

Ông Tính thông tin thời gian qua, khi giá xăng dầu tăng, nhiều người dân lựa chọn xe buýt để đi lại, giúp tăng 35% sản lượng hành khách dùng phương tiện này. Nếu TP HCM sẵn sàng nguồn kinh phí thì việc sớm miễn phí xe buýt sẽ tạo "cú hích" cần thiết để phát triển vận tải hành khách công cộng.

Nếu thành phố chưa sẵn sàng, có thể mở rộng dần đối tượng như sinh viên, công chức, thay vì chỉ miễn phí cho người cao tuổi, người khuyết tật, người có công… như hiện nay. Ngoài việc mở rộng đối tượng, có thể miễn phí toàn bộ vào mỗi cuối tuần. Việc mở rộng dần "biên độ" như vậy giúp thành phố cân đối ngân sách và có những bước triển khai phù hợp.

Song song với việc miễn phí, ông Tính cho rằng chính quyền cần tiếp tục đầu tư hệ thống hạ tầng như bến bãi, trạm dừng, nhà chờ, trạm sạc, bố trí làn ưu tiên, làn đường dành riêng cho xe buýt. Ngoài ra, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động xe buýt, bảo đảm các chuyến xe hoạt động đúng giờ, rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến nhằm tối ưu hóa thời gian đi lại bằng xe buýt cho người dân.

"Khi được miễn phí, chắc chắn sản lượng hành khách đi xe buýt sẽ tăng, các doanh nghiệp có thêm động lực nâng cao chất lượng phục vụ, đầu tư phương tiện… Qua đó, giảm ô nhiễm, giảm ùn tắc giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội" - ông Tính lạc quan.

Với kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường, TP HCM miễn phí xe buýt là bước tiến từ trợ giá gián tiếp sang hỗ trợ trực tiếp cho người dân, giúp giảm chi phí đi lại, nhất là người thu nhập thấp. Ông cho rằng để thu hút hành khách thì miễn phí thôi chưa đủ, mà xe buýt cần được ưu tiên làn đường, tổ chức giao thông hợp lý để chạy nhanh hơn, đúng giờ hơn.

Điều quan trọng nữa, theo ông Tường, là cần phát triển xe buýt như phương tiện trung chuyển kết nối tuyến metro và các loại hình vận tải khác; đồng thời cải thiện hạ tầng đi bộ, tăng khả năng tiếp cận trạm dừng. Theo ông, nếu có các giải pháp đồng bộ, xe buýt sẽ thu hút người dân hơn và đương nhiên, TP HCM sẽ giảm phương tiện cá nhân và giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.

Ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông

TP HCM đang triển khai lộ trình chuyển đổi 100% xe buýt sang sử dụng điện, năng lượng xanh vào năm 2030. Giai đoạn 2025-2030, thành phố dự kiến đầu tư, chuyển đổi trên 3.000 xe buýt điện, gồm thay thế 1.537 chiếc hiện hữu và bổ sung 1.474 xe mới.

Quá trình chuyển đổi kéo theo nhu cầu cấp thiết về hạ tầng trạm sạc. Hiện hệ thống này ở TP HCM mới có 5 trạm với 56 trụ, cơ bản đáp ứng nhu cầu trước mắt nhưng được xác định là "điểm nghẽn" khi số lượng xe điện tăng nhanh.

Thông tin TP HCM sẽ miễn phí xe buýt được người dân phấn khởi đón nhận. Ảnh: NGỌC QUÝ

Vừa qua, Sở Xây dựng đã trình UBND TP HCM phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ theo hình thức cho thuê quyền khai thác, nhằm triển khai hệ thống trụ sạc điện phục vụ lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh, đặc biệt là xe buýt điện.

Theo đề án, việc cho thuê được tiến hành thông qua đấu giá công khai, thời hạn dự kiến 7 năm. Doanh nghiệp tham gia phải đáp ứng tiêu chí về kinh nghiệm, năng lực tài chính, yêu cầu kỹ thuật, phòng cháy - chữa cháy; hệ thống trụ sạc phải sử dụng công nghệ mở, bảo đảm tương thích với nhiều loại phương tiện.

Dự kiến, nguồn thu từ hoạt động này sẽ hơn 22 tỉ đồng trong năm đầu và khoảng 179 tỉ đồng sau 7 năm, chưa bao gồm thuế. Sau khi trừ chi phí, toàn bộ nguồn thu sẽ nộp ngân sách và ưu tiên tái đầu tư cho hạ tầng giao thông.

Sở Xây dựng TP HCM nhận định đề án trên mang tính cấp thiết, vừa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi năng lượng trong vận tải công cộng vừa tạo cơ chế thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư, vận hành hệ thống trạm sạc. Sở đã kiến nghị UBND thành phố sớm xem xét, phê duyệt đề án để triển khai.

THU HỒNG - NGỌC QUÝ

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/tphcm-som-trien-khai-mien-phi-xe-buyt-196260402215431452.htm