Trạc thải và bài toán tài nguyên tuần hoàn-Kỳ 2: Bất ngờ với đường đi của phế thải xây dựng

5 giờ trướcBài gốc

Clip: Bất ngờ với đường đi của phế thải xây dựng ở Thủ đô

Khi đường phố nội thành thưa người qua lại, cũng là lúc trên khu vực đê dọc đường Bạch Đằng (phường Hồng Hà, Hà Nội), âm thanh của tháo dỡ, đập bỏ chát chúa bắt đầu trở lại. Tiếng máy xúc, máy phá dỡ hoạt động liên tục để dọn dẹp mặt bằng cho các công trình. Ngay bên dưới, những đoàn xe tải cỡ lớn mang nhãn hiệu HOWO luôn nổ máy chờ sẵn để chở gạch vữa, đất đá rời đi.

Khoảng 21h ngày 6/5, nhóm phóng viên bắt đầu bám theo một chiếc xe tải mang biển kiểm soát 90H-031.22. Trên thùng xe chở đầy đất đá và gạch vữa vừa được múc từ công trường. Chiếc xe này chạy dọc theo tuyến đê Nguyễn Khoái, đi qua khu vực Nghi Tàm rồi hướng thẳng về phía cầu Nhật Tân.

Sau khoảng 30 phút di chuyển trên quãng đường dài 10km, chiếc xe tải bất ngờ giảm tốc độ và dừng lại trước cổng dự án Noble West Lake nằm trên đường Võ Chí Công. Tại đây, mọi việc diễn ra rất nhanh: nhân viên bảo vệ mở rào chắn, chiếc xe lùi vào trong, trút toàn bộ đất đá xuống rồi lập tức rời đi. Việc ra vào diễn ra nhanh chóng, chỉ trong vài phút chiếc xe đã rời công trường.

Trong quá trình theo dõi những xe tải loại này trên đường Võ Chí Công, ghi nhận cho thấy việc vận chuyển này gây ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và đe dọa an toàn giao thông. Cụ thể, vào lúc 22h22 cùng ngày (6/5), một chiếc xe tải mang biển kiểm soát 98H013.11 chở đầy đất di chuyển hướng từ cầu Nhật Tân vào trung tâm thành phố. Do thùng xe không kín, một lượng lớn nước bùn từ trên xe chảy ròng ròng xuống mặt đường như dòng thác. Cả một đoạn đường dài từ 200 đến 300 mét trở nên nhoe nhoét bởi nước bùn trơn trượt.

Không chỉ ở khu vực đường Võ Chí Công, hoạt động vận chuyển đất đá cũng diễn ra liên tục tại công trường dự án hồ điều hòa Phú Đô (phường Từ Liêm). Ngay trong đêm, hàng trăm lượt xe tải cỡ lớn nối đuôi nhau chở đất chạy ra nhiều hướng khác nhau. Một số xe rẽ ra Đại lộ Thăng Long để đi về hướng Yên Sở; một số khác chạy dọc đường Phạm Văn Đồng để lên cầu Thăng Long; và có cả những xe chạy ngược về phía xã Kiều Phú (huyện Quốc Oai cũ).

Từng đoàn xe tải nườm nượp rời dự án hồ điều hòa Phú Đô, kéo theo những vệt bụi đất mịt mù suốt dọc tuyến đường.

Điều đáng nói là một số tài xế đã dùng băng dính dán kín một phần biển số xe. Những xe này phóng với tốc độ cao, cuốn theo lượng lớn bụi đất mù mịt trên đường, làm che khuất tầm nhìn của những người tham gia giao thông cùng chiều.

Để tìm hiểu những xe chở đất này đi đâu, nhóm phóng viên tiếp tục bám theo chiếc xe tải mang biển kiểm soát 38M-848.46 (chiếc xe bị dán băng dính, thay đổi một phần biển số). Sau khi thùng xe được chất đầy đất từ dự án hồ Phú Đô, chiếc xe lao nhanh ra Đại lộ Thăng Long. Sau hơn 30 phút bám theo trên quãng đường khoảng 20km, chúng tôi phát hiện chiếc xe bắt đầu đi chậm lại và rẽ vào một bãi đất trống nằm trên đường Tiểu Ly (thuộc Cụm công nghiệp Ngọc Mỹ - Thạch Thán, xã Kiều Phú, huyện Quốc Oai).

Tại bãi đất trống này, hoạt động đổ đất, trạc thải xây dựng diễn ra nhộn nhịp, nhất là sau 23h đêm. Theo ghi nhận thực tế, vào lúc cao điểm, cứ vài phút lại có khoảng 5 chuyến xe tải chở đất đá chạy vào bãi, đổ ụp rồi nhanh chóng rời đi.

Dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kom Tum- Nguyễn Trãi (phường Thanh Xuân) được triển khai theo lệnh xây dựng khẩn cấp từ tháng 1/2026. Đến nay, dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, hiện đang tiến hành hạng mục phá dỡ, vận chuyển trạc thải thuộc phạm vi dự án.

Để vận chuyển trạc thải, phường Thanh Xuân đã ký hợp đồng với Liên danh nhà thầu gồm Công ty cổ phần phá dỡ xây dựng Thăng Long Group và Công ty cổ phần xây dựng hạ tầng và môi trường đô thị. Vị trí đổ thải được xác định là Khu Lạch cửa quán VT11-VT12 thuộc phường Phúc Lợi và bãi xử lý chất thải rắn Toàn Cầu (khu đất 6,5ha nút giao Pháp Vân- Cầu Giẽ, phường Yên Sở). Tổng giá trị hợp đồng khoảng hơn 20 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, Liên danh nhà thầu đã vận chuyển trạc thải đi không đúng như hợp đồng đã ký kết. Cụ thể, tối 19/5, tại khu vực công trường dự án trên đường Nguyễn Trãi, lúc khoảng 22h30, một xe ô tô tải không đeo biển số phía sau, phía trước treo biển kiểm soát 29M- 828.89 chở đầy trạc thải rời khỏi công trường. Chiếc xe di chuyển theo cung đường Nguyễn Trãi- Khuất Duy Tiến- Lê Văn Lương- Lê Trọng Tấn… rồi dừng lại tại công trường dự án Nhà ở xã hội (phường Dương Nội). Sau khi bảo vệ công trường hướng dẫn, chiếc xe chở trạc thải lùi vào trong công trường, đổ toàn bộ trạc thải xây dựng rồi quay lại điểm xuất phát trên đường Nguyễn Trãi.

Khoảng 0h30 ngày 20/5, chiếc xe ô tô tải BKS 29E- 695.36 chở đất trạc thải xuất phát từ công trường trên đường Nguyễn Trãi. Lúc này, trời bắt đầu mưa to, nhưng chiếc xe vẫn di chuyển rất nhanh theo cung đường Nguyễn Trãi- Nguyễn Xiển- Phạm Tu- Trục đường phía Nam. Sau khoảng 40 phút di chuyển, đến khoảng 1h15 ngày 20/5, chiếc xe rẽ vào công trường Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội. Lái xe xuống làm các thủ tục liên quan rồi chạy thẳng vào công trường.

Trước đó, khoảng 23h, chiếc xe 29E- 176.42 cũng xuất phát và di chuyển theo cung đường trên. Khi đến gần công trường khu đô thị thì hòa vào hàng trăm xe chở đất, vật liệu xây dựng rồi mất hút.

Xe chở trạc thải xây dựng từ dự án đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum- Nguyễn Trãi (phường Thanh Xuân)

Trao đổi với báo Tiền Phong, đại diện Liên danh nhà thầu phá dỡ, vận chuyển trạc thải dự án Đường Vành đai 2.5 đoạn Ngụy Như Kom Tum- Nguyễn Trãi thừa nhận, có việc đổ trạc thải không đúng với vị trí đã ký kết trong hợp đồng.

Đại diện Liên danh này cho biết, ước tính khối lượng trạc thải tại dự án khoảng 150.000 m3, được thực hiện với tổng giá trị hơn 20 tỷ đồng. Đến ngày 21/5, đơn vị đã gần hoàn thành việc phá dỡ, di chuyển trạc thải để bàn giao cho chủ đầu tư.

Đối với vị trí đổ trạc thải, theo hợp đồng thì vị trí đổ trạc thải tại Khu Lạch cửa quán VT11-VT12 thuộc phường Phúc Lợi và khu đất 6,5ha nút giao Pháp Vân- Cầu Giẽ (phường Yên Sở). Tuy nhiên, do nhiều dự án cũng đang giải phóng mặt bằng, nên thiếu nơi đổ trạc thải. Do đó, một đối tác của liên danh có hành vi chở trạc thải đổ tại một số dự án khác như phản ánh. Khi chúng tôi đặt câu hỏi về việc “ăn” thêm tiền từ dự án khác, vị lãnh đạo doanh nghiệp này từ chối thông tin. “Số lượng trạc thải anh em đổ tại công trường một số dự án khác không nhiều, khoảng 50-70 xe thôi”, người này nói.

Tuy nhiên, vị này cũng thừa nhận, đến 19h ngày 21/5, phía Liên danh nhà thầu và đơn vị quản lý bãi xử lý chất thải rắn Toàn Cầu là pháp nhân dự kiến tiếp nhận nguồn phế thải từ Liên danh nhà thầu, vẫn chưa ký với nhau được hợp đồng chính thức. “Chúng tôi đã thống nhất được hợp đồng nguyên tắc, dự kiến 1-2 ngày nữa sẽ hoàn thiện các điều khoản và ký kết hợp đồng”, đại diện Liên danh này nói tại thời điểm trao đổi với phóng viên.

Lãnh đạo UBND phường Thanh Xuân cho biết, phường chưa nhận được thông tin về việc đơn vị phá dỡ, vận chuyển không có nơi đổ trạc thải xây dựng của dự án. Nếu gặp khó khăn, thì họ phải có ý kiến, để phường nắm được và báo cáo thành phố để có phương án xử lý phù hợp.

Đất nông nghiệp bỏ hoang bị trạc thải đổ đè lên giống như san lấp ở xã An Thượng và La Phù (huyện Hoài Đức cũ) - Ảnh: D. KHANG

Trong đầu năm 2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra quyết định khởi tố một vụ án hình sự về tội "Gây ô nhiễm môi trường". Cụ thể, qua kiểm tra, công an phát hiện một lượng lớn đất đá, gạch vữa bị đổ trái phép tại khu đất nông nghiệp nằm cạnh nhà vườn Bảo Vy Garden, trên đường Lý Thánh Tông (thuộc xã Bát Tràng). Kết quả đo đạc cho thấy, tổng khối lượng phế thải xây dựng bị đổ trộm tại đây lên tới hơn 7.117 mét khối.

Đất nông nghiệp bị các đối tượng biến thành bãi thải lậu tại xã Bát Tràng.

Theo đại diện của một công ty chuyên xử lý môi trường, hiện nay có một chiêu trò trục lợi rất phổ biến trong việc vận chuyển đất đá, chất thải, rác thải xây dựng. Cụ thể, có nhiều cá nhân hoặc nhóm xe tải không có giấy phép xử lý rác thải, nhưng lại mạo danh các công ty lớn để ký hợp đồng dọn dẹp với chủ công trình. Theo nguyên tắc, họ thu tiền của chủ công trình để chở rác thải xây dựng đến các nhà máy xử lý đúng quy định.

Thế nhưng, thay vì đưa đến đúng nơi xử lý, những nhóm này lại mang toàn bộ số đất đá, gạch vữa, trạc thải đó đem bán lại cho những người đang cần vật liệu để san lấp ao hồ, ruộng vườn. Dấu hiệu chiêu trò "ăn hai đầu" này mang lại lợi nhuận rất lớn, giải thích vì sao các đoàn xe tải luôn hoạt động tấp nập suốt đêm, bất chấp các quy định pháp luật.

Đầu năm 2026, Thường trực Thành ủy Hà Nội có văn bản chỉ đạo khẩn cấp, yêu cầu UBND thành phố nhanh chóng lập đề án xử lý phế thải xây dựng trên toàn thành phố, giải quyết dứt điểm tình trạng đổ trộm gạch vữa, đất đá, phế thải xây dựng lấp ao hồ, đất nông nghiệp....

Nhóm Phóng viên Thời sự | Đồ họa: Kiều Tú

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/trac-thai-va-bai-toan-tai-nguyen-tuan-hoan-ky-2-bat-ngo-voi-duong-di-cua-phe-thai-xay-dung-post1844598.tpo