Trái Đất nóng lên nhanh kỷ lục, thế giới tiến gần ngưỡng 1,5°C

3 giờ trướcBài gốc

Một nghiên cứu mới cho thấy tốc độ nóng lên của Trái Đất đang tăng nhanh hơn bất kỳ giai đoạn nào kể từ khi các nhà khoa học bắt đầu ghi chép nhiệt độ toàn cầu vào cuối thế kỷ XIX. Kết quả này làm dấy lên lo ngại rằng thế giới có thể sớm vượt qua các mục tiêu khí hậu quan trọng nếu xu hướng hiện nay tiếp tục.

Theo nghiên cứu, sau khi loại bỏ ảnh hưởng của các biến động tự nhiên như hiện tượng El Ninõ, chu kỳ mặt trời hay các vụ phun trào núi lửa, tốc độ nóng lên do hoạt động của con người đạt khoảng 0,35°C mỗi thập kỷ trong mười năm qua. Con số này gần gấp đôi mức trung bình ghi nhận trong giai đoạn 1970 - 2015, khi nhiệt độ toàn cầu tăng dưới 0,2°C mỗi thập kỷ.

Theo nghiên cứu, sau khi loại bỏ tác động của El Ninõ, chu kỳ mặt trời và núi lửa, tốc độ nóng lên do con người gây ra đạt khoảng 0,35°C mỗi thập kỷ trong 10 năm qua. Ảnh: Istock

Phân tích từ nhiều bộ dữ liệu nhiệt độ khác nhau đều cho thấy xu hướng nóng lên tăng tốc bắt đầu từ khoảng năm 2013 hoặc 2014. Các nhà khoa học cho rằng điều này cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn so với nhiều giai đoạn trước.

Stefan Rahmstorf, nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam (Đức) và là đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết nếu tốc độ nóng lên của thập kỷ qua tiếp tục duy trì, thế giới có thể vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp trước năm 2030. Đây là mức giới hạn được đặt ra trong Hiệp định Paris nhằm hạn chế những tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu.

Trong những năm gần đây, nhiều khu vực trên thế giới đã trải qua các đợt nắng nóng cực đoan. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng các hiện tượng này không chỉ phản ánh xu hướng nóng lên dài hạn mà còn bị khuếch đại bởi các yếu tố tự nhiên như El Ninõ.

Nhóm nghiên cứu đã loại bỏ ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên như El Ninõ, chu kỳ mặt trời và núi lửa khỏi dữ liệu nhiệt độ toàn cầu để xác định mức nóng lên do con người gây ra. Kết quả cho thấy nhiệt độ vẫn tăng nhanh hơn trước, củng cố nhận định rằng khí thải nhà kính, đặc biệt từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, là nguyên nhân chính.

Zeke Hausfather, nhà khoa học khí hậu tại tổ chức nghiên cứu Berkeley Earth (Mỹ), cho biết hiện đã có sự đồng thuận khá rộng rãi trong cộng đồng khoa học rằng tốc độ nóng lên toàn cầu đang gia tăng. Tuy nhiên, ông cho rằng vẫn cần nghiên cứu thêm để xác định chính xác mức độ đóng góp của các yếu tố tự nhiên trong xu hướng này.

Theo các nghiên cứu hiện nay, lượng khí thải carbon tích tụ trong khí quyển đã khiến Trái Đất ấm lên khoảng 1,4°C so với thời kỳ trước công nghiệp. Ngoài ra, sự suy giảm gần đây của các chất ô nhiễm chứa lưu huỳnh trong khí quyển cũng có thể góp phần làm nhiệt độ tăng nhanh hơn, vì những chất này trước đây có tác dụng phản xạ ánh sáng Mặt Trời và tạo hiệu ứng làm mát tạm thời.

Một nghiên cứu khác do Hausfather đồng thực hiện trước đó cũng ghi nhận xu hướng tăng tốc của biến đổi khí hậu, với tốc độ khoảng 0,27°C mỗi thập kỷ. Dù có sự khác biệt nhỏ giữa các nghiên cứu, các nhà khoa học đều cho rằng sự gia tăng tốc độ nóng lên là đáng lo ngại.

Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục, nhiều phân tích cho thấy thế giới có thể vượt ngưỡng 1,5°C trong vòng vài năm tới. Dữ liệu từ hệ thống quan trắc Copernicus của Liên minh châu Âu cho thấy mốc này có thể bị vượt qua ngay trong năm nay nếu tốc độ nóng lên không chậm lại, trong khi các bộ dữ liệu khác dự đoán thời điểm này vào khoảng năm 2028 hoặc 2029.

Claudie Beaulieu, nhà khoa học khí hậu tại Đại học California Santa Cruz, cho biết khoảng thời gian để giữ mức nóng lên toàn cầu dưới 2°C đang thu hẹp đáng kể. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng sự gia tăng nhiệt độ trong giai đoạn gần đây có thể mang tính tạm thời, tương tự như giai đoạn nóng lên đột biến do El Ninõ vào năm 1998.

Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết ba năm gần đây là giai đoạn nóng nhất từng được ghi nhận. Trong khi đó, lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính vẫn ở mức kỷ lục, còn các hệ sinh thái tự nhiên hấp thụ carbon như rừng và đại dương có dấu hiệu suy yếu.

Theo Rahmstorf, tốc độ Trái Đất tiếp tục nóng lên trong tương lai phụ thuộc vào việc thế giới có thể giảm lượng khí thải carbon từ nhiên liệu hóa thạch nhanh đến mức nào. Nếu khí thải toàn cầu không giảm mạnh trong những năm tới, xu hướng tăng nhiệt độ hiện nay nhiều khả năng sẽ tiếp tục.

Theo The Guardian

Tùng Lâm

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/trai-dat-nong-len-nhanh-ky-luc-the-gioi-tien-gan-nguong-1-5-c-737260.html