Trạm bơm hoạt động cầm chừng vì nước sông Lam xuống thấp

2 giờ trướcBài gốc

Hệ thống cống Bara Nam Đàn 2 bị bồi lắng gây khó khăn cho vận hành và cấp nước. Ảnh: Đ.B

Sau đợt mưa bão năm 2025, lượng lớn phù sa, bùn đất đổ về tích tụ ngày càng dày, khiến lòng sông bị bồi lắng, thu hẹp dòng chảy. Thực trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lấy nước của nhiều trạm bơm và hệ thống thủy lợi tại các địa phương ở tỉnh Nghệ An như: Cát Ngạn, Đại Đồng, Nam Đàn, Vạn An… gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp.

Đơn cử, tại Trạm bơm Cát Văn (xã Cát Ngạn), công trình cung cấp nước tưới cho khoảng 180ha lúa vụ Xuân, đã phải tạm dừng hoạt động hơn một tháng qua. Nguyên nhân là khu vực bể hút bị bồi lấp nghiêm trọng bởi bùn đất, khiến hệ thống ống dẫn bị vùi lấp, nước không thể vào trạm. Theo khảo sát, diện tích bồi lắng lên tới khoảng 5,4ha, trong đó 2,5ha ảnh hưởng trực tiếp đến bể hút. Lớp bùn tích tụ dày tạo thành “rào chắn” tự nhiên, làm gián đoạn hoàn toàn khả năng vận hành của trạm bơm.

Đối diện bên sông, Trạm bơm Thanh Hưng 2 (xã Đại Đồng) đảm nhận tưới cho khoảng 240ha lúa, gồm 70ha vụ Đông Xuân và 170ha vụ Hè Thu. Tuy nhiên, sau Tết Nguyên đán hàng năm, mực nước sông Lam thường xuống thấp, khiến việc bơm hút gặp nhiều khó khăn, kéo dài thời gian cấp nước. Ông Nguyễn Phương Hường - Trạm phó, cho biết trạm có 4 tổ máy bơm, mỗi máy công suất khoảng 470 m3/giờ. Dù vẫn duy trì hoạt động, nhưng do mực nước xuống thấp nên việc bơm diễn ra cầm chừng, nhất là vào buổi sáng, có thời điểm chỉ vận hành được 2 tổ máy.

Tình trạng bồi lắng diễn ra ở nhiều khu vực dọc sông Lam, đặc biệt tại hệ thống cống Bara Nam Đàn (xã Vạn An) - công trình thủy lợi trọng điểm cung cấp nước tưới cho hơn 20.000ha lúa vụ Xuân. Trước thực trạng này, từ đầu tháng 3/2026, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Nam Nghệ An đã huy động xà lan, máy xúc triển khai nạo vét, khơi thông dòng chảy tại khu vực cống Nam Đàn 1 với kinh phí hơn 500 triệu đồng. Tuy nhiên, đến nay việc xử lý mới hoàn thành tại một cống, trong khi cống Nam Đàn 2 vẫn còn bồi lắng lớn, gây khó khăn cho vận hành và cấp nước.

Trước diễn biến bất lợi của nguồn nước, các đơn vị thủy lợi trên địa bàn Nghệ An đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm đảm bảo phục vụ sản xuất vụ Xuân. Ông Bùi Văn Hào - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Nam Nghệ An cho rằng về lâu dài cần có giải pháp tổng thể, trong đó việc bố trí kinh phí xử lý các công trình xuống cấp là hết sức cần thiết. Cùng với đó, việc phối hợp điều tiết nguồn nước từ Nhà máy Thủy điện Bản Vẽ thông qua xả nước kịp thời cũng đóng vai trò quan trọng, giúp các trạm bơm hoạt động hiệu quả hơn. “Để chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu nước, đơn vị đã chuẩn bị 30 máy bơm dã chiến, sẵn sàng hỗ trợ các vùng hồi quy, khu vực cuối kênh. Đồng thời, tăng cường công tác gạn triều, tiêu úng và ngăn mặn tại hệ thống cống Bara Nghi Quang, Bến Thủy nhằm hạn chế xâm nhập mặn vào đồng ruộng” - ông Hào nói.

Theo ông Nguyễn Trường Thành - Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi Nghệ An, mặc dù hệ thống trạm bơm dọc sông Lam đã được đầu tư nâng cấp, song tình trạng biến đổi dòng chảy và bồi lắng vẫn diễn biến phức tạp. Một số công trình như Trạm bơm Cát Văn có khối lượng bồi lắng lớn, việc xử lý triệt để cần thực hiện nhiều thủ tục liên quan, gây mất thời gian. Dự báo, nguồn nước hiện tại cơ bản vẫn đáp ứng sản xuất vụ Xuân năm 2026, song nguy cơ thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn có thể xảy ra vào giữa và cuối mùa khô, nhất là tại các vùng cuối kênh, vùng cao.

Điền Bắc

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/tram-bom-hoat-dong-cam-chung-vi-nuoc-song-lam-xuong-thap.html