Tránh tình trạng chẩn đoán quá mức với bệnh ung thư tuyến giáp

3 giờ trướcBài gốc

Hội thảo "Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone".

Ngày 4/4, tại Hội thảo "Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone" do Báo Tiền phong phối hợp với Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) tổ chức, Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến, Phó Tổng biên tập Báo Tiền Phong cho biết: Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 180.000 ca mắc ung thư mới và trên 120.000 ca tử vong. Ung thư hiện là nguyên nhân gây tử vong sớm đứng thứ hai, chỉ sau các bệnh tim mạch.

Mặc dù những năm gần đây, y học Việt Nam đã có nhiều tiến bộ đáng kể, nhiều kĩ thuật điều trị ung thư đã tiệm cận với trình độ khu vực và thế giới, mang lại kết quả tích cực, song, thực tế đáng lo ngại là phần lớn người bệnh vẫn được phát hiện ở giai đoạn muộn; làm giảm cơ hội điều trị cho người bệnh.

Đối với ung thư tuyến giáp, một trong những loại ung thư có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng, người bệnh hoàn toàn có thể sống lâu dài với chất lượng cuộc sống gần như bình thường. Tuy nhiên, vẫn còn không ít thách thức trong việc chẩn đoán sớm, đánh giá chính xác tổn thương, cũng như tối ưu hóa phác đồ điều trị và theo dõi lâu dài cho người bệnh. Trong bối cảnh đó, việc cập nhật, ứng dụng các tiến bộ y học hiện đại, đặc biệt là các liệu pháp điều trị chính xác, cá thể hóa theo từng người bệnh, đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống y tế.

Hội thảo là diễn đàn khoa học thiết thực, nơi các chuyên gia đầu ngành, các nhà quản lý và đội ngũ bác sĩ lâm sàng cùng trao đổi, chia sẻ những dữ liệu mới nhất, kinh nghiệm thực tiễn, cũng như thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong chẩn đoán, điều trị và cơ chế chính sách liên quan đối với bệnh ung thư tuyến giáp.

TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Những năm gần đây, ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý. Đáng chú ý, ung thư tuyến giáp đứng trong top 10 ung thư phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Tỷ lệ nữ mắc bệnh cao gấp khoảng 3–4 lần nam giới. Tuy nhiên, tỷ lệ sống 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm".

Theo TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, khác với các ung thư như gan, phổi hay dạ dày, ung thư tuyến giáp có những đặc điểm rất đặc biệt. Tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng tử vong thấp, tử vong chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng tử vong ung thư và đây là ung thư có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư.

Tuy nhiên, lĩnh vực ung thư tuyến giáp lại có nguy cơ “chẩn đoán quá mức” (overdiagnosis) như việc gia tăng sử dụng siêu âm, CT, MRI dẫn tới phát hiện nhiều u nhỏ, tiến triển chậm, nhiều trường hợp không cần điều trị ngay. Theo các nghiên cứu quốc tế, sự gia tăng tỷ lệ mắc chủ yếu do tăng phát hiện, không phải tăng thực sự bệnh lý. Ngoài ra còn có nguy cơ điều trị quá mức với tỷ lệ phẫu thuật cao, kể cả với u nhỏ dưới 1cm, gia tăng chi phí y tế và gánh nặng hệ thống, ảnh hưởng chất lượng sống người bệnh.

"Trong thực tế triển khai, siêu âm tuyến giáp được thực hiện rộng rãi trong khám sức khỏe định kỳ. Tỷ lệ phát hiện nhân giáp cao, từ 19–68% dân số có nhân giáp, tuy nhiên chỉ 3–7% là ung thư. Điều này dẫn đến tăng số ca sinh thiết, phẫu thuật không cần thiết, áp lực lên hệ thống bệnh viện tuyến trên và gia tăng chi phí BHYT", TS.BS Nguyễn Trọng Khoa cho biết.

Bộ Y tế xác định rõ, ung thư tuyến giáp không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng y tế. Cần chuyển từ “Phát hiện càng nhiều càng tốt” sang “Phát hiện đúng – điều trị đúng – quản lý phù hợp”.

Các sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Đặng Văn Ngữ (thuộc Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương) cùng lắng nghe và tiếp thu các kỹ thuật từ các chuyên gia.

Hiện nay, Bộ Y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, từ điều trị sang quản lý bệnh mạn tính, từ can thiệp nhiều sang can thiệp hợp lý, từ số lượng sang chất lượng. Ung thư tuyến giáp chính là một trong những lĩnh vực tiên phong cho chuyển đổi này. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, các cơ sở y tế và cộng đồng chuyên gia, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng được một mô hình quản lý ung thư tuyến giáp hiệu quả, nhân văn và bền vững.

Tạ Nguyên/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/y-te/tranh-tinh-trang-chan-doan-qua-muc-voi-benh-ung-thu-tuyen-giap-20260404163602013.htm