Cán bộ Đồn Biên phòng Na Loi hướng dẫn người dân ở khu vực biên giới chăm sóc cây lúa. Ảnh: Lê Thạch
Giúp người dân chủ động sản xuất
Cuối tháng Ba, chúng tôi theo chân cán bộ Đồn Biên phòng Keng Đu, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An vào thăm gia đình anh Lương Phò Chắn ở bản Quyết Thắng, xã Keng Đu. Trong khu chuồng trại, đàn lợn giống của gia đình đang lớn nhanh, khỏe mạnh. Nhìn đàn lợn tranh nhau ăn, anh Chắn không giấu được niềm vui. Trước đây, gia đình anh quanh năm thiếu ăn, sản xuất nương rẫy theo tập quán cũ, được mùa cũng chỉ cầm chừng qua ngày.
Từ khi được Bộ đội Biên phòng hỗ trợ lợn giống và trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, cuộc sống gia đình anh bắt đầu chuyển biến rõ rệt. “Ban đầu chưa biết cách chăn nuôi, sợ lợn bị dịch bệnh nên tôi lo lắm. Nhưng nhờ cán bộ Biên phòng xuống tận nơi chỉ bảo tận tình, giờ lợn đã sinh sản, gia đình có thêm thu nhập” - anh Lương Phò Chắn chia sẻ.
Câu chuyện của gia đình anh Chắn là một minh chứng cụ thể cho hiệu quả của mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản do các đồn Biên phòng thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An triển khai. Trên cơ sở khảo sát kỹ lưỡng điều kiện khí hậu và tập quán sản xuất của từng địa bàn, lực lượng Biên phòng đã lựa chọn mô hình phù hợp, bảo đảm tính khả thi và bền vững. Không chỉ hỗ trợ lợn giống, cán bộ, chiến sĩ còn “cầm tay chỉ việc” cho từng hộ dân, từ khâu làm chuồng trại, lựa chọn thức ăn đến kỹ thuật phòng, chống dịch bệnh. Đến nay, hơn 1.200 con lợn giống đã được trao tận tay các hộ nghèo trên các địa bàn, từng bước giúp người dân thay đổi phương thức sản xuất, tạo sinh kế ổn định.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ lợn giống, các mô hình “Sẻ chia 50/50”, “Bò giống cho người nghèo nơi biên giới”, “Đồng hành cùng nông dân nghèo vượt khó” được các đồn Biên phòng triển khai rộng khắp. Theo đó, mỗi gia đình có hoàn cảnh khó khăn được nhận bò hoặc dê giống để chăn nuôi; sau khi sinh sản, sẽ chuyển lại con giống ban đầu cho hộ khác. Cứ thế, những “vòng quay sinh kế” âm thầm lan tỏa từ hộ này sang hộ khác, bản này sang bản khác.
Đến nay, ở nhiều địa bàn đã phát triển lên hơn 150 con dê, hơn 50 con bò. Những con số chưa lớn, nhưng với đồng bào vùng biên, nhất là hộ nghèo, đó là cả một sự thay đổi. Từ chỗ trông chờ, phụ thuộc, nhiều hộ đã bắt đầu chủ động sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo.
Chị Lô Thị Thiêm, bản Yên Hòa, xã Mỹ Lý xúc động nói: “Trước đây, gia đình tôi thiếu thốn đủ thứ. Từ khi được hỗ trợ bò giống và được Bộ đội Biên phòng hướng dẫn cách nuôi, giờ cuộc sống của chúng tôi đỡ vất vả hơn nhiều. Có cái ăn, cái mặc, gia đình có điều kiện đầu tư cho các con ăn học”.
Không chỉ hỗ trợ cây, con giống, những người lính còn góp ngày công giúp dân xây dựng nhà, sửa chữa chuồng trại, khai hoang đất sản xuất, làm đường, tu sửa công trình thủy lợi. Bộ đội vừa làm, vừa hướng dẫn bà con thay đổi tập quán sản xuất lạc hậu, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật để nâng cao năng suất.
Đại tá Trần Đăng Khoa, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An khẳng định: “Điều quan trọng nhất là phải lựa đúng nhu cầu của người dân, chọn mô hình phù hợp với từng địa bàn. Khi người dân thấy hiệu quả, họ sẽ chủ động làm theo, đó mới là cách xóa đói, giảm nghèo bền vững”.
Bản làng no ấm từ những điều giản dị
Ở vùng biên, có những việc làm nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn. Những mô hình văn hóa - xã hội của Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã và đang triển khai là minh chứng rõ nét. Cuối tuần, tại các đồn Biên phòng như Mỹ Lý, Nậm Càn, Môn Sơn, Nhôn Mai, Na Ngoi, Keng Đu, những ngôi nhà thiện nguyện lại mở cửa với tinh thần “ai cần đến lấy, ai có sẻ chia”. Quần áo sạch sẽ, gạo, dầu ăn, sách vở... được sắp xếp gọn gàng để người dân lựa chọn. Ở đó, còn có chiến sĩ cắt tóc cho trẻ nhỏ, sửa xe đạp cho học sinh, lắp đặt máy tính kết nối internet giúp các em tiếp cận tri thức. Tại chợ Mường Quạ, xã Môn Sơn, “Gian hàng 0 đồng” trở thành điểm hẹn quen thuộc, hỗ trợ thiết thực cho nhiều gia đình khó khăn.
Đồn Biên phòng Tam Hợp phối hợp với chính quyền địa phương tặng bò giống cho các hộ nghèo trong Chương trình “Đồng hành cùng nông dân nghèo vượt khó”. Ảnh: Lê Thạch
Trong lĩnh vực y tế, mô hình “Tủ thuốc biên cương” phát huy hiệu quả rõ rệt với hàng nghìn lượt người dân được khám bệnh, cấp thuốc miễn phí ngay tại bản. Ở những nơi xa xôi, đây là nguồn hỗ trợ kịp thời, giảm bớt khó khăn trong chăm sóc sức khỏe tại cơ sở.
Một điểm sáng khác là mô hình “Đồng hành cùng ký túc xá vùng biên” dành cho học sinh dân tộc thiểu số, đặc biệt là đồng bào Đan Lai. Từ năm 2022, cán bộ Đồn Biên phòng Môn Sơn trực tiếp quản lý, hỗ trợ học tập, rèn kỹ năng sống cho học sinh nội trú. Đến nay, 82 em đã yên tâm học tập, không còn bỏ học giữa chừng; mô hình tiếp tục mở rộng cho 40 học sinh tại ký túc xá làng Mỏ (xã Tam Quang).
Bên cạnh đó, các mô hình “Ánh sáng vùng biên”, “Giếng nước vùng biên”, “Câu lạc bộ phụ nữ với pháp luật”, “Trạm quân dân y kết hợp”... góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.
Những việc làm cụ thể, bền bỉ đã thắt chặt tình đoàn kết quân dân, tạo nền tảng vững chắc cho thế trận biên phòng toàn dân. Các chương trình như “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”, “Tháng Ba biên giới”... được duy trì thường xuyên, hỗ trợ, giúp đỡ thiết thực cho đồng bào, học sinh ở khu vực biên giới.
Ông Lương Văn Bảy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Lý nhận xét: "Các mô hình của Bộ đội Biên phòng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với các chính sách của Đảng, Nhà nước, địa phương, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững".
Từ những việc làm giản dị nhưng đầy trách nhiệm, những người lính Biên phòng đang góp phần đổi thay diện mạo vùng biên. Ở nơi núi cao, đường xa, những người lính không chỉ giữ gìn chủ quyền lãnh thổ, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân, mà còn gieo hy vọng, vun đắp niềm tin cho bà con. Biên giới vì thế không chỉ vững bởi cột mốc, mà còn bền chắc bởi lòng dân - phên giậu được dựng xây từ sự sẻ chia thầm lặng của những người lính quân hàm xanh.
Lê Thạch