Trào lưu dùng nước mía đặc chữa đái tháo đường: Hiểu lầm nguy hiểm, có thể trả giá đắt

3 giờ trướcBài gốc

Thời gian gần đây, nhiều nội dung quảng bá các phương pháp "tự nhiên" cho rằng nước mía, đặc biệt khi uống ở dạng cô đặc, có thể giúp "cân bằng đường huyết" hoặc "chữa khỏi" bệnh đái tháo đường. Các lập luận này thường dựa trên cách diễn giải thiếu cơ sở khoa học, thậm chí phủ nhận vai trò của xét nghiệm và điều trị bằng thuốc. Điều này không chỉ gây hiểu lầm mà còn có thể khiến người bệnh đưa ra quyết định nguy hiểm.

1. Nước mía là nguồn đường hấp thu nhanh, không phù hợp cho người đái tháo đường

Về bản chất, nước mía là dung dịch chứa hàm lượng đường cao, chủ yếu là sucrose, ngoài ra còn có glucose và fructose. Khi uống dưới dạng "đặc" hoặc không pha loãng, lượng đường đưa vào cơ thể tăng lên đáng kể. Do ở dạng lỏng, các loại đường này được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, làm tăng đường huyết trong thời gian ngắn.

Ở người bệnh đái tháo đường, cơ chế điều hòa đường huyết bị rối loạn do thiếu insulin hoặc đề kháng insulin. Vì vậy, việc tiêu thụ thực phẩm giàu đường đơn như nước mía sẽ khiến đường huyết tăng nhanh và khó kiểm soát hơn so với người bình thường. Điều này hoàn toàn trái ngược với nguyên tắc dinh dưỡng trong điều trị bệnh, vốn nhấn mạnh việc hạn chế đường tự do, kiểm soát chỉ số đường huyết của thực phẩm và phân bố hợp lý lượng carbohydrate trong ngày.

Ngoài ra, nhiều người lầm tưởng rằng "đường tự nhiên" trong nước mía an toàn hơn đường tinh luyện. Tuy nhiên, về mặt sinh lý, cơ thể không phân biệt nguồn gốc của đường sau khi đã hấp thu vào máu. Tất cả đều góp phần làm tăng đường huyết nếu tiêu thụ quá mức.

Nước mía là nguồn đường hấp thu nhanh, không phù hợp cho người bệnh đái tháo đường.

2. Nguy cơ tăng đường huyết cấp và các biến chứng nguy hiểm

Việc sử dụng nước mía đặc có thể dẫn đến tăng đường huyết cấp tính. Các triệu chứng thường gặp bao gồm khát nhiều, tiểu nhiều, khô miệng, mệt mỏi, nhìn mờ và giảm khả năng tập trung. Đây là những dấu hiệu cảnh báo tình trạng kiểm soát đường huyết kém.

Trong những trường hợp nặng, đặc biệt ở người bệnh không được điều trị đầy đủ hoặc có tình trạng thiếu insulin rõ rệt, tăng đường huyết có thể tiến triển thành các biến chứng cấp cứu như nhiễm toan ceton đái tháo đường hoặc hội chứng tăng áp lực thẩm thấu. Đây là các tình trạng nguy hiểm, có thể gây mất nước nặng, rối loạn điện giải, suy giảm ý thức, hôn mê và tử vong nếu không được can thiệp kịp thời.

Đáng lưu ý, các biến chứng này có thể xảy ra nhanh chóng chỉ sau một thời gian ngắn kiểm soát đường huyết kém. Vì vậy, việc sử dụng các loại đồ uống giàu đường như nước mía đặc không chỉ không có lợi mà còn làm gia tăng nguy cơ biến cố cấp tính.

Đái tháo đường không thể kiểm soát bằng các phương pháp truyền miệng hoặc niềm tin cá nhân. Điều trị dựa trên bằng chứng khoa học vẫn là nền tảng quan trọng nhất để phòng ngừa biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Cho đến nay, chưa có bất kỳ nghiên cứu lâm sàng đáng tin cậy nào chứng minh rằng nước mía có thể điều trị, đảo ngược hoặc thay thế thuốc trong kiểm soát đái tháo đường. Các khuyến cáo điều trị hiện hành đều dựa trên bằng chứng khoa học từ các thử nghiệm lâm sàng có đối chứng và được cập nhật liên tục.

Bên cạnh đó, nhiều bằng chứng dịch tễ học cho thấy việc tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và đái tháo đường type 2. Do đó, các khuyến cáo dinh dưỡng hiện nay đều nhấn mạnh việc hạn chế đường tự do, tốt nhất dưới 5-10% tổng năng lượng khẩu phần, đồng thời ưu tiên sử dụng nước lọc.

Người bệnh đái tháo đường cần kiểm tra đường huyết thường xuyên.

3. Gián đoạn điều trị và hiểu sai về 'tự nhiên' gây nguy hiểm cho người bệnh

Hệ quả đáng lo ngại nhất của những thông tin sai lệch không chỉ nằm ở bản thân nước mía mà ở việc người bệnh tin tưởng và thay thế phương pháp điều trị đã được chứng minh bằng các biện pháp truyền miệng.

Đái tháo đường là bệnh mạn tính tiến triển, các biến chứng như bệnh võng mạc, bệnh thận, tổn thương thần kinh và bệnh tim mạch thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm. Việc kiểm soát đường huyết không tốt, dù chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng, cũng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cơ quan đích.

Ngoài ra, do các biến chứng không xuất hiện ngay lập tức, người bệnh dễ có tâm lý chủ quan, tiếp tục duy trì các phương pháp không phù hợp cho đến khi xuất hiện biến cố nặng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc loét chi khó lành.

Một khía cạnh khác cần lưu ý là sự nhầm lẫn giữa khái niệm "tự nhiên" và "an toàn tuyệt đối". Trong y học cổ truyền, nước mía có thể được sử dụng trong một số trường hợp nhất định với mục đích thanh nhiệt, sinh tân. Tuy nhiên, việc áp dụng cần dựa trên chẩn đoán và nguyên tắc điều trị cụ thể, không thể sử dụng tùy tiện cho người có rối loạn chuyển hóa glucose.

Người bệnh đái tháo đường cần tuân thủ điều trị toàn diện, bao gồm chế độ ăn hợp lý, tăng cường vận động thể lực, theo dõi đường huyết định kỳ và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Các thông tin trên mạng xã hội cần được kiểm chứng từ nguồn chính thống trước khi áp dụng.

BS. Dương Minh Tuấn

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/trao-luu-dung-nuoc-mia-dac-chua-dai-thao-duong-hieu-lam-nguy-hiem-co-the-tra-gia-dat-169260408095005945.htm