Trẻ hóa tội phạm, hậu họa khôn lường

4 giờ trướcBài gốc

BÀI 1: Báo động xu hướng người trẻ phạm tội

Từ phòng xử án đến đường phố, từ những mâu thuẫn nhỏ trên không gian mạng đến bạo lực ngoài đời thực, tình trạng trẻ hóa tội phạm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thời gian qua, nhất là sau khi sáp nhập địa giới hành chính tỉnh diễn biến phức tạp, manh động, để lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

Khi những đứa trẻ lạc lối

Không khí phòng xử án tại Tòa án nhân dân khu vực 2 - Bắc Ninh trong phiên xét xử vụ gây rối trật tự công cộng xảy ra tại địa bàn huyện Việt Yên và thành phố Bắc Giang cũ, với 32 bị cáo trở nên nặng nề khác thường. Trước vành móng ngựa không phải những gương mặt giang hồ từng trải, mà là những bị cáo còn rất trẻ, khuôn mặt non nớt. Có em chưa đủ 18 tuổi, bị cáo nhỏ nhất mới tròn 16 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội.

Tòa án Nhân dân khu vực 2 - Bắc Ninh xét xử vụ án 32 bị cáo là thanh, thiếu niên phạm tội gây rối trật tự công cộng.

Khi đại diện Viện Kiểm sát công bố cáo trạng, nhiều bị cáo cúi mặt. Không có sự lì lợm, bất cần như thường thấy ở các bị cáo hình sự, thay vào đó là sự lo lắng, hoang mang. Phía dưới phòng xử, cha mẹ, ông bà, người thân của các bị cáo lặng lẽ dõi theo.

Có người cha ngồi im lặng từ đầu đến cuối phiên tòa, mắt dõi theo đứa con đứng sau bục bị cáo, khuôn mặt đầy âu lo. Có người mẹ liên tục lau nước mắt khi nghe đại diện Viện Kiểm sát đọc bản luận tội con em mình. Khi được nói lời sau cùng, hầu hết các bị cáo đều thừa nhận hành vi bột phát, nông nổi.

Đáng chú ý, nguyên nhân đưa những thanh, thiếu niên này đến vành móng ngựa bắt đầu từ những mâu thuẫn rất nhỏ. Chỉ từ vài lời qua tiếng lại trên mạng xã hội, cho rằng bị xúc phạm, các nhóm thanh, thiếu niên tại địa bàn huyện Việt Yên cũ đã rủ rê, tụ tập, mang theo hung khí, kéo nhau ra đường trong đêm để “giải quyết” mâu thuẫn. Từ xung đột tưởng chừng vô hại ấy, hành vi nhanh chóng vượt qua ranh giới vi phạm hành chính, trở thành tội phạm hình sự.

Đây không phải là vụ án cá biệt trên địa bàn tỉnh. Từ năm 2025 đến nay, Tòa án Nhân dân tỉnh và các tòa án khu vực đã đưa ra xét xử nhiều vụ án mà bị cáo là thanh, thiếu niên phạm tội gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, thậm chí cả án giết người xuất phát từ gây rối trật tự công cộng.

Điểm chung ở các phiên tòa này là các bị cáo ngày càng trẻ, nhiều em vẫn đang đi học, nhận thức pháp luật còn hạn chế nhưng hành vi lại liều lĩnh, manh động. Những bản án dành cho tuổi 16, 17 không chỉ là sự trừng phạt đối với mỗi cá nhân liên quan mà còn để lại nỗi đau cho không ít gia đình, kéo theo nhiều hệ lụy lâu dài cho xã hội.

Mâu thuẫn ảo, bạo lực thật

Không chỉ riêng ở các phòng xử án, những gì diễn ra ngoài đời thực càng cho thấy mức độ đáng lo của vấn đề. Có thời điểm, vào những buổi tối cuối tuần, cứ khoảng sau 22 giờ trở đi, tại nhiều tuyến phố từ khu vực trung tâm cho đến một số vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh như phường Kinh Bắc, Bắc Giang, Đa Mai, Hiệp Hòa, Việt Yên, Thuận Thành, Quế Võ, Tiên Du… lại xuất hiện tình trạng thanh, thiếu niên gây rối trật tự công cộng.

Năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 1.832 vụ phạm tội về trật tự xã hội, trong đó có 113 vụ, 1.240 đối tượng là thanh, thiếu niên tụ tập gây rối. Quý I năm nay, toàn tỉnh xảy ra 9 vụ, 113 đối tượng là thanh, thiếu niên. Các hành vi chủ yếu là gây rối trật tự công cộng, chiếm khoảng 60%, còn lại là giết người, cướp giật, cố ý gây thương tích và các tội phạm khác. Đáng chú ý, khoảng 70% đối tượng vi phạm đang trong độ tuổi đi học.

Không khó để bắt gặp cảnh các nhóm thanh, thiếu niên tụ tập, đi xe máy từng đoàn trên đường (nhiều xe bịt hoặc tháo biển số), rú ga, nẹt pô, phóng xe tốc độ cao, dàn hàng ngang, lạng lách, thậm chí mang theo hung khí như dao, gậy, vỏ chai bia, đinh ba..., gây hấn vô cớ, phá vỡ sự yên tĩnh của khu dân cư. Khi gặp nhóm khác, những tiếng hò hét, thách thức vang lên, rồi nhanh chóng chuyển thành rượt đuổi.

Ông T.V.T, bảo vệ một cửa hàng gần khu vực ngã sáu phường Kinh Bắc cho biết, tình trạng này diễn ra không ít lần tại đây, nóng nhất là các đêm cuối tuần những tháng đầu mới sáp nhập 2 tỉnh. “Có hôm gần nửa đêm, chúng chạy qua chạy lại, cầm dao, đinh ba, vỏ chai bia hò hét gây huyên náo, mất trật tự cả tuyến phố. Sáng ra mặt đường nhiều chỗ đầy mảnh chai vỡ. Ra đường mà gặp cảnh ấy, ai cũng hoảng”.

Điều đáng chú ý là phần lớn những cuộc tụ tập này không phải ngẫu nhiên. Nhiều vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn trên mạng xã hội. Chỉ cần vài dòng bình luận khiêu khích, một lời thách thức, mâu thuẫn nhanh chóng bị đẩy lên cao trào. Khi không được kiểm soát, những xung đột “ảo” lập tức được “hiện thực hóa” ngoài đời thực. Và khoảng cách từ màn hình điện thoại đến đường phố chỉ tính bằng giờ. Hệ quả không dừng lại ở sự náo loạn hay cảm giác bất an.

Gần đây nhất, rạng sáng 28/3, tại địa bàn Khu công nghiệp Tiên Sơn và địa bàn phường Quế Võ xảy ra 2 vụ gây rối trật tự công cộng và giết người trong đêm giữa nhiều nhóm thanh, thiếu niên để lại hậu quả rất nghiêm trọng. Trong đó có một vụ gây rối, rượt đuổi dẫn đến điều khiển xe máy tự ngã, làm 2 người tử vong. Vụ còn lại từ gây rối dẫn tới dùng hung khí tước đi mạng sống của người khác. Liên quan 2 vụ án này có nhiều đối tượng chưa đủ 18 tuổi.

Không dừng lại ở đó, khi việc tụ tập, mang theo hung khí dần trở thành thói quen, nhiều đối tượng nhanh chóng trượt sang các hành vi nguy hiểm hơn. Rạng sáng 10/11/2025, gần Khu công nghiệp Vân Trung, một nhóm thanh, thiếu niên đã sử dụng tuýp sắt gắn đinh ba đe dọa, cướp xe máy của công nhân đi làm ca đêm. Tại phường Mão Điền, một nhóm khác, trong đó có em mới 14 tuổi, sử dụng dao và súng cao su để hành hung, cướp tài sản của người đi đường.

Những con số không thể xem nhẹ

Đằng sau những vụ việc cụ thể là những con số đáng suy ngẫm. Thượng tá Lại Minh Tiến, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh cho biết: Năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 1.832 vụ phạm tội về trật tự xã hội, trong đó có 113 vụ, 1.240 đối tượng là thanh, thiếu niên tụ tập gây rối.

Quý I năm nay, toàn tỉnh xảy ra 9 vụ, 113 đối tượng là thanh, thiếu niên. Các hành vi chủ yếu là gây rối trật tự công cộng, chiếm khoảng 60%, còn lại là cướp giật, cố ý gây thương tích và các tội phạm khác. Đáng chú ý, khoảng 70% số đối tượng vi phạm đang trong độ tuổi đi học.

Thanh niên 20 tuổi ở phường Tự Lạn có 2 tiền án về tội gây rối trật tự công cộng tiếp tục tái phạm.

Không chỉ vi phạm hình sự, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm trật tự, an toàn giao thông, nhất là thời điểm sau sáp nhập tỉnh cũng diễn biến phức tạp. Trong các đợt cao điểm xử lý đua xe, lạng lách, đánh võng, nhiều đêm, lực lượng chức năng phát hiện, xử lý từ 400 đến 500 trường hợp vi phạm. Trong số này, thanh, thiếu niên chiếm tỷ lệ lớn. Có những ngày, lực lượng chức năng lập biên bản xử lý hơn 100 trường hợp điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi theo quy định.

Những con số cụ thể ấy cho thấy một thực tế: Khi đối tượng vi phạm ngày càng trẻ, nguy cơ tái phạm và phát triển thành tội phạm nghiêm trọng hơn trong tương lai là điều khó tránh. Đại tá Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh trăn trở: “Mỗi vụ án do thanh, thiếu niên gây ra, dù xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, xét trên phương diện xã hội vẫn là điều đáng suy ngẫm”. Theo ông, nếu chỉ dừng ở xử lý mà không giải quyết từ gốc, những bản án tuổi 17 sẽ còn lặp lại.

Thẩm phán Nguyễn Thị Vân, chủ tọa phiên tòa xét xử 32 thanh, thiếu niên phạm tội gây rối trật tự công cộng nêu trên cho rằng: “Phía sau mỗi đứa trẻ phạm tội là trách nhiệm của người lớn, của gia đình và của toàn xã hội”. Những lời nói ấy không chỉ dành cho một vụ án cụ thể. Đó là lời cảnh báo: Nếu không kịp thời ngăn chặn, những câu chuyện tương tự sẽ không dừng lại ở một vài trường hợp riêng lẻ, mà có thể lặp lại với quy mô lớn hơn, mức độ nghiêm trọng hơn.

(còn nữa)

Nhóm PV Nội chính

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/tre-hoa-toi-pham-hau-hoa-khon-luong-postid443764.bbg