Trẻ hóa tội phạm, hậu họa khôn lường: Bài 3: Đừng để các em trượt dài

3 giờ trướcBài gốc

Xử lý nghiêm vi phạm, lấy phòng để chống

Giữ vai trò nòng cốt trong công tác phòng, chống tội phạm, thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Bắc Ninh đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trên cả hai mặt trận: Trấn áp kiên quyết và chủ động phòng ngừa. Thực tế cho thấy, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đã tạo hiệu ứng răn đe rõ rệt.

Năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 113 vụ thanh, thiếu niên tụ tập gây rối, cố ý gây thương tích, cướp, giết người...; cơ quan công an đã khởi tố 95 vụ, 745 bị can liên quan. Đáng chú ý, phần lớn đối tượng ở độ tuổi từ 16 - 18. Nhờ xử lý nghiêm, đưa nhiều vụ án ra khởi tố, sang quý I năm nay, tình trạng vi phạm đã giảm rõ rệt, còn 9 vụ, 113 đối tượng; trong đó, riêng tháng 1 và 2, mỗi tháng chỉ xảy ra 1 vụ.

Lực lượng công an các phường, xã đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật tại các trường học.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, xử lý nghiêm chỉ là điều kiện cần, còn phòng ngừa từ sớm, từ gốc mới là yếu tố quyết định. Đại tá Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết, việc xử lý nghiêm thanh, thiếu niên vi phạm là cần thiết để lập lại trật tự, nhưng mục tiêu quan trọng hơn là ngăn chặn vi phạm ngay từ khi mới manh nha, từ những biểu hiện lệch chuẩn ban đầu của thanh, thiếu niên.

Để tìm ra giải pháp hiệu quả, bảo vệ thế hệ trẻ trước các tác động tiêu cực, tháng 9/2025, Công an tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học “Công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm đường phố và tội phạm do nhóm thanh, thiếu niên gây ra”. Các ý kiến tại hội thảo thống nhất quan điểm: Không thể chỉ xử lý hậu quả, mà cần can thiệp sớm, phòng ngừa từ gốc, bắt đầu từ gia đình, nhà trường, cộng đồng.

Trên cơ sở đó, ba nhóm giải pháp trọng tâm được xác định: Nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội với sự tham gia của cả hệ thống chính trị; tăng cường các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ, quản lý chặt đối tượng có nguy cơ; phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong giáo dục, định hướng hành vi cho thanh, thiếu niên.

Thực hiện các giải pháp này, Công an tỉnh ban hành nhiều kế hoạch, huy động nhiều lực lượng tuần tra, kiểm soát tại các địa bàn, khung giờ trọng điểm; phối hợp công an cơ sở rà soát, lập danh sách thanh, thiếu niên có biểu hiện vi phạm để thường xuyên gọi hỏi, răn đe, giáo dục. Cùng đó tăng cường xử lý các hành vi như chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện, lạng lách, đánh võng, không đội mũ bảo hiểm, tàng trữ vũ khí nóng - những vi phạm tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến tội phạm.

Không để khoảng trống trong quản lý, giáo dục

Từ thực tế các vụ án cho thấy, không ít thanh, thiếu niên vi phạm đều xuất phát từ sự buông lỏng quản lý của gia đình. Trước tình hình đó, ngày 23/10/2025, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường phòng ngừa tội phạm trong thanh, thiếu niên, trong đó nhấn mạnh rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở; coi đây là nhiệm vụ cấp bách, gắn trực tiếp với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển bền vững.

Từ chỉ đạo này, các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, huy động sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể. Cụ thể, ngày 7/4, Công an phường Đa Mai chủ trì phối hợp với Ủy ban MTTQ, Đoàn thanh niên và các tổ dân phố trên địa bàn tổ chức buổi cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên chưa ngoan, có biểu hiện vi phạm pháp luật. Tại đây, 20 thanh, thiếu niên đã kiểm điểm hành vi, ký cam kết chấp hành pháp luật, thể hiện quyết tâm sửa đổi.

Đại diện gia đình và tổ dân phố cũng cam kết phối hợp chặt chẽ trong quản lý, giáo dục con em mình. Dự hội nghị, ông N.T.C, phụ huynh của một thiếu niên chưa ngoan bộc bạch: “Cháu chưa ngoan trước hết là do gia đình chưa làm tốt việc quản lý, giáo dục. Tôi nhận trách nhiệm này và hứa sẽ đồng hành cùng con trong thời gian tới”.

Tội phạm trẻ hóa là bài toán khó, đòi hỏi sự kiên trì và những giải pháp đồng bộ. Những gì Bắc Ninh đang triển khai cho thấy quyết tâm “vá lại” các khoảng trống từ gốc. Khi gia đình làm tròn vai, nhà trường trở thành điểm tựa, lực lượng chức năng phát huy hiệu quả phòng ngừa và toàn xã hội cùng chung tay, “vòng tròn an toàn” sẽ dần khép kín, tạo nền tảng để thế hệ trẻ của tỉnh trưởng thành trong kỷ cương và an toàn.

Tại xã Tân Yên, Công an xã duy trì mô hình “Giáo dục xanh”, đưa các trường hợp vi phạm tham gia lao động công ích như trồng cây, vệ sinh môi trường, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, qua đó hình thành ý thức kỷ luật và trách nhiệm xã hội. Các thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm cũng được lập danh sách giao cho tổ dân phố, lực lượng an ninh, trật tự ở cơ sở giám sát.

Không đứng ngoài cuộc, các cơ quan tư pháp như Viện Kiểm sát khu vực 2, Tòa án Nhân dân khu vực 2 Bắc Ninh phối hợp với đoàn thanh niên, trường học, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh và doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền pháp luật thông qua các phiên tòa giả định. Hoạt động này thu hút hàng nghìn học sinh, thanh niên công nhân tham gia, giúp họ hình dung rõ hậu quả và chế tài pháp luật nếu vi phạm.

Công tác tuyên truyền pháp luật tiếp tục được đổi mới. Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tổ chức các buổi truyền thông về an toàn trên không gian mạng, kỹ năng nhận diện hội nhóm tiêu cực. Các lực lượng nghiệp vụ Công an tỉnh phối hợp công an các phường, xã tuyên truyền, nhân rộng các mô hình phòng, chống tội phạm, hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông an toàn tại các doanh nghiệp, trường học và khu dân cư.

Tổ chức Đoàn các cấp cũng đẩy mạnh giáo dục pháp luật, kỹ năng sống cho thanh, thiếu niên với nhiều hình thức phù hợp. Ông Hà Thái Sơn, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Bắc Ninh thông tin: “Chúng tôi đa dạng hóa hình thức tuyên truyền trên mọi nền tảng. Từ năm 2025 đến nay đã có hơn 1.000 tin, bài, video clip, hàng chục nghìn tờ rơi được phát hành; hàng trăm buổi sinh hoạt chuyên đề thu hút hơn 100.000 lượt đoàn viên, thanh, thiếu niên tham gia”.

Tạo môi trường tốt để trẻ em thành người tốt

Nhằm khắc phục những bất cập trong phối hợp giáo dục thanh, thiếu niên, ngày 1/10/2025, Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 35/2025/QĐ-UBND về quy chế phối hợp nhà trường - gia đình - xã hội trong giáo dục học sinh. Quy chế quy định rõ trách nhiệm của các bên, đặc biệt với những học sinh có biểu hiện cá biệt. Cùng đó, công tác tư vấn tâm lý học đường được chú trọng, tạo điều kiện cho học sinh có nơi chia sẻ, giải tỏa áp lực, tránh tìm đến các hành vi tiêu cực.

Ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cho biết: “ Đơn vị chỉ đạo đẩy mạnh xây dựng “Trường học hạnh phúc” trên địa bàn. Đây không chỉ là mục tiêu của riêng ngành giáo dục, mà còn là xây dựng “lá chắn mềm” giúp học sinh hình thành nhân cách tích cực, biết kiểm soát hành vi và đủ sức đề kháng trước cám dỗ”.

Tổ công tác của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Công an tỉnh ngăn chặn kịp thời một nhóm thanh, thiếu niên tụ tập, mang theo hung khí.

Thực tế cho thấy, khi gia đình và nhà trường phối hợp chặt chẽ, việc uốn nắn, đưa các em trở lại quỹ đạo tích cực là hoàn toàn khả thi. Trường hợp của em Đ.T.D, nguyên học sinh Trường Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám, phường Bắc Giang, là minh chứng cụ thể. Từng bị lôi kéo sử dụng thuốc lá điện tử, học tập sa sút, nảy sinh tật xấu, D. có lúc đứng trước nguy cơ trượt dài.

Em chia sẻ: “Nếu ngày đó không có bố mẹ và cô giáo chủ nhiệm quan tâm sát sao, kéo em lại đúng lúc, có lẽ em đã lạc lối”. Hiện D. đã từ bỏ thói quen xấu, học tập ngày càng tiến bộ. Em thi đỗ vào trường trung học phổ thông tốp đầu của tỉnh và được tuyển vào lớp chọn của trường.

Bên cạnh gia đình và nhà trường, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp cũng là một mắt xích quan trọng, nhất là trong bối cảnh Bắc Ninh có nhiều khu công nghiệp, thu hút lao động trẻ từ nhiều địa phương trong, ngoài tỉnh. Việc đầu tư các thiết chế văn hóa, khu vui chơi, không gian sinh hoạt cộng đồng cho con em công nhân góp phần tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh, hạn chế nguy cơ thanh, thiếu niên sa vào tệ nạn đã và đang được nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh quan tâm.

Nhóm PV Nội chính

Nguồn Bắc Ninh : https://baobacninhtv.vn/tre-hoa-toi-pham-hau-hoa-khon-luong-bai-3-dung-de-cac-em-truot-dai-postid443958.bbg