Trẻ nhỏ đối mặt 'bẫy nước' quanh nhà

3 giờ trướcBài gốc

Hệ thống sông, suối, ao, hồ dày đặc là mối đe dọa lớn về đuối nước ở trẻ em

Thường trực hiểm họa đuối nước

Lâm Đồng có địa hình đặc biệt đa dạng khi hội tụ cả cao nguyên, trung du và ven biển. Địa hình đa dạng đã tạo nên hệ thống sông nước phong phú. Trong đó, mạng lưới sông, suối, hồ, đập phân bố đan xen khu dân cư và đất sản xuất. Toàn tỉnh hiện có khoảng 500 con sông, suối lớn nhỏ; gần 2.000 hồ chứa, đập thủy lợi, thủy điện; khoảng 50.000 ao, hồ nhân tạo phục vụ sản xuất nông nghiệp. Chỉ riêng khu vực trồng cà phê, sầu riêng và rau màu ở vùng cao nguyên đã xuất hiện khá nhiều ao chứa nước tự đào, nhiều nơi sâu từ vài mét đến cả chục mét.

Hiện nay, ngoài các địa phương ven biển, nhiều khu dân cư nằm sát sông, suối, hồ thủy lợi, thủy điện hoặc các vùng nước sâu. Trong khi đó, nhiều công trình tích nước chưa được rào chắn, chưa có biển cảnh báo nguy hiểm hoặc thiết bị cứu hộ cần thiết. Những đặc điểm này, mỗi năm, khi bước vào mùa mưa hoặc kỳ nghỉ hè của học sinh, nguy cơ tai nạn đuối nước lại gia tăng. Nhiều vụ việc đau lòng xảy ra ngay tại những ao, hồ gần nhà hoặc các con suối quen thuộc mà trẻ em thường lui tới vui chơi, tắm mát.

Theo ghi nhận thực tế, phần lớn các vụ đuối nước ở trẻ em hiện nay xảy ra tại ao tưới cà phê, hồ chứa nước tự đào, đập thủy lợi, kênh dẫn nước hoặc các đoạn sông, suối có dòng chảy mạnh. Không ít trường hợp trẻ rủ nhau đi tắm suối, bắt cá hoặc vui chơi gần mặt nước nhưng thiếu sự giám sát của người lớn.

Đặc biệt, địa hình của Lâm Đồng có độ dốc lớn, nhiều sông, suối hẹp, đá ngầm và xuất hiện dòng chảy xiết trong mùa mưa. Chỉ sau một trận mưa lớn, mực nước tại nhiều khu vực có thể dâng nhanh, tạo xoáy sâu và dòng chảy mạnh rất nguy hiểm. Mùa hè cũng trùng với mùa mưa ở khu vực phía Tây tỉnh. Do đó, sông suối, ao, hồ thường nhiều nước, nguy cơ tai nạn càng cao.

Thượng tá Phạm Thành Nam - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Công an tỉnh cho biết, đuối nước là dạng tai nạn đặc biệt nguy hiểm bởi thời gian xảy ra rất nhanh nhưng hậu quả rất nặng nề. Không ít người nghĩ rằng, khi bị đuối nước, trẻ sẽ vùng vẫy và kêu cứu. Thực tế, nhiều trường hợp diễn ra rất âm thầm. Trẻ có thể chìm xuống nước chỉ trong ít giây và mất cơ hội cứu sống nếu không được phát hiện kịp thời.

Theo Thượng tá Nam, trẻ em ở vùng nông thôn hiện vẫn thiếu kỹ năng an toàn sông nước. Nhiều em chưa được học bơi bài bản, chưa biết kỹ năng tự cứu hoặc hỗ trợ người khác khi gặp nạn. Trong khi đó, một bộ phận phụ huynh vẫn còn chủ quan, để trẻ tự chơi gần ao, hồ hoặc đi tắm suối mà không có người lớn đi cùng.

Ngoài yếu tố chủ quan, sự phát triển mạnh của nông nghiệp công nghệ cao cũng khiến số lượng ao, hồ tích nước ngày càng tăng. Nhiều ao chứa được đào sâu để dự trữ nước tưới nhưng chưa bảo đảm an toàn. Một số ao nằm sát đường dân sinh, trường học hoặc khu dân cư nhưng hoàn toàn không có rào chắn bảo vệ. “Các ao, hồ nhỏ quanh nhà mới là nơi tiềm ẩn nguy cơ lớn nhất đối với trẻ em. Chỉ cần trượt chân hoặc mất thăng bằng, trẻ có thể rơi xuống nước và gặp nạn trong thời gian rất ngắn”, Thượng tá Nam cảnh báo.

Cần “lá chắn” an toàn

Theo chương trình Can thiệp phòng, chống đuối nước trẻ em của Bộ Y tế, Lâm Đồng hiện có khoảng 25,5% trẻ em từ 6 - 14 tuổi biết bơi. Như vậy, phần lớn trẻ em của tỉnh hiện nay chưa biết bơi. Điều này đồng nghĩa nguy cơ tai nạn đuối nước của trẻ em đang rất lớn.

Ông Trần Đức Trung - Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, với đặc điểm địa hình phức tạp và mạng lưới sông nước dày đặc, nguy cơ đuối nước ở trẻ em tại địa phương hiện luôn ở mức cao, nhất là trong mùa hè và mùa mưa lũ. Để giảm thiểu tai nạn đuối nước, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ gia đình, nhà trường đến chính quyền địa phương. Trong đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Đuối nước hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người lớn quản lý trẻ chặt chẽ và cộng đồng cùng tham gia xây dựng môi trường an toàn. Những khu vực ao, hồ, sông, suối nguy hiểm cần được rà soát, cắm biển cảnh báo, làm rào chắn và tăng cường kiểm tra thường xuyên. Bên cạnh đó, việc dạy bơi và trang bị kỹ năng an toàn dưới nước cho trẻ em được xem là giải pháp cực kỳ căn cơ, lâu dài, đặc biệt quan trọng. Không chỉ học bơi, trẻ cần được hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng xử lý khi bị cuốn nước, chuột rút hoặc khi phát hiện người gặp nạn.

Cũng theo ông Trung, hiện nay, không ít phụ huynh đang nhầm lẫn giữa “biết bơi” và “an toàn dưới nước”. Trên thực tế, môi trường nước tự nhiên như: biển, sông, suối, hồ, đập nguy hiểm hơn rất nhiều so với hồ bơi, vì tồn tại dòng chảy, sóng lớn, hố sâu, bùn lún và địa hình phức tạp. Các địa phương cần chú trọng hơn đến việc xây dựng mạng lưới cảnh báo và phản ứng nhanh tại cộng đồng. Ở những khu vực thường xảy ra tai nạn đuối nước, chính quyền cơ sở có thể thành lập các tổ tự quản, đội xung kích mùa hè để thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở và hỗ trợ xử lý khi có sự cố xảy ra. Đây là giải pháp thiết thực đối với các vùng nông thôn, miền núi, vùng biển. Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phòng, chống đuối nước như: lắp camera giám sát tại các điểm nguy hiểm, xây dựng bản đồ các khu vực có nguy cơ cao hoặc sử dụng hệ thống loa thông minh cảnh báo vào mùa mưa lũ.

Các trường học cũng nên tăng cường các buổi trải nghiệm thực tế, mô phỏng tình huống nguy hiểm để học sinh hình thành phản xạ xử lý khi gặp sự cố dưới nước. Ông Trung cho biết, một giải pháp quan trọng khác là nâng cao kỹ năng sơ cấp cứu đuối nước cho người dân. Ngành y tế sẽ đẩy mạnh công tác này để trang bị kiến thức và kỹ năng ứng phó cho người dân khi gặp người đuối nước.

Theo số liệu của Sở Y tế, từ đầu năm đến nay, Lâm Đồng đã xảy ra 11 vụ đuối nước ở trẻ em, làm 14 trẻ tử vong. Các vụ đuối nước xảy ra trong các môi trường biển, ao, hồ, sông, suối.