Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu dâng hoa, dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm
Sau lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Đăk Cấm, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính thức triển khai công tác khai quật tại khu vực được xác định có dấu hiệu tồn tại mộ liệt sĩ tập thể.
Tham dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và tỉnh Quảng Ngãi.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu tại buổi lễ
Tại hiện trường, những lời căn dặn của Phó Thủ tướng gửi tới cán bộ, chiến sĩ Đội K53, lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thể hiện sự kỳ vọng và trách nhiệm lớn lao đối với công việc mang ý nghĩa thiêng liêng này. Mỗi dấu tích được phát hiện, mỗi hiện vật được tìm thấy đều có thể mở ra cơ hội xác định danh tính và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường xưa.
Theo Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi, đợt khai quật lần này nhằm xác minh và tìm kiếm hài cốt các chiến sĩ thuộc Trung đoàn 24A (Mặt trận B3), Tiểu đoàn Đặc công 406 và Tiểu đoàn Bộ binh 304 đã hy sinh trong các trận chiến đấu diễn ra vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu thực hiện nghi thức động thổ khai quật
Đây được xem là một trong những cuộc tìm kiếm có quy mô lớn và điều kiện triển khai phức tạp tại địa phương. Khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ nằm dọc tuyến đường Trường Chinh, nơi hiện nay đã hình thành nhiều công trình dân sinh, hệ thống điện, viễn thông, cấp thoát nước và các hạ tầng kỹ thuật khác. Việc triển khai vừa phải bảo đảm tiến độ, vừa phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
Để phục vụ công tác tìm kiếm, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã phối hợp với các chuyên gia Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) tiến hành khảo sát địa vật lý bằng công nghệ radar xuyên đất.
Thông qua việc ghi nhận các biến đổi bất thường trong cấu trúc địa chất dưới bề mặt, lực lượng chức năng bước đầu khoanh vùng được những vị trí có khả năng liên quan đến các hố chôn tập thể hoặc di vật chiến tranh.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trực tiếp thăm hỏi, động viên và giao nhiệm vụ cho các lực lượng thực hiện công tác khai quật
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu sẽ tập trung khảo sát và khai quật khu đất trống rộng khoảng 900m² ở phía Đông Bắc Nghĩa trang Liệt sĩ phường Đăk Cấm cùng một đoạn tuyến trên đường Trường Chinh. Tại những vị trí nghi vấn, các lớp đất sẽ được bóc tách cẩn trọng. Nếu xuất hiện dấu hiệu sinh học hoặc di vật liên quan, việc khai quật thủ công sẽ được thực hiện nhằm tránh bỏ sót bất kỳ manh mối nào.
Đông đảo người dân và các cựu chiến binh xúc động tại buổi lễ
Bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh, nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm an toàn tuyệt đối, đồng thời thể hiện sự tôn kính đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Những năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Riêng tại khu vực đường Trường Chinh, tháng 11.2025 từ nguồn tài liệu do Nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ cung cấp, lực lượng chức năng đã tiến hành xác minh nhiều lần và bước đầu xác định có khả năng còn từ 30 đến 50 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà dâng hương tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm
Gần 60 năm đã trôi qua kể từ những ngày khói lửa của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Dấu vết chiến tranh trên mặt đất dần lùi xa theo thời gian, nhưng nỗi mong chờ của thân nhân liệt sĩ vẫn còn nguyên vẹn.
Bởi vậy, cuộc khai quật hôm nay không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là hành trình tri ân, là nỗ lực nối lại những cuộc đoàn tụ còn dang dở giữa các anh hùng liệt sĩ với gia đình, quê hương và đồng đội.
Mỗi tấc đất được lật mở mang theo niềm hy vọng. Và phía sau cuộc tìm kiếm ấy là khát vọng chung của biết bao gia đình: được biết nơi người thân mình yên nghỉ, được thắp nén hương trên phần mộ mang đúng tên của người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
NGỌC HÒA