Trợ thủ đắc lực cho người nuôi cua lột

3 giờ trướcBài gốc

Ở nhiều vùng nuôi cua, việc canh cua lột từng là công việc vất vả nhất. Người nuôi phải thường xuyên kiểm tra từng ô nuôi, thậm chí thức đêm để không bỏ lỡ thời điểm thu hoạch. Chỉ cần chậm vài giờ, giá trị con cua có thể giảm mạnh.

Điện thoại báo cua lột

Tạị các mô hình nuôi cua lột ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của Công ty TNHH Seamorny ở TPHCM và khu vực giáp ranh như Nhơn Trạch (Đồng Nai), công việc này đang được giao cho robot và các thuật toán AI.

Theo ông Lê Mai Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Seamorny, ý tưởng bắt nguồn từ một thực tế rất đơn giản: Người nuôi cua đang mất quá nhiều công sức cho những công việc có thể tự động hóa. "Chúng tôi xuất phát là dân công nghệ chứ không phải dân thủy sản. Khi bắt tay vào nuôi cua mới thấy người nuôi phải liên tục theo dõi, kiểm tra, vệ sinh và canh thời điểm thu hoạch. Nếu không tự động hóa thì rất khó mở rộng quy mô"- ông Tùng nói.

Hệ thống nuôi cua lột tự động tích hợp AI giúp giảm đáng kể công lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sau hơn 5 năm nghiên cứu và thử nghiệm, Seamorny đã phát triển hệ thống nuôi cua lột tự động bằng AI, sở hữu sáng chế được bảo hộ tại Mỹ và đang tiếp tục đăng ký tại nhiều quốc gia Đông Nam Á. Điều khiến nhóm nghiên cứu quyết định chọn con cua bởi đây là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao nhưng rất khó kiểm soát.

Theo ông Tùng, trong tự nhiên, tỉ lệ hao hụt của cua rất lớn do hiện tượng ăn thịt đồng loại. Đặc biệt, với cua lột, yếu tố quyết định lợi nhuận lại nằm ở thời điểm thu hoạch.

Khi vừa lột xác, lớp vỏ cua còn mềm, giá trị thương phẩm đạt mức cao nhất. Tuy nhiên, chỉ khoảng 4 giờ sau, lớp vỏ sẽ cứng trở lại và giá bán có thể giảm tới nhiều lần. "Đây là giai đoạn vàng. Nếu bỏ lỡ thời điểm này thì gần như mất đi phần giá trị lớn nhất của sản phẩm" - ông Lê Mai Tùng chia sẻ.

Hệ thống AI giúp phát hiện chính xác thời điểm cua lột xác để thu hoạch.

Để giải quyết bài toán đó, Seamorny phát triển hệ thống robot tự động cho ăn kết hợp AI giám sát quá trình sinh trưởng của cua. Khi phát hiện cua lột xác, hệ thống lập tức gửi thông báo về điện thoại của người nuôi. Thay vì phải đi kiểm tra từng ô nuôi, người nuôi chỉ cần nhận tín hiệu và đến thu hoạch đúng vị trí được hệ thống xác định sẵn. "Nói vui là nông dân giờ có thể rung đùi chờ điện thoại báo cua lột" - ông Tùng phấn khởi nói.

Phù hợp với xu hướng nông nghiệp xanh

Trước khi phát triển hệ thống hiện nay, doanh nghiệp đã khảo sát nhiều mô hình nuôi cua lột tại Đông Nam Á. Các mô hình nuôi ngoài ao có chi phí đầu tư thấp nhưng phụ thuộc nhiều vào thời tiết và môi trường nước. Trong khi đó, các mô hình nuôi tuần hoàn trong nhà kiểm soát tốt hơn nhưng lại tiêu tốn nhiều công lao động.

Hệ thống AI liên tục theo dõi quá trình sinh trưởng của cua và gửi cảnh báo khi cua lột xác

Từ thực tế đó, Seamorny thiết kế hệ thống nuôi tự động khép kín, kiểm soát từ thức ăn, môi trường đến thời điểm thu hoạch. Mỗi mô-đun có thể nuôi 768 con cua và cho thu hoạch sau khoảng một tháng. Thay vì nuôi từ giai đoạn giống, doanh nghiệp tập trung vào giai đoạn cua chuẩn bị lột xác, thời điểm tạo ra giá trị kinh tế cao nhất.

Theo doanh nghiệp, việc tự động hóa bằng mô hình người gác cổng AI giúp năng suất tăng khoảng 10 lần so với phương pháp truyền thống, đồng thời giảm đáng kể chi phí vận hành và nhu cầu lao động trực tiếp. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần giảm áp lực mở rộng diện tích nuôi.

Những con cua lột được thu hoạch đúng thời điểm

Theo ông Tùng, khi muốn tăng thu nhập, nhiều hộ nuôi thường chọn cách mở rộng diện tích sản xuất. Tuy nhiên, điều này có thể kéo theo áp lực lên tài nguyên đất, rừng ngập mặn và môi trường sinh thái.

Ngược lại, ứng dụng công nghệ giúp tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một diện tích nuôi, phù hợp với xu hướng nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững.

Hiện doanh nghiệp đang triển khai nhiều hình thức hợp tác từ nuôi trực tiếp, liên kết đầu tư đến chuyển giao công nghệ. Thị trường cua lột được đánh giá còn rất nhiều dư địa phát triển, đặc biệt tại các thị trường châu Á.

AI đang trở thành trợ thủ đắc lực, giúp người nuôi cua tiết kiệm chi phí, giảm nhân công và tăng năng suất.

Từ một ý tưởng của những người nông dân xuất thân làm công nghệ, mô hình nuôi cua lột bằng AI đang cho thấy cách tiếp cận mới trong nông nghiệp hiện đại: Thay vì tăng diện tích và tăng lao động, người nông dân có thể tăng năng suất bằng dữ liệu, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.