Trời lạnh, đừng để đột quỵ ghé thăm vì chủ quan

một ngày trướcBài gốc

Ảnh minh họa

Theo BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khi trời lạnh, phản xạ tự nhiên của cơ thể là co mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Sự co thắt này khiến lòng mạch bị thu hẹp, làm áp lực dòng máu tăng lên đột ngột và dẫn đến tình trạng huyết áp tăng vọt. Đây chính là yếu tố hàng đầu gây vỡ mạch máu não, dẫn đến chảy máu não hoặc làm bong tróc các mảng xơ vữa trong thành mạch gây bít tắc.

Không chỉ vậy, nhiệt độ thấp còn khiến máu trở nên “đặc” hơn do độ nhớt tăng lên, làm quá trình lưu thông máu khó khăn hơn, tương tự như dầu máy bị đông lại khi trời lạnh. Trong điều kiện đó, nếu cục máu đông di chuyển lên não rồi mắc kẹt, nhồi máu não sẽ xảy ra.

Bên cạnh các yếu tố sinh lý, những thói quen sinh hoạt sai lầm trong mùa lạnh cũng góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ. Nhiều người, đặc biệt là nam giới trung niên và cao tuổi vẫn cho rằng uống rượu bia sẽ giúp làm ấm cơ thể. Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Cồn chỉ gây giãn mạch tạo cảm giác ấm giả tạo, nhưng sau đó lại khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và làm huyết áp dao động mạnh. Khi kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều thực phẩm giàu chất béo trong mùa lạnh tạo nên một “cơn bão hoàn hảo” cho đột quỵ.

Bác sĩ cũng đặc biệt lưu ý một số thời điểm trong ngày được xem là “nhạy cảm”, dễ xảy ra biến cố sức khỏe khi trời lạnh. Sáng sớm, ngay sau khi thức dậy, là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, trong khi chênh lệch nhiệt độ giữa trong phòng và ngoài trời thường rất lớn. Nếu bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với không khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng. Ban đêm, khi thức dậy đi vệ sinh, việc rời khỏi chăn ấm để bước vào không gian lạnh mà không mặc đủ áo cũng có thể gây co mạch đột ngột. Ngoài ra, tắm nước quá lạnh hoặc tắm muộn vào ban đêm trong mùa đông cũng là những yếu tố nguy cơ cao mà nhiều người thường chủ quan bỏ qua.

Để phòng ngừa đột quỵ trong những ngày rét, BSCKII Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân cần chú trọng giữ ấm cơ thể một cách đúng đắn và khoa học. Việc mặc đủ ấm là điều kiện tiên quyết, đặc biệt cần chú ý bảo vệ các vùng quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài trời lạnh, cần đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang.

Một nguyên tắc quan trọng khác được bác sĩ nhấn mạnh là “chậm lại 3 phút” vào buổi sáng. Thay vì bước xuống giường ngay khi vừa tỉnh giấc, mỗi người nên nằm lại khoảng 3 đến 5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể dần thích nghi. Sau đó mới từ từ ngồi dậy, mặc thêm áo ấm rồi mới ra khỏi phòng.

Việc kiểm soát huyết áp và các bệnh lý nền cũng đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa đột quỵ mùa lạnh. Những người có tiền sử cao huyết áp cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hay thay đổi liều lượng. Theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà bằng máy đo cá nhân là cách hiệu quả để phát hiện sớm những bất thường.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý trong mùa đông sẽ góp phần bảo vệ mạch máu não. Người dân nên hạn chế tối đa rượu bia và thuốc lá, giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày, uống đủ nước ấm và tránh sử dụng các loại thực phẩm quá lạnh. Việc duy trì vận động là cần thiết, nhưng nên ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng trong nhà thay vì ra ngoài trời quá sớm khi sương muối còn nhiều.

BSCKII Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh rằng đột quỵ là một cấp cứu y tế tối khẩn cấp, trong đó “thời gian là não”. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não sẽ bị chết đi nếu không được tái thông mạch máu kịp thời. Người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, cạo gió, cho uống nước chanh hay sử dụng các loại thuốc chưa được chứng minh hiệu quả, bởi những hành động này chỉ làm mất đi “thời gian vàng” quý giá, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ hội sống và phục hồi của người bệnh.

Minh Nhật

Nguồn PL&XH : https://phapluatxahoi.kinhtedothi.vn/troi-lanh-dung-de-dot-quy-ghe-tham-vi-chu-quan-441195.html