Mùa đông, đặc biệt trong những ngày Tết, là thời điểm nhiều người muốn nghỉ ngơi, cuộn mình trong chăn ấm và hạn chế vận động. Tuy nhiên, với không ít người, đây lại là giai đoạn các triệu chứng đau nhức xương khớp xuất hiện rõ rệt hơn. Lưng trở nên nặng nề, đầu gối đau khi lên xuống cầu thang, vai và hông cứng, còn những chấn thương cũ tưởng đã "ngủ yên" lại âm thầm tái phát. Thực tế, cảm giác cứng khớp, đau nhức gia tăng trong thời tiết lạnh không phải là do tưởng tượng hay chỉ liên quan đến tuổi tác. Nhiệt độ thấp thực sự gây ra những thay đổi sinh lý trong cơ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu thông máu, cơ bắp và các khớp, khiến cơ thể cảm nhận cơn đau rõ ràng hơn.
1. Thời tiết lạnh ảnh hưởng đến lưu thông máu và khớp ra sao?
Nội dung
1. Thời tiết lạnh ảnh hưởng đến lưu thông máu và khớp ra sao?
2. Cách bảo vệ cơ thể khi thời tiết lạnh?
2.1 Giữ ấm cơ thể – biện pháp đơn giản giúp giảm đau
2.2 Duy trì vận động để khớp linh hoạt hơn
2.3 Chế độ ăn uống, lối sống và chăm sóc y tế trong mùa lạnh
Khi trời lạnh, các mạch máu trong cơ thể có xu hướng co lại. Sự co mạch này làm thay đổi lượng máu được cung cấp đến cơ và khớp. Khi các mô cơ và khớp nhận ít oxy hơn, chúng trở nên kém linh hoạt, dễ bị cứng và nhạy cảm hơn với cơn đau. Tình trạng này đặc biệt rõ ở những người mắc viêm khớp hoặc từng có chấn thương xương khớp trước đó. Ngoài ra, thời tiết lạnh còn khiến dịch khớp trở nên đặc hơn, làm tăng ma sát trong khớp và gây khó khăn, đau đớn khi vận động.
Ít vận động trong mùa đông làm tăng độ cứng khớp
Không chỉ nhiệt độ thấp, lối sống ít vận động vào mùa đông cũng góp phần làm tình trạng cứng khớp trở nên nghiêm trọng hơn. Thói quen ngủ dậy muộn, ngồi lâu hoặc hạn chế di chuyển khiến các khớp không được "bôi trơn" đầy đủ, tạo điều kiện cho sự tích tụ cứng khớp.
Đây cũng là lý do vì sao buổi sáng mùa đông thường là thời điểm khó chịu nhất trong ngày. Các vùng như lưng dưới, vai, hông và đầu gối thường bị ảnh hưởng rõ rệt. Khi cơ và khớp thiếu linh hoạt trong thời tiết lạnh, cảm giác đau nhức có thể tăng dần theo thời gian, ngay cả khi người bệnh nghỉ ngơi nhiều.
Ngồi lâu hoặc hạn chế di chuyển khiến các khớp không được "bôi trơn" đầy đủ, tạo điều kiện cho sự tích tụ cứng khớp.
Những triệu chứng đau nhức thường gặp vào mùa đông
Vào mùa lạnh, các triệu chứng liên quan đến xương khớp thường xuất hiện với tần suất cao hơn và dễ nhận biết hơn. Phổ biến nhất là cảm giác cứng khớp, đặc biệt sau khi thức dậy vào buổi sáng hoặc sau thời gian ngồi lâu.
Ngoài ra, nhiều người còn gặp tình trạng chuột rút, co thắt cơ, sưng ở đầu gối, bàn tay hoặc mắt cá chân. Phạm vi vận động của khớp cũng có thể bị hạn chế, khiến việc đi lại, sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn hơn.
2. Cách bảo vệ cơ thể khi thời tiết lạnh?
2.1 Giữ ấm cơ thể – biện pháp đơn giản giúp giảm đau
Giữ ấm cơ thể là một trong những cách quan trọng nhất để giảm đau nhức xương khớp trong mùa đông. Khi cơ thể được giữ ấm, lưu thông máu được cải thiện, giúp các mô cơ và khớp nhận đủ oxy và dưỡng chất.
Chườm ấm có thể giúp tăng lưu lượng máu đến vùng đau, làm dịu các cơ bị căng cứng. Mặc nhiều lớp quần áo cũng giúp giữ nhiệt hiệu quả, đặc biệt là ở các vùng dễ bị lạnh như lưng, đầu gối và cổ. Tắm nước ấm là một biện pháp đơn giản nhưng hữu ích, giúp làm giãn các cơ và khớp bị cứng, mang lại cảm giác dễ chịu rõ rệt trong mùa lạnh.
2.2 Duy trì vận động để khớp linh hoạt hơn
Trong thời tiết lạnh, việc ở trong nhà và hạn chế ra ngoài có thể rất hấp dẫn. Tuy nhiên, lười vận động lại là yếu tố khiến cơn đau xương khớp trở nên trầm trọng hơn. Vận động nhẹ nhàng và đều đặn giúp duy trì sự linh hoạt của cơ bắp và khớp.
Các bài tập giãn cơ, vận động cường độ thấp và vật lý trị liệu có vai trò quan trọng trong việc giữ cho hệ xương khớp khỏe mạnh. Tập thể dục thường xuyên, phù hợp với thể trạng, được xem là một trong những cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa các vấn đề về khớp trong mùa đông.
Bài tập giãn cơ giúp duy trì sự linh hoạt của cơ bắp và khớp trong thời tiết lạnh.
2.3 Chế độ ăn uống, lối sống và chăm sóc y tế khi thời tiết lạnh
Bên cạnh việc giữ ấm và vận động, chế độ ăn uống và lối sống cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe xương khớp trong mùa đông. Một chế độ ăn cân bằng, giàu canxi, vitamin D và các thực phẩm có đặc tính chống viêm giúp duy trì sự liên kết khỏe mạnh giữa xương và khớp.
Giảm căng thẳng, tránh ngồi quá lâu và duy trì cân nặng hợp lý cũng là những yếu tố có lợi cho hệ xương khớp. Khi cần dùng thuốc, người bệnh nên sử dụng thuốc chống viêm hoặc giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đặc biệt, không nên bỏ qua những cơn đau dai dẳng hoặc có xu hướng ngày càng nặng hơn. Việc trì hoãn điều trị, kể cả phẫu thuật khi có chỉ định, có thể gây tổn hại lâu dài và ảnh hưởng đến khả năng vận động quanh năm.
DS Hải Sơn