Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 24/2 (giờ địa phương, tức sáng 25/2 theo giờ Hà Nội) đã đọc Thông điệp Liên bang tại Hạ viện, trong bối cảnh nước Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm lập quốc. Trong bài phát biểu, ông tập trung vào hai trục chính: khẳng định thành tựu đối nội sau một năm trở lại Nhà Trắng và thể hiện lập trường cứng rắn trong chính sách đối ngoại, đặc biệt với Iran và Trung Đông.
Tổng thống Trump dang rộng hai tay khi đọc Thông điệp Liên bang. Ảnh: Reuters
Mở đầu bài phát biểu, ông Trump tuyên bố “nước Mỹ đã trở lại: lớn hơn, tốt hơn, giàu hơn và mạnh hơn bao giờ hết”, gọi nhiệm kỳ thứ hai của mình là một “cuộc xoay chuyển mang tính lịch sử” và khẳng định “kỷ nguyên vàng” của nước Mỹ đã bắt đầu.
Về kinh tế, Tổng thống Mỹ cho rằng lạm phát đang “giảm mạnh”, thu nhập tăng nhanh và nền kinh tế “tăng trưởng chưa từng có”. Ông chỉ trích chính quyền tiền nhiệm của ông Joe Biden và đảng Dân chủ đã gây ra tình trạng giá cả leo thang, đồng thời cam kết các chính sách hiện tại sẽ tiếp tục kéo giá xuống. Tuy nhiên, nhiều cuộc thăm dò gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông sụt giảm, trong đó cử tri bày tỏ lo ngại về chi phí sinh hoạt và tác động của thuế quan đối với giá tiêu dùng, theo Al Jazeera.
Liên quan đến thương mại, ông Trump gọi phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ về việc vô hiệu hóa phần lớn các mức thuế quan do ông ban hành là điều “đáng tiếc”, song khẳng định sẽ sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì thuế mà không cần Quốc hội thông qua. Ông tiếp tục bảo vệ thuế quan như công cụ điều chỉnh quan hệ thương mại “mất cân bằng” với thế giới.
Về nhập cư, Tổng thống đề cập đến việc “đóng cửa biên giới” và tuyên bố biên giới hiện “an toàn”. Ông không đề cập trực tiếp tới chiến dịch trục xuất hàng loạt vốn gây nhiều tranh cãi, nhưng khẳng định sẽ bảo vệ nhập cư “hợp pháp”, dù chính quyền đã đình chỉ xử lý thị thực định cư đối với 75 quốc gia. Ông cũng tiếp tục công kích cộng đồng người Mỹ gốc Somalia tại bang Minnesota.
Về an ninh trật tự, ông Trump cho rằng tỷ lệ tội phạm đã giảm mạnh tại các thành phố như Memphis, New Orleans và Washington DC sau khi ông triển khai Vệ binh Quốc gia và lực lượng liên bang. Số liệu địa phương cho thấy tội phạm có xu hướng giảm trong giai đoạn gần đây, song xu hướng này đã bắt đầu trước khi lực lượng liên bang được điều động.
Tổng thống cũng kêu gọi Quốc hội thông qua Đạo luật SAVE nhằm siết chặt quy định xác minh cử tri, cho rằng gian lận bầu cử tràn lan, dù nhiều nghiên cứu độc lập chỉ ra số vụ gian lận là rất hiếm.
Biểu tình nổ ra tại Washington D.C khi ông Trump có bài phát biểu. Ảnh Reuters.
Ở mặt trận đối ngoại, ông Trump tái khẳng định các cuộc không kích của Mỹ năm ngoái đã “xóa sổ” chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, dù trước đó đặc phái viên Mỹ cảnh báo Tehran có thể chỉ còn “một tuần” để phát triển vũ khí hạt nhân. Ông nói ưu tiên giải quyết bế tắc bằng ngoại giao, nhưng nhấn mạnh Mỹ chưa nhận được cam kết từ Iran rằng nước này “sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Căng thẳng gia tăng khi ông cáo buộc Iran đang phát triển tên lửa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ, trong khi Washington đã triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn tới Trung Đông – mức tập trung khí tài được đánh giá là lớn nhất kể từ chiến tranh Iraq. Giới quan sát nhận định nguy cơ xung đột vẫn hiện hữu nếu các yêu cầu của Mỹ không được đáp ứng.
Về Gaza, ông Trump coi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas là thành công, dù các cuộc không kích của Israel vẫn tiếp diễn. Ông cũng cho biết Mỹ đã nhận hơn 80 triệu thùng dầu từ Venezuela, thể hiện bước tiến mới trong tiếp cận ngành năng lượng của quốc gia Nam Mỹ này.
Khép lại bài phát biểu, Tổng thống Mỹ nhắc tới cuộc Cách mạng năm 1776 và dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc vào tháng 7 tới, khẳng định tương lai nước Mỹ sẽ “lớn hơn, tốt hơn, rực rỡ hơn và vinh quang hơn bao giờ hết”.
Tiến Minh