Trụ sở TAND TP.HCM sau trùng tu: Diện mạo mới của di tích hơn 140 năm

2 giờ trướcBài gốc

Trụ sở TAND TP.HCM vào thời Pháp mang tên Palais de Justice de Saigon, tọa lạc tại số 131 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Bến Thành, TP.HCM. Công trình được khởi công vào năm 1881 và hoàn thành vào năm 1885, theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Jule Bourard.

Đến năm 2012, tòa đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia.

Trụ sở TAND TP.HCM vào thời Pháp mang tên Palais de Justice de Saigon, tọa lạc tại số 131 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Bến Thành, TP.HCM. Ảnh: THUẬN VĂN

Qua thời gian sử dụng, trụ sở TAND TP.HCM bị hư hại, xuống cấp nghiêm trọng. Dự án trùng tu đã được chuẩn bị kỹ lưỡng từ năm 1996, nhưng phải đến đầu năm 2016 mới chính thức khởi công. Việc trùng tu TAND TP.HCM được thực hiện theo nguyên tắc "cuốn chiếu" để bảo đảm các phiên tòa vẫn diễn ra bình thường.

Đến đầu năm 2026, việc trùng tu trụ sở TAND TP.HCM đã hoàn thành. Sau hơn 140 năm đi vào hoạt động, công trình được khoác lên diện mạo mới khang trang song vẫn giữ gìn và bảo đảm tính nguyên gốc của di tích.

Trụ sở TAND TP.HCM sau khi trùng tu trong bối cảnh Thành phố vừa hợp nhất với diện tích, quy mô dân số và nền kinh tế lớn; thể hiện sự quan tâm sát sao của các cấp từ Trung ương đến địa phương và TAND Tối cao. Ảnh: THUẬN VĂN

Theo đại diện TAND TP.HCM, việc trùng tu trụ sở TAND TP.HCM phải đồng thời đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo quy định pháp luật và hoạt động xét xử không bị gián đoạn hay ảnh hưởng đến các đương sự.

Việc trùng tu tạo điều kiện làm việc tốt hơn cho cán bộ, công chức, góp phần nâng cao chất lượng xét xử, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cạnh đó, tòa án không chỉ là nơi thực thi công lý mà còn là điểm du lịch nổi tiếng nhờ vẻ đẹp kiến trúc và bề dày lịch sử. Sau khi trùng tu, công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn của thành phố và có thể mở cửa cho người dân đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc của công trình hơn 140 năm tuổi này vào các dịp cuối tuần.

Một số hình ảnh tại trụ sở TAND TP.HCM sau khi trùng tu:

Ảnh tư liệu chụp TAND TP.HCM từ trước năm 1975 (trái) và Ảnh chụp hiện tại TAND TP.HCM sau khi trùng tu, trên hai trụ cổng lối vào tòa án là đầu tượng nàng Marianne, biểu tượng của cuộc cách mạng 1789 của Pháp. Ảnh: THUẬN VĂN

Đầu tượng nàng Marianne được trang trí trước cổng TAND TP.HCM. Phía dưới đầu tượng là họa tiết trang trí như thanh kiếm, cành cây và cán cân công lý... Ở giữa là hai chữ RF - République Française - Cộng hòa Pháp. Ảnh: NGUYỄN DUY

Trụ sở TAND TP.HCM trước khi trùng tu. Ảnh: NGỌC MAI

Diện mạo mới của trụ sở TAND TP.HCM sau trùng tu. Thiết kế của TAND TP.HCM bao gồm hai tầng chính và một tầng hầm, với chiều cao mỗi tầng lên đến 5,2 m. Ảnh: NGUYỄN DUY

Nhìn từ phía ngoài, trụ sở TAND TP.HCM sau khi trùng tu nổi bật với gam màu vàng - trắng hài hòa, tôn lên vẻ uy nghi, cổ kính. Các bức tượng phù điêu được phục dựng tinh xảo, với những đường nét chạm khắc sắc nét, tái hiện sinh động các họa tiết mang phong cách kiến trúc Pháp. Ảnh: NGUYỄN DUY

Đi thẳng vào cửa chính của tòa nhà là gian sảnh trệt lớn ngăn cách giữa hai phòng xét xử; ở giữa được bố trí ghế ngồi dành cho người tham dự phiên tòa. Ảnh: NGUYỄN DUY

Tại sảnh trệt, ngay hai bên chân cầu thang chính được đặt hai bức tượng lớn là tượng nữ thần Công lý (Justice) cầm kiếm bên phải và bên trái là tượng nữ thần Đoàn kết (Union). Hai bức tượng có kích thước lớn, mang sắc đen sang trọng và uy nghiêm. Ảnh: NGUYỄN DUY

Tượng Nữ thần Công lý (Justice): Nữ thần được khắc họa với thanh gươm hạ xuống trong tay phải, tượng trưng cho quyền lực cưỡng chế nhưng đầy suy xét. Tay trái cầm chiếc cân thăng bằng, biểu tượng cho sự chính trực, khách quan và không thiên vị trong xét xử. Tượng Nữ thần Đoàn kết (Union): Nữ thần đội vòng kết từ những bông lúa, tượng trưng cho sự gắn kết cộng đồng và thành quả của lao động, hòa bình. Sự hiện diện của bức tượng này nhắc nhở rằng mục tiêu cuối cùng của pháp luật là sự ổn định và đoàn kết xã hội. Ảnh: NGUYỄN DUY

Cầu thang chính, lối đi dẫn từ tầng trệt lên sảnh chính đã được trùng tu, phục hồi nguyên vẹn. Hơn một trăm năm qua, đây là lối đi của hàng ngàn bị cáo và các luật sư, thẩm phán... Ở khoảng giữa lối đi lên được đặt bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, tạo không gian trang nghiêm, thể hiện sự tôn kính. Ảnh: NGUYỄN DUY

Đứng từ cầu thang dẫn từ tầng trệt lên sảnh chính sẽ nhìn thấy biểu tượng cán cân công lý - hình ảnh cho sự công bằng và thượng tôn pháp luật. Ảnh: NGUYỄN DUY

Toàn bộ tường và trần nhà như một bảo tàng phù điêu sống động tạo cảm giác gần gũi và bình yên bên cạnh sự nghiêm khắc của pháp luật. Ảnh: NGUYỄN DUY

Đài phun nước tại trụ sở TAND TP.HCM tạo điểm nhấn kiến trúc hài hòa với tổng thể. Không chỉ góp phần tăng tính thẩm mỹ, tạo không gian thoáng đãng mà còn làm nổi bật vẻ trang nghiêm, cổ kính của trụ sở tòa án sau quá trình trùng tu, tôn tạo. Ảnh: NGUYỄN DUY

Hệ thống cột tại trụ sở TAND TP.HCM với các hàng cột lớn tạo cảm giác vững chãi, bề thế. Ở phía đầu cột là những hoa văn trang trí hài hòa, tinh xảo, mang đậm dấu ấn nghệ thuật Pháp. Ảnh: NGUYỄN DUY

Trên tầng 2, tại sảnh các phòng xử lớn, ban đầu có bốn bức tượng lớn khác. Tuy nhiên, theo các ghi chép và quan sát thực tế, hiện nay chỉ còn lại ba bức tượng do một bức phía bên trái đã bị thất lạc trong quá khứ không rõ lý do. Ảnh: NGUYỄN DUY

Ba bức tượng ở khu sảnh chính không có khắc chữ ghi rõ là tượng vị thần nào. Các tượng được bố trí hài hòa trên những bệ tròn, tạo nên tổng thể cân đối và trang trọng. Mỗi bức tượng mang một dáng vẻ riêng, với các chi tiết được chạm khắc tinh xảo, uy nghiêm. Ảnh: NGUYỄN DUY

Dòng chữ tiếng Pháp "Cour d’appel" trước một phòng xử lớn tại sảnh chính của TAND TP.HCM. Đây là thuật ngữ trong hệ thống pháp luật Pháp, có nghĩa là "Tòa phúc thẩm". Ảnh: NGUYỄN DUY

Phía bên trong một phòng xử lớn ở sảnh chính của TAND TP.HCM sau khi trùng tu. Ảnh: NGUYỄN DUY

Ngoài các phòng xử lớn, TAND TP.HCM còn bố trí các phòng xử nhỏ được chỉnh trang theo hướng hiện đại về công năng nhưng cổ điển về hình thức. Phía ngoài hành lang được trang bị ghế ngồi chờ, không gian thông thoáng với nhiều cửa sổ, tạo sự thuận tiện và thoải mái cho người tham gia tố tụng. Ảnh: NGUYỄN DUY

Hệ thống hành lang đệm giúp cho các hành lang tại trụ sở TAND TP.HCM được thông thoáng và có chức năng giảm nhiệt và đón gió tự nhiên, giúp tòa nhà luôn thoáng mát. Ảnh: NGUYỄN DUY

Những phù điêu tinh xảo được trang trí ở mặt tường phía ngoài. Nổi bật là phù điêu đầu sư tử với miệng bị xích. Trong văn hóa Pháp, điều này tượng trưng cho việc quyền lực cần được kiểm soát và giới hạn trong khuôn khổ pháp lý. Ảnh: NGUYỄN DUY

Không chỉ các bức tường bên trong, mặt tường phía bên ngoài của TAND TP.HCM cũng được trang trí bằng các phù điêu tinh xảo. Trải qua hơn 140 năm và nhiều lần trùng tu, các chi tiết này vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn, góp phần tôn lên giá trị lịch sử và nghệ thuật của công trình. Ảnh: NGUYỄN DUY

TAND TP.HCM ban đầu được xây dựng theo hình chữ H, kết hợp giữa kiến trúc châu Âu và kiến trúc La Mã. Từ cổng tòa nhà nhìn vào là 4 cụm công viên ở hai bên sân rộng, đi thẳng vào cửa chính của tòa nhà là gian sảnh lớn ngăn cách giữa hai phòng xét xử. Sau đó, một tòa nhà mới được xây dựng thêm phía đường Nguyễn Trung Trực để mở rộng diện tích làm việc. Ảnh: THUẬN VĂN

SONG MAI

Nguồn PLO : https://plo.vn/video/tru-so-tand-tphcm-sau-trung-tu-dien-mao-moi-cua-di-tich-hon-140-nam-post900429.html