Trung Đông sẽ đầu tư hơn 100 tỷ USD vào năng lượng?

2 giờ trướcBài gốc

Trung Đông đang trên đà thu hút hơn 100 tỷ USD mỗi năm vốn đầu tư chiến lược vào năm 2026. (Ảnh: AFP)

Bất chấp quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu, khu vực này - với vai trò dẫn dắt của UAE và Ả Rập Xê-út - được dự báo vẫn giữ vị thế hàng đầu về cung ứng hydrocarbon, đồng thời đẩy mạnh mở rộng điện gió, điện mặt trời, lưu trữ pin và các sáng kiến chuyển đổi số.

Duy trì sản lượng dầu khí, tăng cường tích hợp công nghệ

UAE và các quốc gia vùng Vịnh hiện chiếm khoảng 30% sản lượng dầu toàn cầu và 17-18% sản lượng khí đốt, cho thấy vai trò trung tâm lâu dài của khu vực trên thị trường năng lượng.

Trong bối cảnh nhu cầu dầu mỏ toàn cầu được dự báo chỉ tăng nhẹ và có khả năng dư cung vào năm 2026, nhu cầu khí đốt lại được kỳ vọng tăng khoảng 3,5%, nhờ phát điện, tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu LNG.

“Ngành dầu khí Trung Đông vẫn là trụ cột của thị trường, nhưng tốc độ ứng dụng công nghệ và mở rộng hạ tầng xuất khẩu - đặc biệt là LNG - sẽ quyết định năng lực cạnh tranh đến năm 2026”, ông Swayam Dash, Giám đốc điều hành Grand View Research, nhận định.

Các nhà khai thác tại UAE đang triển khai các chương trình số hóa, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), máy bay không người lái và robot nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả kiểm tra và cắt giảm chi phí bảo trì. Song song với các dự án truyền thống, các sáng kiến thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) cùng những dự án hydro giai đoạn đầu - trong đó có hydro xanh theo Chiến lược Năng lượng UAE 2050 - cũng đang dần hình thành.

Năng lượng tái tạo và pin lưu trữ: Mở rộng nhanh tại khu vực nhiều nắng

Năng lượng tái tạo đang phát triển mạnh mẽ trên khắp vùng Vịnh, với UAE đặt mục tiêu mở rộng công suất điện mặt trời và điện gió theo Sáng kiến Chiến lược Net Zero vào năm 2050. Giá đấu thầu điện mặt trời đã giảm sâu, giúp nâng cao khả năng cạnh tranh về chi phí so với điện khí.

Hệ thống lưu trữ bằng pin cũng ngày càng đóng vai trò then chốt trong quy hoạch lưới điện, đặc biệt để ổn định các hệ thống có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao. Ả Rập Xê-út và UAE đang yêu cầu tích hợp lưu trữ pin cùng các dự án điện mặt trời và điện gió mới, trong đó các hệ thống quy mô lớn thường được xây dựng đồng bộ với các trang trại năng lượng tái tạo.

“Quy mô và phạm vi đầu tư vào năng lượng tái tạo và lưu trữ tại UAE cho thấy một bước chuyển chiến lược - không phải rời bỏ hydrocarbon, mà hướng tới một cơ cấu năng lượng cân bằng và bền vững hơn”, ông Dash cho biết.

Dubai đã công bố kế hoạch bổ sung thêm nhiều gigawatt công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030, trong khi Ả Rập Xê-út gần đây cũng đưa ra các mục tiêu lớn về điện mặt trời và hydro trong khuôn khổ Tầm nhìn 2030.

Khai thác, hóa chất và kinh tế tuần hoàn

UAE và toàn bộ khu vực Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) vẫn là các trung tâm toàn cầu về hóa chất cơ bản, nhờ nguồn nguyên liệu đầu vào chi phí thấp. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất trên toàn cầu cùng với các quy định môi trường ngày càng siết chặt đang thúc đẩy các nhà khai thác trong khu vực chuyển hướng sang các sản phẩm dẫn xuất có giá trị cao hơn và các tổ hợp khai thác tích hợp.

Những vật liệu mới nổi - như thép xanh và vật liệu composite tiên tiến - cùng các sáng kiến nhựa tuần hoàn cho thấy sự dịch chuyển sang khai thác vật liệu bền vững, phù hợp với các chiến lược công nghiệp của UAE như chương trình Operation 300bn.

Đối với lĩnh vực y tế, báo cáo cho biết tại Trung Đông, đặc biệt là UAE, ngành này đã vượt ra khỏi vai trò hạ tầng xã hội đơn thuần để trở thành lĩnh vực đầu tư mang tính chiến lược về kinh tế. Năm 2023, Dubai đón hơn 690.000 lượt khách du lịch y tế, đóng góp trên 1 tỷ dirham (khoảng 272 triệu USD) cho doanh thu y tế, đồng thời thúc đẩy các ngành du lịch, khách sạn và dịch vụ liên quan.

Về hạ tầng số, báo cáo nhận định đây đang nổi lên như một động lực tăng trưởng ưu tiên. Thị trường trung tâm dữ liệu tại GCC được dự báo tăng trưởng với tốc độ khoảng 13% mỗi năm đến năm 2030, trong đó UAE và Ả Rập Xê-út dự kiến chiếm khoảng 65-70% tổng công suất bổ sung.

Việc ứng dụng điện toán đám mây tại Trung Đông cũng đang tăng tốc, với gần 75% tổ chức được kỳ vọng sẽ chủ yếu dựa vào các nền tảng đám mây vào năm 2026. Xu hướng này đang thúc đẩy chi tiêu trong khu vực cho an ninh mạng, các mô hình Zero Trust và các công cụ số dành cho doanh nghiệp.

Đến năm 2026, bức tranh kinh tế của khu vực được dự báo sẽ phản ánh sự đa dạng hóa cân bằng: Thị trường năng lượng tiếp tục dựa trên nguồn cung hydrocarbon và tăng trưởng xuất khẩu LNG; năng lượng tái tạo và lưu trữ được mở rộng nhanh để đáp ứng các mục tiêu về khí hậu, chi phí và an ninh năng lượng; y tế và các hệ thống số phát triển nhờ công nghệ và các mô hình chăm sóc tích hợp; trong khi dữ liệu, điện toán đám mây và khai thác tiên tiến trở thành nền tảng cho chuyển đổi số và năng lực cạnh tranh công nghiệp.

“Quy mô và phạm vi đầu tư trên nhiều lĩnh vực cho thấy Trung Đông đang chuyển mình từ mô hình phụ thuộc vào tài nguyên sang tăng trưởng đa dạng, dựa trên công nghệ”, ông Dash nhận định.

“Riêng UAE là minh chứng rõ nét cho việc chiến lược quốc gia, chính sách rõ ràng và kỷ luật trong phân bổ vốn có thể tạo ra giá trị dài hạn”, ông nói thêm.

Nh.Thạch

AFP

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/trung-dong-se-dau-tu-hon-100-ty-usd-vao-nang-luong-736749.html