Trung Quốc cam kết mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm từ nay đến hết 2028

2 giờ trướcBài gốc

Một màn hình tại Bắc Kinh hiển thị hình ảnh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc gặp ngày 14/5 - Ảnh: Shutterstock

Theo bản thông tin tóm tắt do Nhà Trắng công bố ngày Chủ nhật (17/5) về cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài 2 ngày của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, phía Trung Quốc cam kết mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm từ nay đến hết năm 2028.

GỠ NÚT THẮT CHO NÔNG SẢN MỸ

Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi Bộ Thương mại Trung Quốc công bố bản tường thuật riêng về cuộc gặp. Phía Trung Quốc cho biết hai nước sẽ triển khai một loạt biện pháp, trong đó có việc cùng giảm thuế quan đối với một số sản phẩm.

Tuy nhiên, Bắc Kinh không nêu chi tiết và cho biết các nhóm đàm phán của hai bên vẫn đang tiếp tục thảo luận. Trong khi đó, bản thông tin tóm tắt của Nhà Trắng không đề cập tới vấn đề thuế quan.

Trước đó, ông Trump nói rằng thuế quan không phải là nội dung được thảo luận trong các cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc.

“Chúng tôi không thảo luận về thuế quan. Trung Quốc vẫn đang chịu các mức thuế quan cao, nhưng chúng tôi không bàn đến vấn đề này”, ông Trump nói với báo giới hôm thứ Sáu (15/5) trên chuyên cơ Không lực Một khi trở về Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc.

Theo Nhà Trắng, cam kết mua 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm của Trung Quốc không bao gồm các thỏa thuận mua đậu tương đã đạt được vào mùa thu năm ngoái. Sau cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025, Bắc Kinh đã hoàn tất cam kết ban đầu là mua 12 triệu tấn đậu tương Mỹ. Khi đó, Washington cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục mua 25 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm trong 3 năm.

Tuy nhiên, các nỗ lực trước đây của ông Trump nhằm thúc đẩy Trung Quốc tăng mua hàng hóa Mỹ đều không đạt kỳ vọng. Điều này khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu các cam kết mới có được thực hiện đầy đủ hay không.

Trong thỏa thuận do ông Trump thúc đẩy năm 2020 trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, Trung Quốc từng cam kết mua thêm 200 tỷ USD nông sản, năng lượng và hàng công nghiệp của Mỹ trong 2 năm. Tuy nhiên, Bắc Kinh sau đó không hoàn thành mục tiêu này. Đại dịch Covid-19 khiến việc thực hiện thỏa thuận gặp khó khăn, nhưng các ý kiến chỉ trích cho rằng ngay từ đầu, các mục tiêu mua hàng đã thiếu thực tế.

Gần đây, sau khi hoàn tất khối lượng mua ban đầu từ Mỹ theo thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được năm ngoái với Washington, Trung Quốc đã chuyển sang mua đậu tương từ Brazil, nơi có giá cạnh tranh hơn.

Thông tin mới từ Nhà Trắng có thể phần nào trấn an nông dân Mỹ, nhất là khi họ đang chờ thêm chi tiết sau cuộc gặp thượng đỉnh. Tuy nhiên, quy mô cam kết này có thể vẫn chưa đủ lớn để đáp ứng kỳ vọng của những nông dân đang tìm cách vượt qua giai đoạn kinh tế khó khăn hiện nay.

Nhiều năm qua, nông dân Mỹ gặp nhiều khó khăn khi giá nông sản duy trì ở mức tương đối thấp, trong khi chi phí sản xuất vẫn cao. Áp lực này tiếp tục gia tăng do các căng thẳng địa chính trị, bao gồm chính sách thuế quan của ông Trump, và gần đây nhất là chi phí phân bón tăng mạnh do chiến sự Iran.

“Nhìn lại các giai đoạn trước có thể thấy cam kết của Trung Quốc về việc mua 17 tỷ USD nông sản ngoài đậu tương sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu nông sản của Mỹ trở lại mức bằng hoặc gần bằng giai đoạn sau thỏa thuận Giai đoạn 1”, bà Susan Stroud, nhà phân tích tại công ty phân tích nông nghiệp No Bull Ag, nhận định. Bà nhắc tới thỏa thuận thương mại Giai đoạn 1 mà Mỹ và Trung Quốc đạt được trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Theo bà Stroud, con số này có thể giúp thị trường bớt lo ngại, sau khi giới giao dịch thất vọng vì các cuộc gặp tuần trước không đưa ra cam kết mua hàng cụ thể.

“Thị trường đang rất cần những tín hiệu nào cho thấy Trung Quốc có thể quay lại mua thêm nông sản Mỹ - từ ngô, cao lương, bông, thịt bò cho tới đậu tương”, bà Stroud nhận xét với hãng tin Bloomberg.

Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn đối với nông sản Mỹ. Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), kim ngạch xuất khẩu nông sản của Mỹ sang Trung Quốc đạt 24 tỷ USD trong năm 2024, gồm 12 tỷ USD đậu tương, 1,4 tỷ USD bông và 1,2 tỷ USD cao lương. Tuy nhiên, sau khi tranh chấp thương mại leo thang, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Mỹ sang Trung Quốc giảm còn 8,3 tỷ USD trong năm 2025.

NHỮNG TÍN HIỆU TÍCH CỰC

Chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong gần 10 năm. Sau cuộc gặp, cả ông Trump và ông Tập đều phát tín hiệu tích cực về quan hệ Mỹ - Trung.

Sau cuộc gặp thượng đỉnh, Trung Quốc đã cho phép hơn 400 cơ sở thịt bò Mỹ tiếp tục xuất khẩu sang thị trường nước này bằng cách gia hạn giấy đăng ký đã hết hạn. Bắc Kinh cũng sẽ phối hợp với các cơ quan quản lý Mỹ để khôi phục nhập khẩu thịt gia cầm từ Mỹ.

Trước đó, khi căng thẳng thương mại leo thang và hai nước nâng thuế quan đối với hàng hóa của nhau lên mức 3 chữ số, Bắc Kinh đã không gia hạn giấy phép cho các nhà xuất khẩu thịt Mỹ.

Theo thông cáo của Bộ Thương mại Trung Quốc hôm thứ Bảy (16/5), kết quả này cho thấy hai nước “có thể tìm ra giải pháp cho các vấn đề thông qua đối thoại và hợp tác”.

Về phía Mỹ, Washington cho biết Trung Quốc cũng sẽ xử lý các quan ngại của Mỹ về tình trạng thiếu nguồn cung và các hạn chế xuất khẩu liên quan đến đất hiếm cũng như các khoáng sản quan trọng khác gồm yttrium, scandium, neodymium và indium.

Trong bản thông tin tóm tắt, Nhà Trắng cũng đề cập tới việc Trung Quốc cam kết mua 200 máy bay Boeing.

Dù Nhà Trắng khẳng định ông Trump đã đạt được “các thỏa thuận lịch sử”, ông Christopher Johnson, cựu chuyên gia phân tích hàng đầu về Trung Quốc của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), cho rằng các chi tiết trong từng nhóm cam kết mua hàng cho thấy kết quả thực tế khiêm tốn hơn nhiều.

“Thỏa thuận mua máy bay Boeing thấp hơn kỳ vọng ban đầu hàng trăm chiếc, các cam kết mua nông sản chỉ mang tính bổ sung và chưa được xác định rõ, trong khi các thỏa thuận bán năng lượng từng được các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ nhấn mạnh lại không được đề cập”, ông Johnson, hiện đứng đầu công ty tư vấn China Strategies Group, nhận xét với tờ báo Financial Times.

Trong bản tóm tắt, Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo đã nhất trí thành lập một hội đồng thương mại. Đây là một trong các biện pháp nhằm thúc đẩy “ổn định chiến lược” trong quan hệ Mỹ - Trung.

“Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập nhất trí rằng Mỹ và Trung Quốc cần xây dựng quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng, dựa trên công bằng và có đi có lại. Hai nhà lãnh đạo cũng đã đạt đồng thuận về nhiều vấn đề, qua đó giúp củng cố ổn định và niềm tin của doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng trên toàn cầu”, Nhà Trắng cho biết trong bản tóm tắt.

Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng “nhất trí quan điểm rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân, kêu gọi mở lại eo biển Hormuz và cho rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển này”. Hai nhà lãnh đạo cũng “xác nhận mục tiêu chung là phi hạt nhân hóa tại Triều Tiên”.

Trên chuyến bay trở về Mỹ từ Trung Quốc, ông Trump cho biết ông đã thảo luận với ông Tập về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với các công ty dầu mỏ Trung Quốc mua dầu của Iran.

Nhà Trắng cho biết ông Tập dự kiến thăm Mỹ vào mùa thu năm nay theo lời mời của ông Trump.

Hoài Thu

Nguồn VnEconomy : https://vneconomy.vn/trung-quoc-cam-ket-mua-it-nhat-17-ty-usd-nong-san-my-moi-nam-tu-nay-den-het-2028.htm