Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm. (Ảnh: Reuters)
Tuyên bố được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra sau khi Mỹ công bố kế hoạch thành lập một khối thương mại trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược, với sự tham gia của nhiều quốc gia.
“Việc duy trì môi trường thương mại quốc tế cởi mở, bao trùm và mang lại lợi ích chung cho tất cả các quốc gia là lợi ích chung của toàn thế giới”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 5/2.
Ngày 4/2, Mỹ công bố sáng kiến mới nhằm huy động các đồng minh và đối tác tham gia một khối thương mại về khoáng sản chiến lược, trong đó áp dụng mức giá sàn để ổn định thị trường. Nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh Washington đang tìm cách đối phó với sự thống trị của Trung Quốc trên thị trường nguyên liệu có ý nghĩa sống còn đối với ngành công nghệ và quốc phòng.
Kế hoạch này đã được thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng về khoáng sản chiến lược ở Washington trong tuần này, với sự tham dự của đại diện từ 54 quốc gia, Liên minh châu Âu và các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Sau sự kiện, Washington thông báo đã ký các thỏa thuận song phương về khoáng sản chiến lược với 11 quốc gia, sau khi ký 10 thỏa thuận tương tự trong 5 tháng qua. Mỹ cũng đã đàm phán thỏa thuận tương tự với 17 quốc gia khác.
Mục tiêu của những thỏa thuận này là giải quyết vấn đề trở ngại về giá cả, thúc đẩy phát triển ngành, tạo ra các thị trường công bằng hơn và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài chính trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược.
Ngoại trưởng Marco Rubio, người chủ trì hội nghị ngày 4/2, công bố việc thành lập Diễn đàn Hợp tác địa chiến lược tài nguyên (FORGE). Đây là khuôn khổ hợp tác mới để điều phối chính sách và các dự án về khoáng sản chiến lược.
“Chúng tôi đã có một số quốc gia ký tham gia, và hy vọng sẽ có thêm nhiều nước nữa… mục tiêu của FORGE là thúc đẩy hợp tác và xây dựng một mạng lưới đối tác trên toàn cầu”, ông Rubio cho biết.
FORGE sẽ bổ trợ cho sáng kiến trước đó giữa Mỹ và 9 đối tác, được gọi là Pax Silica. Pax Silica tập trung vào việc bảo vệ các chuỗi cung ứng liên quan đến trí tuệ nhân tạo, FORGE là nền tảng rộng hơn nhằm điều phối chính sách, giá cả và phát triển dự án trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược.
Ngoại trưởng Rubio cảnh báo về những rủi ro khi khoáng sản chiến lược đang tập trung ở “một quốc gia duy nhất” - ám chỉ Trung Quốc, từ khía cạnh đòn bẩy địa - chính trị cũng như nguy cơ gián đoạn do đại dịch hoặc bất ổn.
Trong những năm gần đây, Bắc Kinh tận dụng vị thế thống lĩnh thị trường khai thác và tinh luyện hầu hết các khoáng sản chiến lược như một công cụ địa - chính trị, bằng cách hạn chế xuất khẩu có chọn lọc.
Ông Rubio cũng chỉ trích “những cách làm không công bằng”, như trợ cấp nhà nước - làm suy yếu các đối thủ cạnh tranh và khiến nhiều dự án trở nên không khả thi về kinh tế.
Phát biểu tại sự kiện, Phó Tổng thống JD Vance cho biết Mỹ đặt mục tiêu “loại bỏ tình trạng khoáng sản chiến lược giá rẻ tràn vào thị trường của chúng tôi để làm suy yếu các nhà sản xuất trong nước”.
“Chúng tôi sẽ thiết lập các mức giá tham chiếu cho khoáng sản chiến lược ở từng công đoạn sản xuất. Đối với các thành viên của khu vực ưu đãi, mức giá tham chiếu sẽ đóng vai trò là giá sàn, được duy trì thông qua mức thuế linh hoạt nhằm bảo đảm tính toàn vẹn của giá cả”, ông Vance cho biết.
Đầu tuần này, Tổng thống Donald Trump công bố Dự án Vault, một quỹ dự trữ trị giá 12 tỷ USD nhằm bình ổn giá cả và hỗ trợ các nhà sản xuất. Kho dự trữ này sẽ bao gồm các khoáng sản chiến lược như đất hiếm, lithium và đồng.
Bình Giang