Trung Quốc có thể chấp nhận mục tiêu tăng trưởng chậm hơn

2 giờ trướcBài gốc

Bắc Kinh phát tín hiệu hạ trần tăng trưởng

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) dẫn các nguồn tin thân cận cho biết, Chính phủ Trung Quốc nhiều khả năng sẽ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 trong khoảng từ 4,5-5%. Nếu đúng, đây sẽ là mục tiêu thấp hơn so với con số “khoảng 5%” của năm 2025, và cũng cho thấy khoảng cách ngày càng xa so với giai đoạn tăng trưởng cao trước đây (chẳng hạn mức 8% từng được đặt ra vào năm 2011).

Theo các nguồn tin, đồng thuận về định hướng này có thể đã hình thành tại một hội nghị lập kế hoạch ở Bắc Kinh hồi tháng 12 năm ngoái. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng mới sẽ chỉ được công bố chính thức tại kỳ họp thường niên của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC) dự kiến vào đầu tháng 3 tới.

Theo ba nguồn tin nắm được các cuộc thảo luận liên quan, việc thiết lập một khoảng mục tiêu tăng trưởng, thay vì một con số cụ thể, cho thấy giới chức Bắc Kinh chấp nhận tăng trưởng chậm lại ở mức nhất định trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt nhiều thách thức, đồng thời muốn tạo thêm dư địa linh hoạt cho điều hành chính sách.

Các dữ liệu chính thức vừa được công bố gần đây cho thấy GDP Trung Quốc đạt mức tăng trưởng 5% trong năm 2025, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp nước này hoàn thành mục tiêu tăng trưởng “khoảng 5%”. Trước đó, kinh tế Trung Quốc từng tăng trưởng 5,2% vào năm 2023 và duy trì ở mức 5% trong hai năm gần nhất.

Tuy nhiên, đằng sau những kết quả này là một bức tranh tăng trưởng ngày càng mất cân đối. Xuất khẩu đạt mức kỷ lục và trở thành động lực chính bù đắp cho sự suy yếu kéo dài của tiêu dùng tư nhân cũng như mức sụt giảm chưa từng có trong đầu tư. Theo số liệu chính thức, xuất khẩu ròng đã đóng góp tới một phần ba tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm 2025, mức cao nhất kể từ năm 1997.

Diễn biến theo quí cho thấy xu hướng chững lại rõ rệt vào cuối năm ngoái. Tăng trưởng GDP theo quí giảm từ 5,4% trong quí 1-2025 xuống còn 4,5% trong quí 4-2025, phản ánh đà phục hồi thiếu bền vững khi nhu cầu nội địa tiếp tục trì trệ.

Bà Alicia Garcia Herrero, Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Natixis, nhận xét rằng đến một thời điểm nào đó tăng trưởng toàn cầu sẽ không còn đủ để “đỡ” kinh tế Trung Quốc. “Trung Quốc chỉ có thể tiếp tục tăng cường xuất khẩu với tốc độ như năm ngoái bằng cách bán hàng với giá ngày càng rẻ hơn, nhưng điều đó sẽ bóp nghẹt lợi nhuận và làm tổn hại nền kinh tế”.

Chấp nhận tăng trưởng chậm hơn, ưu tiên chất lượng cao

Nếu được xác nhận, động thái hạ trần kỳ vọng tăng trưởng sẽ là tín hiệu cho thấy Trung Quốc đang ưu tiên tái cân bằng và ổn định kinh tế, những mục tiêu đặc biệt quan trọng trong năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm mới, và có ý nghĩa chính trị to lớn trước thềm Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 21 diễn ra vào cuối năm 2027.

Tại Trung Quốc, mục tiêu GDP không chỉ là “con số trên giấy” mang tính biểu tượng, mà còn là kim chỉ nam để các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, và thường được phổ biến trước cho các quan chức liên quan thông qua các cuộc họp nội bộ, để thống nhất kỳ vọng.

Sự điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng nhấn mạnh định hướng phát triển “chất lượng cao”. Chủ tịch Tập Cận Bình trước đó đã phát tín hiệu cho thấy mức độ chấp nhận cao hơn đối với tăng trưởng chậm lại, khi cảnh báo các quan chức không nên theo đuổi những khoản đầu tư “kém hiệu quả”.

Song song với đó, Bắc Kinh yêu cầu các địa phương quán triệt “quan niệm đúng đắn về thành tích chính trị” - thuật ngữ hàm ý bác bỏ cách tiếp cận coi tăng trưởng kinh tế là tiêu chí hàng đầu để đánh giá hiệu quả công tác của chính quyền địa phương.

Thông điệp này cũng đã được Chủ tịch Tập Cận Bình nhắc lại trong một bài phát biểu gần đây tại Trường Đảng Trung ương, khi ông kêu gọi các địa phương thực hiện nghiêm túc các chiến lược của trung ương, đồng thời cảnh báo không nên áp dụng cách tiếp cận “rập khuôn, một chiều” trong hoạch định chính sách.

Về chính sách cụ thể, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) mới chỉ thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất mang tính mục tiêu, trong khi Bộ Tài chính nước này lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, từng bước, nhằm khuyến khích hoạt động vay vốn của khu vực tư nhân.

Dư địa chính sách linh hoạt trong một năm nhiều bất định

Theo một số nguồn tin, việc đặt biên độ tăng trưởng 4,5-5% sẽ tạo ra một “mức sàn” cần thiết để Trung Quốc đạt được các mục tiêu dài hạn, đồng thời cho phép Bắc Kinh linh hoạt hơn trong một năm được dự báo nhiều biến động. Những bất định này bao gồm áp lực từ chính sách thuế quan của Mỹ, tình trạng suy yếu kéo dài của thị trường bất động sản, cũng như rủi ro liên quan đến nợ của chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc cũng được cho là đã thống nhất quan điểm rằng cần tăng cường nỗ lực kiềm chế áp lực giảm phát dai dẳng, coi đây là mối đe dọa nghiêm trọng đối với tăng trưởng. Một nguồn tin dẫn lại các đánh giá nội bộ cho rằng “giảm phát là căn bệnh ung thư đối với tăng trưởng kinh tế”.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc dự kiến tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) không quá 2%, tương tự năm ngoái, dù mức này vẫn là bước nhảy đáng kể so với tình trạng lạm phát bằng 0 được ghi nhận trong năm 2025.

Mục tiêu tăng trưởng 2026 trong bức tranh chiến lược dài hạn

Về dài hạn, các tính toán chính thức cho thấy Trung Quốc cần duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân khoảng 4,17% mỗi năm để đạt được các cột mốc chiến lược đến năm 2035. Trên cơ sở đó, nhà chức trách đặt mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành một “quốc gia phát triển ở mức trung bình” với GDP bình quân đầu người 20.000 đô la vào năm 2035.

Các đánh giá quốc tế nhìn chung cho thấy mức độ đồng thuận ngày càng rõ đối với triển vọng tăng trưởng thận trọng này. Theo khảo sát mới đây của Reuters, 73 nhà kinh tế dự báo tăng trưởng của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ chậm lại còn 4,5% trong năm 2026 và duy trì cùng nhịp độ trong năm 2027. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo Trung Quốc tăng trưởng 4,5% trong năm nay, điều chỉnh tăng so với mức 4,2% đưa ra hồi tháng 12.

Kết quả khảo sát của Bloomberg trong tháng này cho thấy đánh giá tương tự, khi các nhà kinh tế dự báo nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tăng trưởng khoảng 4,5%, trong khi lạm phát tiêu dùng được kỳ vọng vẫn duy trì ở mức thấp. Cùng với đó, phần lớn ý kiến cho rằng PBoC nhiều khả năng sẽ cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc 25 điểm cơ bản trong quí 1-2026, thấp hơn mức 50 điểm cơ bản từng được dự báo trước đó.

Các tổ chức phân tích đều nhấn mạnh xu hướng giảm tốc mang tính cấu trúc của kinh tế Trung Quốc. Nhóm chuyên gia Chang Shu, Eric Zhu và David Qu của Bloomberg Economics nhận định nền kinh tế Trung Quốc đang bước vào giai đoạn giảm tốc dài hạn, điều ngày càng được phản ánh rõ qua các mục tiêu tăng trưởng kém tham vọng hơn của chính phủ. Với đà suy yếu thể hiện trong nhiều số liệu gần đây, cùng dấu hiệu cho thấy các gói kích thích chỉ được triển khai ở mức hạn chế, nhóm này cho rằng việc duy trì tăng trưởng trên 5% sẽ ngày càng khó khăn.

đến một thời điểm nào đó tăng trưởng toàn cầu sẽ không còn đủ để “đỡ” kinh tế Trung Quốc. “Trung Quốc chỉ có thể tiếp tục tăng cường xuất khẩu với tốc độ như năm ngoái bằng cách bán hàng với giá ngày càng rẻ hơn, nhưng điều đó sẽ bóp nghẹt lợi nhuận và làm tổn hại nền kinh tế”.

Đồng quan điểm, ông Xing Zhaopeng, chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc tại ANZ, cho rằng với các biện pháp tài khóa và tiền tệ chỉ ở mức nhẹ trong giai đoạn đầu năm, cùng việc hủy bỏ một số ưu đãi thuế xuất khẩu và chấp nhận để đồng nhân dân tệ lên giá, giới chức Trung Quốc dường như không ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng mạnh trong ngắn hạn. Theo ông, Bắc Kinh có thể sẽ đặt mục tiêu tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2030 trong khoảng 4,5-5%, phù hợp với xu hướng kể từ năm 2016, khi mỗi chu kỳ kế hoạch 5 năm đều ghi nhận một nấc tăng trưởng thấp hơn.

Ở góc nhìn khác, ông Louis Kuijs, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của S&P Global Ratings, lưu ý rằng mục tiêu tăng trưởng thấp hơn, cùng với việc hạn chế kích thích, có thể tiếp tục kìm hãm nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc, trong bối cảnh cầu nội địa vẫn trì trệ.

Tuy nhiên, theo ông, việc hạ mục tiêu tăng trưởng cũng đồng thời phản ánh sự thừa nhận các áp lực nội tại của nền kinh tế, qua đó giảm nhu cầu tạo ra tăng trưởng “nhân tạo” thông qua kích thích. Điều này sẽ cho phép Bắc Kinh tiếp tục tập trung nhiều hơn vào đổi mới công nghệ và tự chủ kinh tế - những yếu tố thúc đẩy kinh tế tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Nguồn: SCMP, Bloomberg, Reuters

Lạc Diệp

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/trung-quoc-co-the-chap-nhan-muc-tieu-tang-truong-cham-hon/