Trung Quốc: Hóa thạch 1,77 triệu năm tuổi hé lộ lịch sử loài người sơ khai tại Đông Á

3 giờ trướcBài gốc

Địa điểm Vân Kinh là nơi phát hiện ba hộp sọ Homo erectus, được gọi chung là “Người Vân Tiên”. Mẫu vật thứ ba, khai quật năm 2022, được xem là hộp sọ người tiền sử hoàn chỉnh nhất cùng thời kỳ từng được tìm thấy ở nội địa Á – Âu.

Ảnh: VCG

Định tuổi bằng đồng vị phóng xạ vũ trụ

Để xác định lại bối cảnh địa chất của khu di tích, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị phóng xạ vũ trụ, tập trung vào việc xác định tuổi của các tầng đất chứa hóa thạch.

Mười mẫu sỏi thạch anh đã được thu thập từ tầng đất nơi tìm thấy di hài Người Vân Tiên. Bằng cách đo nồng độ đồng vị phóng xạ vũ trụ và xây dựng biểu đồ định tuổi đẳng thời, các nhà khoa học xác định tuổi lắng đọng của tầng đất này vào khoảng 1,77 triệu năm.

Theo nhà cổ sinh vật học Huang Wan, trước đó nhiều phương pháp định tuổi cho rằng di hài Vân Tiên “không quá 1,1 triệu năm”. Trưởng nhóm nghiên cứu Feng Xiaobo cho biết niên đại của hóa thạch từng là vấn đề gây tranh cãi do thiếu dữ liệu xác định tuổi cụ thể.

Niên đại 1,77 triệu năm không chỉ cung cấp mốc thời gian rõ ràng mà còn xác nhận rằng hóa thạch Người Vân Tiên là hộp sọ Homo erectus cổ nhất được phát hiện tại chỗ ở Đông Á cho đến nay.

Tác động tới hiểu biết về sự di cư của loài người

Trong giới học thuật, quan điểm phổ biến lâu nay cho rằng loài người có nguồn gốc từ châu Phi và sau đó di cư ra ngoài. Tuy nhiên, các tuyến đường và thời điểm phân tán cụ thể vào lục địa Á – Âu, đặc biệt là Đông Á, vẫn còn nhiều tranh luận.

Việc xác định niên đại mới 1,77 triệu năm cho thấy Người Vân Tiên đại diện cho một trong những quần thể Homo erectus sớm nhất trên thế giới. Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện này có thể góp phần làm rõ câu hỏi liệu những cư dân đầu tiên ở Trung Quốc là người di cư từ phương Tây và châu Phi hay là cư dân bản địa sớm của khu vực.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Science Advances. Nhóm thực hiện bao gồm các nhà khoa học đến từ Trung Quốc và Mỹ, trong đó có các chuyên gia thuộc Purdue University.

Khu vực nơi phát hiện hóa thạch, nằm tại Thạch Nham, tỉnh Hồ Bắc, ban đầu được gọi là di tích Xuetang Liangzi. Đây là địa điểm khảo cổ ngoài trời quy mô lớn thuộc thời kỳ đồ đá cũ, tích hợp hóa thạch người tiền sử, hóa thạch động vật có vú cổ đại và công cụ đá.

Ba hộp sọ người tiền sử được khai quật vào các năm 1989, 1990 và 2022, lần lượt được đặt tên là “Người Vân Tiên số 1, 2 và 3”.

Năm 2024, sau 8 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã phục dựng thành công diện mạo của Người Vân Tiên số 1 và số 2. Kết quả cho thấy cá thể thứ nhất là nữ, còn cá thể thứ hai là nam, đều trong độ tuổi từ 25 đến 45 khi qua đời.

Dung tích sọ của hai mẫu vật lần lượt là 1.094 ml và 1.152 ml, lớn hơn so với Người Bắc Kinh – quần thể Homo erectus sống cách đây khoảng 700.000 đến 200.000 năm.

Theo nhóm nghiên cứu, việc sinh sống dọc theo sông Hàn có thể đã mang lại cho Người Vân Tiên một môi trường tương đối thuận lợi với nguồn thức ăn dồi dào hơn, qua đó góp phần hỗ trợ sự phát triển của não bộ.

Phát hiện mới tại Hồ Bắc được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa sớm của loài người tại Đông Á.

ĐỨC AN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/trung-quoc-hoa-thach-177-trieu-nam-tuoi-he-lo-lich-su-loai-nguoi-so-khai-tai-dong-a-207138.html