Chiều 16-1, Trung Quốc đã lên tiếng sau khi Mỹ và Đài Loan thống nhất thỏa thuận thương mại cắt giảm thuế quan đối với nhiều hàng hóa xuất khẩu của hòn đảo và tăng cường đầu tư của Đài Loan vào thị trường Mỹ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nhấn mạnh rằng Bắc Kinh luôn nhất quán và kiên quyết phản đối bất kỳ quốc gia nào có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc ký kết các thỏa thuận với Đài Loan có hàm ý về chủ quyền hoặc mang tính chất chính thức, theo tờ China Daily.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn. Ảnh: BỘ NGOẠI GIAO TRUNG QUỐC
Ông Quách kêu gọi Mỹ nghiêm túc tuân thủ “nguyên tắc một Trung Quốc” và ba tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Mỹ.
Trong một tuyên bố được chia sẻ với tờ South China Morning Post, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ “lên án mạnh mẽ” cái mà Bắc Kinh gọi là “thỏa thuận giả tạo”, kêu gọi Washington “hủy bỏ” thỏa thuận này.
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ Lưu Bằng Vũ cáo buộc Mỹ “cố tình” thúc đẩy các cuộc đàm phán, nói rằng động thái này “vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc một Trung Quốc và ba tuyên bố chung Trung-Mỹ”, đồng thời trái với cam kết của Washington về việc chỉ duy trì quan hệ không chính thức với Đài Loan.
“Chúng tôi một lần nữa kêu gọi Mỹ tuân thủ nguyên tắc một Trung Quốc và ba tuyên bố chung Trung-Mỹ, lập tức thay đổi hướng đi và chấm dứt mọi hình thức tương tác chính thức với Đài Loan, ngừng thúc đẩy và hủy bỏ ngay lập tức cái gọi là thỏa thuận, và ngừng gửi tín hiệu sai lầm cho các lực lượng ly khai 'độc lập Đài Loan', nếu không, phía Mỹ sẽ phải gánh chịu mọi hậu quả" - người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ nói thêm.
Theo thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Đài Loan, Washington sẽ giảm thuế đối ứng đối với hàng hóa Đài Loan từ 20% xuống còn 15%.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết rằng thuế quan theo từng lĩnh vực đối với phụ tùng ô tô, gỗ, ván và các sản phẩm gỗ của Đài Loan cũng sẽ được giới hạn ở mức 15%, trong khi dược phẩm thông thường và một số tài nguyên thiên nhiên sẽ không phải chịu thuế "đối ứng".
Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất chip và công nghệ của Đài Loan dự kiến sẽ thực hiện "các khoản đầu tư trực tiếp mới với tổng trị giá ít nhất 250 tỉ USD" vào Mỹ để xây dựng và mở rộng năng lực sản xuất trong các lĩnh vực như chất bán dẫn tiên tiến và trí tuệ nhân tạo. Đài Loan cũng sẽ cung cấp "bảo lãnh tín dụng ít nhất 250 tỉ USD để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Đài Loan đầu tư thêm".
Bộ Thương mại Mỹ mô tả thỏa thuận này là "một thỏa thuận thương mại lịch sử sẽ thúc đẩy việc chuyển dịch sản xuất bán dẫn quy mô lớn của Mỹ về nước" và "tăng cường khả năng phục hồi kinh tế của Mỹ, tạo ra việc làm có mức lương cao và củng cố an ninh quốc gia”.
Phía Đài Loan thì cho biết thông qua thỏa thuận, Washington đã công nhận và chấp nhận "mô hình Đài Loan" do Đài Bắc đề xuất, cho phép các công ty Đài Loan tự lên kế hoạch đầu tư vào Mỹ và tiến gần hơn về mặt địa lý đến các khách hàng Mỹ.
Theo Đài Bắc, "mô hình Đài Loan" dự kiến sẽ khuyến khích các công ty Đài Loan tham gia chuỗi cung ứng tại thị trường Mỹ và xây dựng các cụm công nghiệp tại đây.
THẾ VINH