China Military Bugle - kênh truyền thông chính thức của quân đội Trung Quốc - đã đăng tải đoạn video về một đợt diễn tập liên quân, trong đó điểm nhấn là màn "voi đi bộ" khi ít nhất 15 tiêm kích tàng hình Chengdu J-20 “Rồng hùng mạnh” cùng di chuyển trên đường băng.
Đây là kiểu huấn luyện thường được gọi là “voi đi bộ” (elephant walk). Khác với việc cất cánh riêng lẻ theo lịch bay huấn luyện, “voi đi bộ” mô phỏng kịch bản lực lượng không quân phải triển khai số lượng lớn máy bay trong thời gian ngắn.
Các tiêm kích xếp hàng sát nhau, di chuyển theo đội hình, thực hiện khâu kiểm tra cuối trước khi cất cánh nối tiếp. Mục tiêu là đo thời gian chuẩn bị, kiểm tra năng lực điều hành mặt đất và bảo đảm an toàn khi xuất kích ồ ạt.
Video được đăng tải không nêu rõ địa điểm, song việc Trung Quốc công khai hình ảnh có tính biểu tượng rất cao.
Trong học thuyết không quân hiện đại, khả năng “xuất kích nhanh - đánh nhanh - duy trì nhịp độ” là yếu tố then chốt, đặc biệt ở giai đoạn đầu xung đột khi các căn cứ không quân có thể bị tập kích bằng tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo.
“Voi đi bộ” vì vậy không chỉ là màn phô diễn mà còn là bài kiểm tra khả năng sống còn của lực lượng.
J-20 là tiêm kích tàng hình thế hệ 5 do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc phát triển.
Máy bay có cấu hình cánh tam giác, thân dài, sử dụng khoang vũ khí trong thân để giảm diện tích phản xạ radar. J-20 được đánh giá phù hợp cho nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không tầm xa, đánh chặn, và tấn công mục tiêu giá trị cao bằng tên lửa dẫn đường.
Theo các thông tin công khai, J-20 có ít nhất 3 biến thể. J-20A là phiên bản cải tiến phổ biến, trong khi J-20S là biến thể 2 chỗ ngồi, được cho là phục vụ nhiệm vụ phối hợp tác chiến, chỉ huy trên không hoặc huấn luyện chuyển loại.
Trung Quốc hiện chủ yếu trang bị động cơ phản lực WS-10C cho J-20, đồng thời tiếp tục phát triển động cơ WS-15 nhằm tăng lực đẩy và cải thiện hiệu suất bay siêu hành trình.
Về thông số cơ bản, J-20 có chiều dài khoảng 20 m, sải cánh khoảng 13 m. Máy bay đạt tốc độ tối đa ước tính khoảng Mach 2 và bán kính chiến đấu thường được đánh giá trong khoảng 1.000 km đến 2.000 km tùy cấu hình nhiên liệu - vũ khí.
Với khoang vũ khí trong thân, J-20 có thể mang các loại tên lửa không đối không dẫn đường bằng radar chủ động, trong đó nổi bật là tên lửa không đối không tầm xa PL-15.
Đây là loại tên lửa sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động, được cho có tầm bắn hàng trăm km, nhằm tấn công máy bay cảnh báo sớm, máy bay tiếp dầu và tiêm kích đối phương từ ngoài tầm nhìn.
Điểm đáng chú ý là số lượng J-20 xuất hiện trong video. Giới quan sát nhận định để tổ chức “voi đi bộ” với đội hình ít nhất 15 tiêm kích tàng hình, lực lượng không quân phải có đủ số lượng máy bay sẵn sàng chiến đấu, cùng hệ thống bảo dưỡng, tiếp nhiên liệu, nạp đạn, điều hành bay đủ năng lực.
Truyền thông Trung Quốc cũng nhấn mạnh chỉ khoảng 12 quốc gia trên thế giới có đủ số lượng tiêm kích tàng hình để tổ chức bài tập với quy mô tương tự.
Về mặt chiến lược, việc Bắc Kinh công bố video diễn tập J-20 vào thời điểm cạnh tranh quân sự gia tăng ở khu vực có thể được xem như thông điệp răn đe.
Nó cho thấy Trung Quốc không chỉ tập trung sản xuất tiêm kích tàng hình, mà còn đang chuyển trọng tâm sang bài toán vận hành - tức duy trì nhịp độ xuất kích, phối hợp chỉ huy, và đảm bảo lực lượng có thể đánh liên tục trong chiến tranh cường độ cao.
Dù đoạn video không tiết lộ toàn cảnh lực lượng tham gia, hình ảnh hàng dài J-20 lăn bánh trên đường băng vẫn là một tín hiệu rõ ràng của Bắc Kinh.
Trung Quốc muốn chứng minh họ đã bước sang giai đoạn “sẵn sàng triển khai quy mô lớn” với tiêm kích tàng hình thế hệ 5, thay vì chỉ dừng ở mức đưa vào biên chế tượng trưng.
Việt Hùng