Hải quân Trung Quốc đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng quy mô hạm đội tàu đổ bộ đệm khí thuộc Dự án 12322 Zubr. Theo đánh giá từ giới chuyên gia quân sự, động thái này là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang tăng cường sự sẵn sàng cho các hình thức tác chiến đổ bộ quy mô lớn trong tương lai, đặc biệt là tại khu vực eo biển Đài Loan.
Gia tăng số lượng tàu đổ bộ hạng nặng
Dựa trên các báo cáo phân tích, số lượng tàu Zubr trong biên chế của Trung Quốc đã có sự thay đổi đáng kể. Nếu trước đây quốc gia này chỉ sở hữu 2 chiếc tự chế tạo (định danh nội địa là Type 728), thì hiện tại con số này đã tăng lên ít nhất 5 chiếc, thậm chí có thể nhiều hơn. Theo ấn phẩm chuyên ngành Naval News, việc Trung Quốc sở hữu một hạm đội từ 10 đến 12 tàu đổ bộ Zubr là kịch bản hoàn toàn khả thi trong bối cảnh năng lực đóng tàu của nước này đang ở mức cao.
Mặc dù các nguồn tin chính thức chưa tiết lộ chi tiết về số lượng tàu đang trong dây chuyền sản xuất, nhưng giới quan sát nhận định Trung Quốc có thể dễ dàng đẩy mạnh tốc độ đóng mới loại phương tiện này nếu nhu cầu chiến thuật gia tăng. Việc duy trì và mở rộng hạm đội Zubr cho phép lực lượng hải quân thực hiện các cuộc đổ bộ tốc độ cao, vượt qua các rào cản địa lý mà tàu đổ bộ thông thường khó tiếp cận.
Lịch sử chuyển giao công nghệ từ Ukraine
Nền tảng của hạm đội Zubr Trung Quốc bắt nguồn từ bản hợp đồng lớn ký kết với Ukraine vào năm 2008. Đây là một trong những thỏa thuận thương mại quân sự hải quân quan trọng nhất của Ukraine vào thời điểm đó, với tổng trị giá khoảng 320 triệu USD. Theo các điều khoản, Ukraine chịu trách nhiệm đóng 2 tàu đầu tiên và chuyển giao công nghệ để Trung Quốc tự đóng 2 chiếc còn lại dưới sự giám sát kỹ thuật.
Ukraine từng chế tạo 4 tàu đổ bộ đệm khí Zubr cho Trung Quốc, sau đó khi Bắc Kinh nắm vững công nghệ và đã tự sản xuất chúng.
Quá trình tiếp nhận và nội địa hóa dòng tàu này kéo dài hơn một thập kỷ. Chiếc đầu tiên được bàn giao vào năm 2013 và đến năm 2021, các chuyên gia Ukraine đã hoàn tất các đợt thử nghiệm cấp nhà nước cuối cùng cho những con tàu đóng tại Trung Quốc. Sau khi nắm vững công nghệ lõi, Trung Quốc không dừng lại ở số lượng 4 chiếc ban đầu mà đã bắt đầu tự thiết lập dây chuyền sản xuất các bản sao cải tiến dựa trên thiết kế gốc của Liên Xô.
Cải tiến kỹ thuật trên phiên bản nội địa
Các tàu Zubr do Trung Quốc tự chế tạo không chỉ là bản sao đơn thuần mà đã được hiện đại hóa sâu rộng để phù hợp với yêu cầu tác chiến hiện đại. Theo các dữ liệu kỹ thuật, phiên bản này được trang bị hệ thống trạm radar mới với cột ăng ten cải tiến, giúp nâng cao khả năng phát hiện mục tiêu và tác chiến điện tử.
Tàu đổ bộ đệm khí Zubr của Hải quân Trung Quốc khi trong quá trình thử nghiệm.
Bên cạnh đó, thiết bị liên lạc tối tân hơn và các hệ thống cứu hộ bổ sung cũng được tích hợp. Zubr hiện là loại tàu đổ bộ đệm khí lớn nhất thế giới, có khả năng vận chuyển đồng thời 3 xe tăng chiến đấu chủ lực hoặc 360 binh sĩ đầy đủ trang bị với tốc độ lên tới hơn 60 hải lý/giờ. Khả năng di chuyển trên nhiều loại bề mặt như đầm lầy, bãi cát và vượt qua các vật cản thấp khiến Zubr trở thành công cụ đắc lực trong các chiến dịch đánh chiếm bờ biển nhanh chóng.
Tầm quan trọng chiến lược
Việc âm thầm gia tăng số lượng tàu Zubr phản ánh chiến lược ưu tiên khả năng phản ứng nhanh của Hải quân Trung Quốc. Trong một kịch bản xung đột, hạm đội này có thể vận chuyển lực lượng thiết giáp hạng nặng tiếp cận bờ biển đối phương trong thời gian ngắn nhất, tạo ra yếu tố bất ngờ mà các tàu vận tải truyền thống không thể thực hiện được. Sự xuất hiện của ít nhất 6 chiếc Zubr trong biên chế hiện nay mới chỉ là bước đầu trong nỗ lực chuẩn hóa lực lượng đổ bộ của quốc gia này.
Tuệ Nhân