Ngày 24/3/2026, truyền thông quân sự Trung Quốc công bố việc tiêm kích đa năng thế hệ 4,5 J-10C đã được tích hợp vào hệ thống tác chiến không quân mạng hóa, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách vận hành lực lượng không quân của nước này.
Thay vì hoạt động độc lập, J-10C giờ đây được sử dụng như một “nút chiến đấu” trong mạng lưới liên kết nhiều thành phần.
Theo các hình ảnh và thông tin từ các cuộc diễn tập cường độ cao, các biên đội J-10C đã tham gia nhiều kịch bản tác chiến như không chiến tầm gần, đánh chặn và tấn công xuyên phá trong môi trường điện từ phức tạp.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ hoạt động được đặt trong một cấu trúc tác chiến có sự hỗ trợ từ máy bay cảnh báo sớm, radar mặt đất và các đơn vị tác chiến điện tử.
Trong mô hình này, tiêm kích không còn phụ thuộc hoàn toàn vào radar và cảm biến trên máy bay.
Thay vào đó, dữ liệu mục tiêu được chia sẻ từ nhiều nguồn khác nhau như máy bay cảnh báo sớm trên không hoặc hệ thống radar mặt đất.
Điều này giúp phi công có thể tiếp cận mục tiêu với mức phát xạ thấp, giảm nguy cơ bị phát hiện.
Về mặt kỹ thuật, J-10C là tiêm kích đa năng thế hệ 4,5 do Trung Quốc phát triển, được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động và hệ thống điện tử hàng không số hóa hiện đại.
Máy bay có thể mang nhiều loại vũ khí, trong đó có tên lửa không đối không tầm ngắn PL-10 và tên lửa không đối không tầm xa PL-15, cho phép tác chiến cả ngoài tầm nhìn và cận chiến.
Máy bay đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 1,8, tương đương hơn 2.200 km/h, bán kính chiến đấu vào khoảng 1.200 km.
Với 11 điểm treo vũ khí, J-10C có thể mang theo nhiều loại tên lửa, bom dẫn đường chính xác và khí tài tác chiến điện tử, giúp đảm nhiệm đồng thời nhiều nhiệm vụ khác nhau.
Điểm thay đổi lớn nhất nằm ở cách sử dụng. Trong mô hình tác chiến truyền thống, tiêm kích phải tự phát hiện, theo dõi và tấn công mục tiêu bằng hệ thống của mình.
Tuy nhiên, với mô hình mạng hóa, các chức năng này được phân tán. Máy bay cảnh báo sớm có thể phát hiện mục tiêu từ khoảng cách xa, sau đó truyền dữ liệu về vị trí, tốc độ và độ cao cho J-10C thông qua liên kết dữ liệu.
Nhờ đó, tiêm kích có thể tiếp cận mục tiêu mà không cần bật radar sớm, chỉ kích hoạt hệ thống ở giai đoạn cuối để khóa mục tiêu và phóng tên lửa.
Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian phản ứng của đối phương, đồng thời tăng khả năng sống sót trong môi trường bị gây nhiễu mạnh.
Không chỉ dừng lại ở không chiến, J-10C còn được tích hợp với hệ thống phòng không mặt đất. Radar mặt đất có thể phát hiện các mục tiêu bay thấp hoặc bị che khuất địa hình, sau đó dẫn hướng cho tiêm kích đánh chặn.
Ngược lại, máy bay cũng có thể truyền dữ liệu mục tiêu cho các tổ hợp tên lửa phòng không, tạo thành một mạng lưới tác chiến thống nhất.
Về mặt chiến lược, sự thay đổi này phản ánh xu hướng “tác chiến hệ thống” - nơi nhiều lực lượng và nền tảng vũ khí được kết nối thành một mạng lưới thống nhất.
Trong mô hình này, hiệu quả chiến đấu không chỉ phụ thuộc vào từng khí tài riêng lẻ mà nằm ở khả năng chia sẻ thông tin và phối hợp tác chiến.
Giới phân tích cho rằng cách tiếp cận này giúp Trung Quốc duy trì hiệu quả của các tiêm kích không tàng hình như J-10C trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào thông tin và tác chiến điện tử.
Khi được đặt trong một mạng lưới cảm biến rộng lớn, J-10C có thể hoạt động hiệu quả hơn mà không cần nâng cấp lên nền tảng tàng hình đắt đỏ.
Trong các kịch bản xung đột tiềm tàng tại khu vực như eo biển Đài Loan hay Biển Đông, mô hình tác chiến mạng hóa có thể giúp Trung Quốc tăng tốc độ phản ứng, cải thiện khả năng kiểm soát không phận và tối ưu hóa việc phân bổ mục tiêu.
Điều này cho thấy không quân Trung Quốc đang chuyển dần từ cách tiếp cận dựa trên nền tảng đơn lẻ sang một hệ thống tác chiến tích hợp toàn diện.
Việt Hùng