Trung tâm Vũ trụ Việt Nam khánh thành: Bước tiến làm chủ công nghệ không gian

2 giờ trướcBài gốc

Không gian vũ trụ là hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số

Sáng 13/3, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức lễ khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và khai mạc diễn đàn "Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản".

Lễ khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xem là dấu mốc quan trọng trong chiến lược tăng cường năng lực và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ của Việt Nam.

Công trình này góp phần triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và định hướng phát triển các công nghệ chiến lược theo Quyết định 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng. Trong đó, thiết kế và chế tạo vệ tinh "Made in Việt Nam" được xác định là hướng sản phẩm công nghệ chiến lược cần ưu tiên phát triển.

Tại Lễ khánh thành sáng 13/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là "công trình có ý nghĩa quan trọng, là kết quả tích lũy của một chặng đường phát triển công nghệ vệ tinh của Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mình từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang vận hành, khai thác và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ". Đồng thời, công trình mang tính biểu tượng cho quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích 9 ha, được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á, triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng.

Công trình gồm Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 mét, Bảo tàng vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang và hạ tầng hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ.

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS. Phạm Anh Tuấn, TGĐ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam cho biết, từ năm 2006, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam đã đóng vai trò tiên phong trong việc triển khai thực hiện Chiến lược Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Vũ trụ. Cùng trong năm 2006, Viện Hàn lâm đã ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản (JAXA).

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đặt tại khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Năm 2007, sau chuyến thăm đầu tiên tới Trung tâm Vũ trụ Tsukuba tại Nhật Bản, giấc mơ xây dựng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (TTVTVN) được hình thành. Tháng 11/2007, Tuyên bố chung "Hướng tới quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản" đã xác định Công nghệ Vũ trụ là một trong các nội dung hợp tác giữa 2 nước.

"Năm 2011 là năm không thể nào quên. Vào ngày thứ sáu 11/3 cách đây 15 năm đã xảy ra động đất và sóng thần tàn phá kinh hoàng vùng đông bắc Nhật Bản. Ngay sau thảm họa, vệ tinh quan sát trái đất đã phát huy rõ vai trò quan trọng trong việc khắc phục hậu quả. Cũng vào thời điểm đấy mặc dù còn rất nhiều khó khăn nhưng Chính phủ Nhật Bản, cụ thể là JICA vẫn hết mình ủng hộ cấp vốn vay ODA cho dự án với mục tiêu chính là tăng cường phòng chống, giảm thiểu thiệt hại thiên tai và biến đổi khí hậu sử dụng vệ tinh quan sát trái đất. Đây là lần đầu tiên Nhật Bản cấp vốn vay ODA ưu đãi cho một dự án công nghệ cao tại Việt Nam", ông Phạm Anh Tuấn nói.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh khoa học không gian vũ trụ là một trong những hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số và bảo đảm an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia. Theo Thủ tướng, sở hữu và phát triển công nghệ vệ tinh giúp duy trì vận hành mạng lưới viễn thông và hệ thống định vị toàn cầu, cung cấp dữ liệu số quan trọng để mỗi quốc gia có thể chủ động giám sát tài nguyên và dự báo các thảm họa thiên tai, hỗ trợ đắc lực cho ứng phó biến đổi khí hậu.

Các nhà khoa học mong được đặt hàng nhiệm vụ

GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc là tài sản công nghệ lớn của quốc gia, được tạo dựng nên bằng trí tuệ và công sức của những kỹ sư, nhà khoa học Việt Nam, cùng với sự đồng hành tin cậy, tình cảm chân thành và hỗ trợ thực chất của các đối tác Nhật Bản qua JICA, JAXA, METI và các doanh nghiệp hàng đầu trong ngành công nghiệp vũ trụ Nhật Bản. Đây là công trình mang dấu ấn của tình hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

"Chủ quyền quốc gia và an ninh quốc gia trong không gian tầm thấp và tầm cao ngày càng trở thành vấn đề chiến lược sống còn trong bối cảnh công nghệ vũ trụ, công nghệ UAV và các phương tiện bay không người lái phát triển như vũ bão. Với hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đội ngũ kỹ sư và nhà khoa học tài năng, giàu kinh nghiệm nghiên cứu và hợp tác quốc tế đã được tích lũy qua nhiều năm, Viện Hàn lâm hoàn toàn có đủ năng lực để đảm nhận những bài toán thực tế phức tạp mà đất nước đặt ra trong lĩnh vực này", GS Trần Hồng Thái nói.

GS.TS Trần Hồng Thái đề đạt nguyện vọng mong Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và nguồn lực (đầu tư thêm trang thiết bị hiện đại, đầu tư con người trong đó chú trọng đào tạo lại, đào tạo liên tục lực lượng hiện có, thu hút cán bộ là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài làm việc ở Việt Nam) để Trung tâm Vũ trụ Việt Nam vận hành thực sự hiệu quả sau khánh thành.

"Đặc biệt, chúng tôi mong các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương tiếp tục đồng hành, tích cực khai thác dữ liệu vệ tinh và cơ sở hạ tầng mặt đất, đặt hàng các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cụ thể để Viện Hàn lâm và đội ngũ nhà khoa học, kỹ sư tài năng của mình có thể biến dữ liệu vũ trụ thành những giải pháp hữu ích cho quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Chỉ khi hạ tầng được khai thác đúng công suất, chỉ khi dữ liệu được chuyển hóa thành thông tin phục vụ quyết sách, đầu tư của Nhà nước mới thực sự phát huy giá trị tối đa", GS.TS Trần Hồng Thái nói.

Diễn đàn "Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới" diễn ra từ ngày 12-15/3/2026, do Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) tổ chức.

Sự kiện dự kiến quy tụ hơn 220 đại biểu trong nước và quốc tế, với sự tham gia của nhiều tổ chức và tập đoàn hàng đầu Nhật Bản như Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) cùng các doanh nghiệp công nghệ vũ trụ như NEC, Synspective, ArkEdge Space, Tellus Inc., Space BD, RESTEC, Nomura Research Institute, Space Edge Lab, Kubota.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/trung-tam-vu-tru-viet-nam-khanh-thanh-buoc-tien-lam-chu-cong-nghe-khong-gian-169260313141603609.htm