Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký văn bản 401 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tập trung chỉ đạo đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Tiến độ giải ngân theo từng tuần, tháng, quý và cả năm
Văn bản nêu rõ, ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt việc phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về việc này; các bộ, cơ quan, địa phương đã có nhiều nỗ lực cố gắng trong tổ chức thực hiện.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 31-3, kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của cả nước đạt 11% kế hoạch, so với cùng kỳ năm 2025 cao hơn 1,2%; tương đương khoảng gần 30.000 tỉ đồng về số tuyệt đối.
Tuy nhiên, vẫn còn 14 bộ, cơ quan trung ương và 22 địa phương chưa phân bổ chi tiết hết kế hoạch vốn năm 2026 được giao; 28 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương giải ngân thấp dưới mức trung bình cả nước.
Việc giải ngân chậm, văn bản nêu rõ, nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Cụ thể, kỷ luật, kỷ cương hành chính có lúc có nơi chưa nghiêm; sự lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện còn thiếu quyết liệt, sâu sát, thiếu quyết tâm chính trị, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy; công tác chuẩn bị dự án đầu tư còn sơ sài, chưa được thực hiện nghiêm túc dẫn đến tình trạng có vốn nhưng không có dự án đủ điều kiện để giao vốn; công tác đền bù, giải phóng mặt bằng còn chậm, chưa quyết liệt...
Do đó, để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các công điện, văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công.
Xác định giải ngân vốn đầu tư công là tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân theo Quy định 366-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Đồng thời, phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Trường hợp không sử dụng hết vốn đã được giao, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20-4.
Xây dựng kế hoạch tiến độ giải ngân từng dự án theo từng tuần, tháng, quý và cả năm để có giải pháp tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn. Kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc.
Bên cạnh đó, khẩn trương phân bổ, giao ngay kế hoạch vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao nhưng đến nay chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án theo quy định; thường xuyên rà soát, đánh giá tình hình giải ngân đối với từng dự án, xác định rõ những tồn tại, yếu kém ở từng khâu để có giải pháp xử lý kịp thời, nhất là về đền bù giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán vốn đầu tư, giải quyết về nguyên vật liệu...
Trường hợp không sử dụng hết vốn đã được giao thì khẩn trương có văn bản báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, gửi Bộ Tài chính và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20-4.
Xem xét điều chuyển vốn sang dự án có nhu cầu
Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư dự án, khắc phục triệt để tình trạng “vốn chờ dự án”. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; kịp thời tuyên dương, khen thưởng các tổ chức, cá nhân, đơn vị đạt kết quả tốt trong giải ngân vốn đầu tư công.
Cùng với đó, xử lý nghiêm khắc các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân gây khó khăn, cản trở, thiếu trách nhiệm làm chậm tiến độ giao vốn, giải ngân. Thay thế kịp thời những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém về năng lực, gây nhũng nhiễu, tiêu cực.
Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương rà soát, tổng hợp chung, báo cáo đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc điều chuyển vốn từ bộ, cơ quan, địa phương không có nhu cầu sử dụng sang bộ, cơ quan, địa phương có nhu cầu bổ sung vốn để đẩy nhanh tiến độ;
Phương án xử lý số vốn ngân sách trung ương kế hoạch năm 2026 đã giao nhưng quá thời hạn quy định không phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án đầu tư. Việc này thực hiện trong tháng 5.
Các bộ, cơ quan chủ chương trình mục tiêu quốc gia khẩn trương hoàn thiện các văn bản pháp lý, kịp thời hướng dẫn, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Các bộ, cơ quan ngang tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật liên quan đến triển khai thực hiện dự án đầu tư công để kịp thời sửa đổi, bổ sung.
MINH TRÚC