Trước thềm đàm phán Mỹ - Iran: Thỏa thuận đã 'trong tầm tay'?

5 giờ trướcBài gốc

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi vừa lên tiếng cho rằng, một thỏa thuận với Mỹ nhằm tránh nguy cơ xung đột là “trong tầm tay”, trong bối cảnh hai bên chuẩn bị bước vào vòng đàm phán mới tại Geneva (Thụy Sĩ). Tuy nhiên, những tuyên bố cứng rắn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng việc Washington gia tăng hiện diện quân sự tại Trung Đông cho thấy triển vọng đạt đột phá vẫn đối mặt nhiều thách thức.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi tại Geneva, Thụy Sĩ, ngày 17/2/2026. Ảnh: AFP

Trước thềm vòng đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran dự kiến diễn ra vào hôm nay, 26/2 tại Geneva, ông Araghchi đã nhấn mạnh: “cơ hội lịch sử để đạt được một thỏa thuận chưa từng có tiền lệ” sẽ phụ thuộc vào việc liệu ngoại giao có được ưu tiên hay không. Tuyên bố này được cho là ám chỉ các cảnh báo sử dụng vũ lực mà Washington nhiều lần đưa ra trong thời gian gần đây.

Nhà ngoại giao hàng đầu Iran khẳng định, Tehran “hoàn toàn rõ ràng” rằng nước này sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng thời nhấn mạnh quyền được tiếp cận và hưởng lợi từ công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.

Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cũng cho biết, Iran sẵn sàng thực hiện mọi bước cần thiết để đạt được thỏa thuận với Mỹ.

Theo một quan chức cấp cao Iran, Tehran sẽ nghiêm túc cân nhắc phương án thỏa hiệp liên quan đến chương trình hạt nhân, trong đó bao gồm việc chuyển ra nước ngoài một nửa lượng uranium được làm giàu ở mức cao nhất, pha loãng phần còn lại và tham gia thành lập một liên minh làm giàu uranium khu vực - ý tưởng từng nhiều lần được nêu ra trong các nỗ lực ngoại giao liên quan đến Iran trong nhiều năm qua.

Theo nguồn tin này, Iran sẵn sàng thực hiện các bước trên để đổi lấy việc Mỹ công nhận quyền của Tehran đối với “làm giàu uranium vì mục đích hòa bình” trong khuôn khổ một thỏa thuận toàn diện, đồng thời bao gồm việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Thông tin cho thấy khả năng xuất hiện những phương án linh hoạt hơn trong vòng đàm phán lần này. Đây sẽ là lần thứ ba đại diện Washington và Tehran gặp nhau, với vai trò trung gian của Oman. Phái đoàn Iran do ông Araghchi dẫn đầu, trong khi phía Mỹ có sự tham gia của đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff và ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump. Sau vòng đàm phán gần nhất, ông Trump cho biết Tehran có từ 10 đến 15 ngày để đạt một “thỏa thuận có ý nghĩa”, đồng thời không loại trừ khả năng can thiệp quân sự.

Phía Oman bày tỏ hy vọng các bên sẽ có “động lực tích cực” để tiến gần hơn tới việc hoàn tất thỏa thuận.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào Địa Trung Hải theo lệnh của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Hải quân Mỹ

Các cuộc thương lượng diễn ra song song với việc Mỹ gia tăng đáng kể hiện diện quân sự trong khu vực. Hải quân Mỹ đã điều tàu sân bay USS Gerald R. Ford tới một căn cứ NATO trên đảo Crete (Hy Lạp), trên đường hướng tới Trung Đông - nơi Washington đã tăng cường hiện diện quân sự trong những tuần gần đây.

Trong Thông điệp Liên bang tại Washington ngày hôm qua, Tổng thống Donald Trump đã tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn với Iran. Dù nhấn mạnh ưu tiên giải pháp ngoại giao, ông cáo buộc Tehran đang phát triển năng lực tên lửa có thể “sớm vươn tới nước Mỹ”.

“Tôi muốn giải quyết vấn đề này thông qua ngoại giao. Nhưng có một điều chắc chắn: tôi sẽ không bao giờ cho phép quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Trump tuyên bố.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhắc lại cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, cho rằng Tehran đã được cảnh báo không tái xây dựng chương trình vũ khí nhưng “vẫn tiếp tục”. Theo ông, Mỹ vẫn chưa nhận được cam kết rõ ràng từ Iran rằng nước này sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân.

“Chúng tôi đang đàm phán với họ. Họ muốn đạt thỏa thuận, nhưng chúng tôi vẫn chưa nghe thấy những lời mang tính quyết định, rằng họ sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”, ông nói thêm.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố muốn một giải pháp ngoại giao, nhưng không loại trừ các biện pháp quân sự. Ảnh: AFP/Getty Images

Ở chiều ngược lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tiến hành tập trận quân sự tại miền Nam, tuyên bố đã xây dựng một “pháo đài vững chắc” trong khu vực.

Theo truyền thông địa phương, tại Tehran, tâm lý người dân Iran hiện dao động giữa lo ngại chiến tranh - trước sự hiện diện quân sự ngày càng lớn của Mỹ, và hy vọng vào giải pháp ngoại giao.

Nhìn chung, những tín hiệu tích cực từ Tehran và phát biểu muốn giải quyết vấn đề thông qua ngoại giao của Tổng thống Donald Trump cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại. Tuy nhiên, việc hai bên tiếp tục duy trì sức ép quân sự và những bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân cho thấy con đường tiến tới một thỏa thuận toàn diện vẫn còn nhiều trở ngại.

Kết quả vòng đàm phán hôm nay tại Geneva vì vậy được xem là phép thử quan trọng đối với nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran trong giai đoạn hiện nay.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/truoc-them-dam-phan-my-iran-thoa-thuan-da-trong-tam-tay-10407708.html