Trường đại học - Hạt nhân đổi mới sáng tạo trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực

3 giờ trướcBài gốc

Từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, từ nghiên cứu cơ bản đến chuyển giao ứng dụng, trường đại học đang giữ vai trò then chốt trong việc hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, là “bệ đỡ trí tuệ” cho tiến trình phát triển nhanh và bền vững của đất nước, hiện thực hóa tầm nhìn mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt ra: lấy con người làm trung tâm, lấy trí tuệ làm động lực và lấy đổi mới sáng tạo làm con đường đi lên

Trong dòng chảy phát triển của giáo dục đại học hiện nay, không ít giảng viên trẻ đã lựa chọn quay trở về Việt Nam sau thời gian học tập và nghiên cứu ở nước ngoài, mang theo tri thức và kinh nghiệm quốc tế để đóng góp cho sự nghiệp đào tạo nhân lực chất lượng cao trong nước.

TS Phạm Đức Thọ (Khoa Công nghệ và Kỹ thuật tiên tiến, Trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội) từng học tập tại Đài Loan về ngành khoa học máy tính cho hay, cơ hội nghề nghiệp ở nước ngoài rộng mở nhưng anh trở về nước và chọn giảng đường để nghiên cứu, giảng dạy.

Giáo dục đại học được xác định là lực lượng nòng cốt trong tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của đất nước. Vai trò này đòi hỏi chương trình đào tạo đại học không thể dừng ở những cải tiến nhỏ lẻ mà cần một cuộc cách mạng toàn diện về nội dung, phương thức và công nghệ dạy học. Đồng thời, đa dạng hóa phương thức tổ chức đào tạo, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số toàn diện; phát triển các mô hình giáo dục đại học số, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, mở rộng tiếp cận giáo dục đại học, thúc đẩy học tập suốt đời.

PGS.TS Phạm Bảo Sơn - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết: "Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, chúng tôi đang triển khai đổi mới rất mạnh mẽ. Về đào tạo, thay vì phương thức truyền thống là đào tạo những gì mình có, chúng tôi đã chuyển sang mô hình đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và xã hội. Trong bối cảnh đẩy mạnh làm chủ các công nghệ chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng dịch chuyển cơ cấu bằng cách tăng tỷ trọng các ngành kỹ thuật công nghệ. Đối với khối doanh nghiệp, chúng tôi tăng cường đào tạo theo đơn đặt hàng, đặc biệt là các khóa ngắn hạn nâng cao năng lực. Đồng thời, nhà trường đẩy mạnh việc mời các doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chương trình cũng như tham gia đào tạo thực tiễn."

Nhiều trường đại học đã chủ động xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng. Tại Trường Đại học Giao thông vận tải, Trung tâm Khoa học Công nghệ Giao thông vận tải đã được thành lập từ sớm, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Nhà trường đồng thời ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tăng số lượng và chất lượng các đề tài khoa học, hướng tới khả năng ứng dụng thực tiễn cao. Nhờ đó, đơn vị này đang từng bước khẳng định vị thế trong đào tạo và nghiên cứu các lĩnh vực công nghệ 4.0 liên quan đến giao thông và hạ tầng thông minh.

PGS TS Ngô Văn Minh, Trưởng phòng đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, Trường Đại học giao thông vận tải chia sẻ: "Giải pháp của nhà trường là bám sát cơ chế hợp tác 'ba nhà' gồm: Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà trường (các nhà khoa học). Tuy nhiên, tại Trường Đại học Giao thông vận tải, chúng tôi đã cải tiến mô hình này bằng việc bổ sung thêm hai thành tố quan trọng để trở thành mô hình 'năm nhà'. Thứ nhất là nhà tư vấn chuyển giao công nghệ. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh việc giải mã và làm chủ các công nghệ chiến lược – những công nghệ mà Việt Nam chưa tiếp cận được – thì cần một đơn vị sẵn sàng tư vấn và thực hiện chuyển giao bài bản. Thứ hai là đơn vị chịu trách nhiệm ứng dụng sản phẩm. Bởi lẽ, các sản phẩm khoa học công nghệ ở bước khởi đầu khi đưa ra thị trường rất cần một đơn vị, một nhóm doanh nghiệp hoặc một địa phương đứng ra tiếp nhận và triển khai ứng dụng vào thực tế."

Không chỉ đơn thuần tạo ra nguồn nhân lực cho một ngành nghề hay một lĩnh vực cụ thể như từ trước đến nay các trường đại học vẫn làm. GS TS Lê Anh Tuấn, Đại học bách khoa Hà Nội cho rằng: Trong bối cảnh mới, các trường đại học cần chuyển đổi theo mô hình đại học khởi nghiệp, nơi tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội theo xu thế cách mạng công nghệ 4.0, kinh tế số, phù hợp với tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội khóa XV - Phó Chủ tịch Hội đồng giáo sư Nhà nước: Việc đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay phải gắn chặt với yêu cầu của thị trường lao động và xu thế phát triển của nền kinh tế. Giáo dục đại học không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà phải chuyển mạnh sang đào tạo năng lực, kỹ năng và khả năng thích ứng của người học trong môi trường biến động nhanh.

Trong cấu trúc phát triển của đất nước giai đoạn mới, trường đại học không chỉ là thiết chế giáo dục, mà đang trở thành thiết chế chiến lược của nền kinh tế tri thức và xã hội sáng tạo. Việc xây dựng các trường đại học trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo không đơn thuần là cải cách trong lĩnh vực giáo dục, mà là bước đi căn bản để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng cho phát triển bền vững. Khi đại học thực sự gắn đào tạo với nghiên cứu, gắn tri thức với thực tiễn và gắn con người với khát vọng cống hiến, thì mỗi giảng đường không chỉ đào tạo một thế hệ lao động mới, mà còn hình thành một thế hệ kiến tạo, những con người đủ năng lực, đủ bản lĩnh và đủ trí tuệ để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đặt ra cho tương lai đất nước.

Thanh Duyên

Nguồn Hà Nội TV : https://hanoionline.vn/truong-dai-hoc-hat-nhan-doi-moi-sang-tao-trong-chien-luoc-phat-trien-nguon-nhan-luc-395598.htm