Trường hợp người nộp thuế không bị xử phạt dù chậm nộp hồ sơ khai thuế TNCN

4 giờ trướcBài gốc

Chính phủ ban hành Nghị định số 373/2025/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ 14/02/2026, với nhiều điều chỉnh quan trọng theo hướng giảm chi phí tuân thủ, tăng tính linh hoạt cho người nộp thuế và đồng thời nâng cao hiệu quả, minh bạch trong quản lý thuế.

GIẢM RỦI RO TUÂN THỦ CHO NGƯỜI NỘP THUẾ

Một trong những điểm cải cách đáng chú ý nhất của Nghị định 373/2025/NĐ-CP nằm ở việc nới lỏng cơ chế khai thuế thu nhập cá nhân theo hướng phù hợp hơn với quy mô và năng lực quản trị của người nộp thuế.

Theo quy định trước đây, người nộp thuế thuộc diện khai thu nhập cá nhân theo tháng buộc phải thực hiện kê khai với tần suất cao, kể cả trong trường hợp quy mô hoạt động không lớn. Nghị định mới cho phép người nộp thuế đang khai thu nhập cá nhân theo tháng nhưng đồng thời đủ điều kiện khai thuế giá trị gia tăng theo quý được lựa chọn khai thu nhập cá nhân theo quý.

Sự thay đổi này mang ý nghĩa thực tiễn rõ rệt khi giúp giảm đáng kể số lượng hồ sơ phải nộp trong năm, qua đó giảm chi phí hành chính, thời gian và nguồn lực dành cho công tác kế toán - thuế, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh chuyển đổi và cá nhân có thu nhập ổn định.

Không dừng lại ở việc mở rộng quyền lựa chọn kỳ khai thuế, Nghị định 373/2025/NĐ-CP còn giảm thiểu rủi ro bị xử phạt hành chính trong quá trình điều chỉnh kỳ tính thuế. Trước đây, việc khai thuế theo quý nhưng không đủ điều kiện thường kéo theo nguy cơ bị xử phạt do chậm nộp hồ sơ khi phải điều chỉnh lại theo tháng. Quy định mới xác lập nguyên tắc nhân văn và hợp lý hơn: trong trường hợp người nộp thuế phải nộp lại hồ sơ theo tháng do thay đổi kỳ khai thuế (dù tự phát hiện hay theo yêu cầu của cơ quan thuế), sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế, mà chỉ phát sinh nghĩa vụ tiền chậm nộp nếu có chậm nộp tiền thuế.

Đặc biệt, hồ sơ khai thuế theo tháng đã nộp được công nhận là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai theo quý trước đó, qua đó bảo đảm tính liên tục, tránh phát sinh tranh chấp hoặc cách hiểu cứng nhắc trong áp dụng pháp luật. Đây là bước điều chỉnh quan trọng, thể hiện rõ tư duy chuyển từ “quản lý - xử phạt” sang “hỗ trợ - tuân thủ tự nguyện”.

Bên cạnh đó, Nghị định 373/2025/NĐ-CP cũng tinh giản và thống nhất nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi. Theo quy định mới, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nguồn trở lên sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập có tổng thu nhập lớn nhất trong năm. Trường hợp có nhiều tổ chức trả thu nhập ở mức cao nhất như nhau, người nộp thuế được quyền lựa chọn một trong các cơ quan thuế tương ứng. Cách tiếp cận này giúp giảm tình trạng phân tán hồ sơ, tiết kiệm thời gian đi lại và đơn giản hóa đáng kể thủ tục cho người nộp thuế.

Về địa điểm nộp hồ sơ khai thuế, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm b.2 khoản 8 Điều 11 Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định địa điểm nộp hồ sơ khai quyết toán thuế đối với trường hợp cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên.

Cụ thể, cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên thì nộp hồ sơ khai quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm. Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất trong năm mà các nguồn thu nhập đó bằng nhau thì cá nhân nộp hồ sơ quyết toán tại một trong những cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả các nguồn thu nhập lớn nhất trên.

Trường hợp cá nhân nộp hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân không đúng quy định nêu trên thì cơ quan thuế nơi đã tiếp nhận hồ sơ của cá nhân đó căn cứ thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế hỗ trợ chuyển hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập để thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật.

Trước đó, Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định cá nhân có thu nhập tiền lương, tiền công tại hai nơi trở lên thì tùy từng trường hợp cụ thể sẽ nộp hồ sơ khai quyết toán thuế tại: Cơ quan thuế trực tiếp quản lý tổ chức, cá nhân trả thu nhập hoặc cơ quan thuế nơi cá nhân cư trú.

ỔN ĐỊNH MÔI TRƯỜNG KINH DOANH

Ở chiều ngược lại, Nghị định 373/2025/NĐ-CP cũng mang lại nhiều ưu điểm rõ rệt cho cơ quan quản lý thuế, qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả điều hành chính sách thu ngân sách nhà nước.

Một điểm sửa đổi có ý nghĩa nền tảng là việc xác định rõ ngày phát sinh nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước, đặc biệt trong các khoản thu liên quan đến đất đai, trên cơ sở đồng bộ với Luật Đất đai 2024. Việc làm rõ thời điểm phát sinh nghĩa vụ tài chính không chỉ giúp cơ quan thuế có căn cứ pháp lý rõ ràng trong quản lý, ấn định và theo dõi nghĩa vụ thu, mà còn hạn chế tình trạng lợi dụng “khoảng trống thời gian” để trì hoãn hoặc né tránh nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, quy định này cũng giúp người nộp thuế chủ động hơn trong kế hoạch tài chính, giảm thiểu tranh chấp phát sinh do cách hiểu khác nhau về thời điểm tính thuế.

Song song với đó, Nghị định mới chuẩn hóa và đồng bộ hóa toàn bộ hệ thống biểu mẫu, hồ sơ khai thuế. Cụ thể, Phụ lục I về danh mục hồ sơ khai thuế ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP được thay thế hoàn toàn bằng quy định mới; nhiều mẫu biểu không còn phù hợp được bãi bỏ và các mẫu mới được ban hành thống nhất. Việc chuẩn hóa này giúp thu hẹp khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn kê khai, giảm sai sót do áp dụng mẫu cũ, đồng thời nâng cao hiệu quả số hóa và kết nối dữ liệu trong quản lý thuế.

Từ góc độ vĩ mô, các cải cách tại Nghị định 373/2025/NĐ-CP tạo ra tác động tích cực rõ nét đối với môi trường đầu tư – kinh doanh. Việc giảm tần suất kê khai, giảm rủi ro xử phạt và làm rõ đầu mối quản lý giúp giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đặc biệt đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa – khu vực đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế. Đồng thời, các quy định rõ ràng, thống nhất hơn cũng góp phần giảm tranh chấp, tăng tính minh bạch và dự đoán được của chính sách thuế, yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Với hàng loạt điều chỉnh có trọng tâm và chiều sâu, Nghị định 373/2025/NĐ-CP không chỉ khắc phục những bất cập của Nghị định 126/2020/NĐ-CP, mà còn thể hiện rõ định hướng cải cách quản lý thuế theo hướng linh hoạt hơn cho người nộp thuế, chuẩn hóa hơn cho cơ quan quản lý và minh bạch hơn cho toàn bộ hệ thống.

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy tuân thủ tự nguyện, những cải cách này được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc giảm chi phí xã hội, nâng cao hiệu quả thu ngân sách và tạo nền tảng ổn định cho tăng trưởng bền vững.

Khải Bách

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/truong-hop-nguoi-nop-thue-khong-bi-xu-phat-du-cham-nop-ho-so-khai-thue-tncn-post567533.html