Nếu tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, gần 70 tác phẩm được đặt trong một tinh thần phô diễn tự do, ngẫu hứng và đa chiều, không gợi mở hay định hướng một cách tiếp cận cụ thể, thì tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, toàn bộ không gian được tái cấu trúc như một hành trình dẫn dắt người xem bước sâu hơn vào những tầng lớp của bản thể và nhận thức trên hành trình sống.
TS. Trịnh Thắng phát biểu khai mạc triển lãm với rất nhiều triết lý sâu sắc từ bộ tranh da được vén màn bí mật. Ảnh: TT
Chia sẻ về nhịp sáng tạo mới này, TS. Trịnh Thắng cho biết: “Tại không gian Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, mọi tác phẩm hiện hữu như chính nó: hồn nhiên, tự do, hạnh phúc và an lành.
Nhưng khi bước sang không gian của Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, đó lại là một sự ‘vén màn’ để đi vào một hành trình khác, rất đặc biệt.
Không phải vén màn để đưa ra đáp án, mà để cùng nhau mở ra từng lớp của bản thể, của đời sống và của chính người xem tranh. Sau tấm màn bí mật ấy, mỗi người sẽ có một cánh cửa riêng để bước vào ‘Hẹn ứớc Mùa sau’”.
Tinh thần ấy cũng được TS. Trịnh Thắng cô đọng trong bài kệ mang tên “Ta Bà Ngũ Trí”:
Tam Bảo ban ơn vô thượng
Pháp giới giáo lý muôn phương
Thánh linh muôn trùng vô úy
Hạ trung hướng thượng vô song
Ta Bà sanh khởi Niết Bàn
Theo tác giả, đây là năm phẩm tính trí tuệ mà một con người trên hành trình khai mở không thể thiếu: niềm tin vào nguồn sáng thiện lành; khả năng nhận ra giáo lý trong mọi mặt của đời sống; sự vô úy, không dao động trước thử thách; tinh thần luôn hướng thượng và năng lực chuyển hóa ngay giữa cõi nhân sinh.
Từ giáo lý nền tảng đến những tầng sâu của bản thể
Một cuộc vén màn choáng ngợp nơi tranh da hòa vào đá, dây thừng và kim loại trong cấu trúc sắp đặt. Ảnh: TT
Không gian “Vén màn Bí mật - Hẹn ước Mùa sau” được cấu trúc thành ba hợp phần chính: Giáo lý nền tảng - Mẫu tánh - Phụ tánh. Không đơn thuần là cách phân chia nội dung, ba hợp phần này vận hành như ba chiều kích tinh thần tương ứng với hành trình của con người đi từ nền tảng tồn tại, tới trí tuệ nội tâm và cuối cùng là lòng từ chan hòa với vạn hữu.
Hợp phần đầu tiên Giáo lý nền tảng được xem như hành trang đầu tiên của mọi hành trình sống. Theo TS. Trịnh Thắng, bất luận thuộc về truyền thống, văn hóa, tôn giáo hay hệ tư tưởng nào, con người đều cần một “giáo lý cốt tủy” để giữ mình không lạc hướng giữa những biến động của đời sống. Đây cũng là chiều kích của “Đại Dũng” - sự vững bước nội tâm để đi trọn con đường mình lựa chọn.
Hợp phần Mẫu tánh - nơi gợi mở những phẩm tính thuộc về người Mẹ: trí tuệ, sự biết ơn và tính khiêm hạ. Những hình tượng Mẫu trong triển lãm không được tiếp cận như tín ngưỡng thuần túy, mà như biểu hiện của dòng “Đại Trí” - nơi con người học cách hạ bản ngã xuống đủ sâu để lòng biết ơn và sự khiêm cung mở ra trí tuệ.
Hợp phần Phụ tánh mở ra những suy tưởng về các bậc Thánh tôn, chư Phật và những phẩm tính của “Đại từ, Đại bi”. Theo tác giả, khi đạt tới một tầng nhận thức đủ lớn, con người không còn tranh chấp hay chấp thủ, mà trở nên bao dung và chan hòa hơn với hết thảy, bởi lòng từ khi ấy đã bao hàm cả trí tuệ.
Ba hợp phần này không tồn tại tách rời, mà liên kết với nhau như một hành trình xuyên suốt của Dũng - Trí - Bi: lấy nền tảng làm điểm tựa, lấy trí tuệ để khai mở, lấy lòng từ để dung hòa mọi tương giao trong đời sống.
Hơn cả một không gian triển lãm
Điểm đặc biệt của “Vén màn Bí mật - Hẹn ước Mùa sau” không nằm ở số lượng tác phẩm hay cấu trúc trưng bày, mà ở tính mở, khả năng tương tác đa chiều giữa tác giả và người xem.
Các tác phẩm trở nên sống động và mê hoặc trong không gian sắp đặt đa tầng. Ảnh: TT
Thay vì dừng lại ở trải nghiệm thị giác, không gian triển lãm lần này được định hình như một cuộc “Tương Kỳ Giao” - nơi mỗi câu hỏi, mỗi chiêm nghiệm hay rung động cá nhân đều có thể trở thành một cánh cửa dẫn vào chiều sâu vô tận của từng tác phẩm.
Theo đó, khán giả khi đến xem triển lãm có thể để lại những câu hỏi hoặc cảm nhận riêng liên quan đến hành trình “Hẹn ước Mùa sau”.
Đông đảo khán giả và những người hâm mộ có mặt tại triển lãm. Ảnh: TT
TS. Trịnh Thắng sẽ có những buổi hiện diện và đối thoại trực tiếp để cùng người xem “vén màn” từng lớp ý nghĩa, không theo một đáp án cố định nào, mà như một tiến trình khai mở mang tính cá nhân và trực nhận. “Không có một sự vén màn chung cho tất cả mọi người. Mỗi người sẽ có một cách bước vào khác nhau”, tác giả chia sẻ.
Triển lãm “Vén màn Bí mật - Hẹn ước Mùa sau”diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật - 22 Hàng Buồm, Hà Nội từ ngày 29/05/2026 đến hết ngày 21/06/2026.
TS. Trịnh Thắng sinh năm 1972 tại Thái Bình. Ông đã theo đuổi ngành Y và tốt nghiệp bác sĩ tại trường Đại học Y khoa Thái Bình năm 1996; Tự học tiếng Anh, đỗ thủ khoa trong kỳ thi học bổng Thạc sĩ tại Mỹ do quỹ Ford Foundation tài trợ; Tốt nghiệp Tiến sĩ y tế công cộng, chuyên ngành khoa học xã hội và hành vi tại trường đại học Bắc Carolina, Hoa Kỳ (UNC) năm 2007 do quỹ VEF tài trợ.
Ông đã có nhiều năm làm chuyên gia, nghiên cứu, giảng dạy và công tác trong lĩnh vực y tế công cộng, giáo dục, phát triển xã hội. Ông đã tự mình chữa khỏi cận, loạn thị, xẹp lồng ngực, chấn thương cột sống, ho ra máu mãn tính nhờ tập võ, khí công, thiền định.
Ông là tác giả của hàng chục cuốn sách về y tế, văn hóa, tiểu thuyết, truyện ngắn, bút ký, thơ, thư họa, bài hát đương đại mang âm hưởng dân gian, khí công và thiền, cùng các cuộc triển lãm tranh cá nhân.
Đông Hường