Theo Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, hàng loạt quy định mới sẽ áp dụng trực tiếp với người livestream, người bán và cả các sàn thương mại điện tử. Điểm đáng chú ý là nhiều hành vi từng tồn tại phổ biến trên mạng xã hội có thể không còn "đất sống".
Mạng xã hội có giấy phép mới được livestream.
Livestream bán hàng phải xác thực danh tính
Một trong những thay đổi lớn nhất là người livestream bán hàng sẽ phải xác thực danh tính điện tử. Các nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm thu thập, đối chiếu và lưu thông tin định danh của người bán cũng như người thực hiện livestream.
Điều này đồng nghĩa việc dùng tài khoản ảo, danh tính mập mờ hoặc thuê người livestream "đứng tên hộ" sẽ bị kiểm soát chặt hơn. Quy định mới được xem là bước nhằm tăng khả năng truy vết khi xảy ra tranh chấp hoặc bán hàng vi phạm pháp luật.
Không còn cảnh "livestream xong là biến mất"
Theo quy định mới, toàn bộ dữ liệu livestream gồm hình ảnh, âm thanh và nội dung giao dịch sẽ phải được các nền tảng lưu trữ tối thiểu 12 tháng.
Đây là thay đổi đáng chú ý bởi trước đây nhiều phiên livestream sau khi kết thúc gần như biến mất hoàn toàn, gây khó khăn cho việc xử lý khiếu nại hoặc điều tra hàng giả, hàng nhái.
Việc lưu trữ dữ liệu cũng đồng nghĩa các phát ngôn quảng cáo "thổi phồng", cam kết công dụng sai sự thật hay tư vấn gây hiểu nhầm có thể trở thành căn cứ xử lý sau này.
KOL, KOC không thể vô tư nhận quảng cáo
Luật mới cũng yêu cầu người bán phải cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc, chất lượng và điều kiện kinh doanh của sản phẩm trước khi livestream.
Trong trường hợp sản phẩm thuộc nhóm phải có giấy xác nhận nội dung quảng cáo hoặc giấy phép đặc biệt, người livestream phải kiểm tra đầy đủ trước khi giới thiệu tới người xem.
Điều này được xem là tác động trực diện tới thị trường KOL/KOC – nơi nhiều người nổi tiếng từng vướng tranh cãi vì quảng bá thực phẩm chức năng, mỹ phẩm hoặc hàng hóa chưa rõ nguồn gốc.
Có thể bị ngắt livestream ngay trong lúc bán hàng
Một trong những quy định mạnh tay nhất là sàn thương mại điện tử có trách nhiệm dừng livestream ngay lập tức nếu phát hiện nội dung vi phạm.
Ba nhóm vi phạm chính gồm:
- Bán hàng hóa bị cấm;
- Nội dung trái pháp luật hoặc phản cảm;
- Quảng cáo sản phẩm chưa đủ giấy tờ theo quy định.
Điều này khiến vai trò kiểm duyệt của các nền tảng không còn mang tính "hậu kiểm" như trước mà phải chuyển sang giám sát chủ động theo thời gian thực.
Người xem được quyền khiếu nại trực tiếp trong phiên livestream
Theo quy định mới, các nền tảng cũng phải xây dựng cơ chế để người tiêu dùng phản ánh, khiếu nại ngay trong quá trình livestream hoặc sau khi mua hàng.
Các hệ thống cảnh báo rủi ro với sản phẩm ảnh hưởng sức khỏe, an toàn người dùng cũng sẽ phải được bổ sung.
Điều này cho thấy livestream bán hàng không còn được xem là hoạt động giải trí đơn thuần mà đã trở thành một hình thức giao dịch thương mại chính thức, chịu trách nhiệm pháp lý tương đương nhiều mô hình kinh doanh khác.
Trong bối cảnh doanh thu livestream thương mại điện tử tại Việt Nam tăng mạnh vài năm gần đây, các quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường minh bạch hơn. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu chấm hết cho thời kỳ "muốn nói gì thì nói" trên các phiên livestream bán hàng.
Đỗ Tho