Từ 1/7, đâu là đối tượng giám sát trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm?

3 giờ trướcBài gốc

Thứ trưởng Bộ Y tế, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương vừa ban hành Thông tư 15 quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó thiết lập hệ thống giám sát phòng bệnh quy mô toàn quốc, từ bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần đến dinh dưỡng và thương tích tại cộng đồng.

Đối tượng giám sát trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm

Thông tư gồm 8 chương, 67 Điều, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 quy định chi tiết một số Điều của Luật Phòng bệnh, bao gồm: Đối tượng giám sát; hướng dẫn giám sát, địa điểm giám sát, chế độ thông tin, báo cáo giám sát trong phòng bệnh quy định chi tiết khoản 7 Điều 13; Tiêu chí xác định phân loại nhóm bệnh truyền nhiễm, tiêu chí xác định dịch bệnh quy định chi tiết khoản 4 Điều 15; Khai báo thông tin về bệnh truyền nhiễm quy định chi tiết điểm b khoản 1 Điều 16; Tổ chức đánh giá nguy cơ, cảnh báo dịch bệnh; điều tra, xử lý ổ dịch, dịch bệnh và báo cáo, thông tin dịch bệnh quy định chi tiết khoản 1 Điều 18.

Tiêm chủng phòng chống dịch.

Thông tư này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở xét nghiệm và cơ sở y tế khác thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng khi tiếp nhận, khám bệnh, chữa bệnh cho người không thuộc đối tượng quản lý của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.

Thông tư 15/2026/TT-BYT không áp dụng đối với hoạt động giám sát, thông tin, báo cáo trong phòng bệnh đối với người thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.

Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Thông tư 15/2026/TT-BYT về đối tượng giám sát trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm gồm:Người mắc bệnh truyền nhiễm, người mang mầm bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, người tiếp xúc và người tử vong do hoặc nghi ngờ do bệnh truyền nhiễm.
Tác nhân gây bệnh truyền nhiễm: vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm và tác nhân khác có nguồn gốc sinh học có khả năng gây bệnh truyền nhiễm.
Ổ chứa tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, trung gian truyền bệnh truyền nhiễm và các yếu tố nguy cơ: Ổ chứa tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, trung gian truyền bệnh truyền nhiễm: người, côn trùng, động vật, môi trường, thực phẩm và vật khác mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, có khả năng truyền bệnh; Các yếu tố nguy cơ liên quan đến điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường

Giám sát dịch bệnh từ bệnh viện đến mạng xã hội

Theo thông tư 15, hệ thống giám sát trong phòng bệnh sẽ không chỉ dựa vào báo cáo từ cơ sở y tế như trước mà triển khai đồng thời 3 loại hình giám sát gồm: Giám sát dựa vào chỉ số; giám sát trọng điểm; giám sát dựa vào sự kiện. Trong đó, với giám sát dựa vào sự kiện, ngành y tế sẽ thu thập, sàng lọc và xác minh thông tin dịch bệnh từ cộng đồng, mạng xã hội, phương tiện truyền thông, cửa khẩu, trường học, cơ sở khám chữa bệnh và cả ngành nông nghiệp.

Các dấu hiệu bất thường như chùm ca bệnh chưa rõ nguyên nhân, số ca tăng đột biến, nhân viên y tế mắc bệnh hàng loạt hay dịch bệnh trên động vật đều có thể trở thành tín hiệu cảnh báo sớm.

Thông tin có thể được tiếp nhận từ người dân, nhân viên y tế thôn bản, cơ sở y tế hoặc các cơ quan, tổ chức liên quan. Trạm y tế xã và trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh sẽ là đầu mối tiếp nhận, xác minh ban đầu.Thiết lập hệ thống dữ liệu phòng bệnh toàn quốcThông tư cũng hướng đến xây dựng Hệ thống thông tin giám sát trong phòng bệnh dùng chung toàn quốc.

Hệ thống này có chức năng tiếp nhận, cập nhật, quản lý, phân tích và chia sẻ dữ liệu liên quan đến: bệnh truyền nhiễm; bệnh không lây nhiễm; rối loạn tâm thần; dinh dưỡng; thương tích cộng đồng.Các cơ sở y tế, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở xét nghiệm và đơn vị liên quan sẽ phải cập nhật dữ liệu thường xuyên, bảo đảm tính chính xác và kịp thời.

Bộ Y tế cũng yêu cầu việc quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ quy định về an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chậm nhất đến ngày 1/1/2030, toàn bộ báo cáo giám sát bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng và thương tích cộng đồng phải thực hiện trên hệ thống điện tử này.

Điều tra quốc gia về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm sẽ được thực hiện định kỳ 5 năm/lần

Hệ thống giám sát trong phòng bệnh sẽ không chỉ dựa vào báo cáo từ cơ sở y tế như trước mà triển khai đồng thời 3 loại hình giám sát gồm: Giám sát dựa vào chỉ số; giám sát trọng điểm; giám sát dựa vào sự kiện.

Theo thông tư, Bộ Y tế hướng dẫn giám sát từ dịch bệnh, bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng đến sức khỏe tâm thần.

Cụ thể, đối với bệnh không lây nhiễm, hệ thống giám sát sẽ theo dõi người mắc bệnh; người tử vong; người có yếu tố nguy cơ như hút thuốc, uống rượu bia, dinh dưỡng không hợp lý, ít vận động, tăng huyết áp, béo phì, đường huyết cao... Điều tra quốc gia về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm sẽ được thực hiện định kỳ 5 năm/lần.

Tương tự, lĩnh vực rối loạn tâm thần cũng được đưa vào hệ thống giám sát thường xuyên và điều tra định kỳ. Dữ liệu theo dõi bao gồm nguy cơ mắc bệnh, kết quả sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và quản lý tại cộng đồng. Hệ thống giám sát dinh dưỡng trong phòng bệnh, đặc biệt với trẻ dưới 5 tuổi.

Các chỉ số như cân nặng, chiều cao, thấp còi, gầy còm, béo phì, thiếu vi chất dinh dưỡng sẽ được theo dõi định kỳ. Điều tra tình trạng dinh dưỡng trẻ dưới 5 tuổi sẽ thực hiện hằng năm.

Ngoài ra, thương tích cộng đồng như tai nạn giao thông, đuối nước, tai nạn sinh hoạt… cũng được đưa vào diện giám sát. Đồng thời, theo dõi các yếu tố nguy cơ tại trường học, khu vui chơi, ao hồ, đường giao thông và địa điểm công cộng nhằm phục vụ dự phòng sớm.

Bộ Y tế cũng quy định trạm y tế xã, phường sẽ là đầu mối tiếp nhận thông tin từ cộng đồng; xác minh ca bệnh; cảnh báo dịch; điều tra ổ dịch; báo cáo và công bố thông tin dịch bệnh tại địa phương.

Trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định có dịch bệnh trên địa bàn, giám đốc trạm y tế xã phải ban hành thông tin dịch bệnh và báo cáo cho chính quyền địa phương, CDC tỉnh cùng các lực lượng liên quan.Bộ Y tế cũng yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành giữa y tế, giáo dục, nông nghiệp - môi trường và các đơn vị liên quan trong chia sẻ dữ liệu, điều tra ổ dịch, nghiên cứu và truyền thông phòng bệnh

Đồng thời, Thông tư cũng quy định cho phép cá nhân khai báo thông tin về bệnh truyền nhiễm bằng nhiều hình thức như gọi điện; đến trực tiếp cơ sở y tế; khai báo điện tử qua ứng dụng của cơ quan y tế (nếu có).

Thông tin khai báo bao gồm tình trạng sức khỏe, tiền sử tiếp xúc, lịch sử di chuyển và các yếu tố liên quan đến quá trình mắc bệnh. Trạm y tế xã, cơ sở khám chữa bệnh hoặc đơn vị kiểm dịch y tế cửa khẩu có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý và hướng dẫn biện pháp phòng bệnh phù hợp.

Căn cứ theo Điều 3 Luật Phòng bệnh, chính sách của Nhà nước về việc phòng bệnh từ ngày 1/7/2026 được quy định như sau:

Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, định hướng và huy động cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, gia đình, cá nhân và toàn xã hội tham gia phòng bệnh, giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về phòng bệnh.

Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng.

Cơ sở y tế dự phòng được tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho công chức, viên chức, người lao động từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước cấp, phù hợp với quy chế chi tiêu nội bộ và kết quả hoạt động của đơn vị.

Có chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng. Phát triển nhân lực y tế dự phòng bảo đảm đủ năng lực tổ chức triển khai các hoạt động phòng bệnh, chú trọng đối với khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Kiện toàn, nâng cao hệ thống y tế dự phòng theo hướng hiện đại.

Có chính sách đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe, thực hiện lối sống lành mạnh, xây dựng văn hóa sức khỏe trong Nhân dân; khuyến khích cộng đồng, gia đình, cá nhân chủ động, tích cực cập nhật kiến thức để phòng bệnh, tiếp cận sử dụng dịch vụ phòng bệnh.

Có chính sách đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng bệnh, đặc biệt là công nghệ hỗ trợ dự báo, can thiệp, ứng phó tình huống dịch bệnh.

Có chính sách khuyến khích thực hiện hợp tác công tư; ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng và cơ chế ưu đãi khác theo quy định của pháp luật để động viên, huy động mọi nguồn lực xã hội tham gia phòng bệnh.

Khuyến khích, hỗ trợ và xây dựng các mô hình cộng đồng, cơ sở giáo dục và nơi làm việc an toàn, khỏe mạnh.

Bảo đảm người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.

Hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ để hỗ trợ người dân thực hiện dinh dưỡng hợp lý theo độ tuổi, ngành nghề, tình trạng sinh lý, sức khỏe.

Khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn đối với trẻ em dưới 06 tháng tuổi và tiếp tục duy trì nuôi con bằng sữa mẹ cho đến 24 tháng tuổi; khuyến khích tổ chức thực hiện bữa ăn tại cơ sở giáo dục bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng hợp lý và phù hợp với từng lứa tuổi.

Thái Bình

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/tu-1-7-dau-la-doi-tuong-giam-sat-trong-phong-chong-benh-truyen-nhiem-16926051814304901.htm