Từ 1/7, địa phương được cấp chứng nhận gạo thơm xuất khẩu sang EU, Anh

4 giờ trướcBài gốc

Khẩn trương hoàn tất phân cấp để không ảnh hưởng xuất khẩu

Từ ngày 1/7/2026, thủ tục chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) sẽ chính thức được phân cấp cho UBND cấp tỉnh thực hiện.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: N.H

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý được trao đổi tại Hội nghị triển khai thực hiện các nghị quyết của Chính phủ và thông tư của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức chiều 8/6.

Theo ông Nguyễn Văn Vương, Trưởng phòng Quản lý giống cây trồng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc phân cấp được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, cùng các quy định tại Nghị định số 103/2020/NĐ-CP, Nghị định số 11/2022/NĐ-CP và Nghị định số 33/2026/NĐ-CP.

Trước đây, thẩm quyền chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng miễn thuế nhập khẩu theo hạn ngạch thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tuy nhiên, theo cơ chế mới, thẩm quyền này sẽ được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh, thành phố. Theo Quyết định số 1674/QĐ-BNNMT ngày 8/5/2026, cơ quan được Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ sẽ chính thức tiếp nhận và giải quyết hai thủ tục hành chính nêu trên từ ngày 1/7/2026.

Để bảo đảm việc chuyển giao được thực hiện đồng bộ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 4946/BNNMT-TTTV ngày 18/5/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn triển khai. Trong đó, Bộ yêu cầu địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định mới tới cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân; đồng thời gửi mẫu chữ ký của người có thẩm quyền xác nhận giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm, giấy chứng nhận lại chủng loại gạo thơm cùng mẫu dấu của cơ quan thực hiện về Bộ để tổng hợp, thông báo tới Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Vương, tiến độ thực hiện tại nhiều địa phương vẫn còn chậm. Đến thời điểm hiện tại, mới có 8 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố thuộc diện triển khai gửi văn bản giới thiệu mẫu chữ ký và mẫu dấu về Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Điều này đặt ra yêu cầu các địa phương cần khẩn trương tham mưu UBND tỉnh giao thẩm quyền cho cơ quan chuyên môn, hoàn thiện các thủ tục cần thiết và sớm gửi hồ sơ về Bộ để bảo đảm việc triển khai không bị gián đoạn. “Nếu các địa phương chậm hoàn tất thủ tục, hoạt động xuất khẩu gạo thơm của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng trực tiếp khi cơ chế phân cấp chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026”, ông Nguyễn Văn Vương nhấn mạnh.

Một trong những nội dung được nhiều địa phương quan tâm là quy trình cấp giấy chứng nhận chủng loại gạo thơm sau khi phân cấp. Trả lời câu hỏi về việc có phải tổ chức kiểm tra thực tế tại đồng ruộng hay không, ông Nguyễn Văn Vương cho biết việc chứng nhận được thực hiện trên cơ sở hồ sơ theo quy định tại Nghị định số 103/2020/NĐ-CP.

Trong hồ sơ đã có biên bản kiểm tra ruộng lúa thơm do tổ chức khảo nghiệm lập và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Vì vậy, cơ quan cấp giấy chứng nhận không phải tổ chức kiểm tra thực địa. Thời gian giải quyết hồ sơ tối đa là 5 ngày làm việc, giúp rút ngắn thời gian xử lý và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc phân cấp thủ tục chứng nhận gạo thơm xuất khẩu về địa phương không chỉ giúp giảm tải cho cơ quan Trung ương mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công nhanh hơn, giảm chi phí đi lại và thời gian chờ đợi. Đây cũng là bước đi phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của địa phương trong quản lý nhà nước.

Cắt giảm thủ tục, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Không chỉ trong lĩnh vực xuất khẩu gạo thơm, hội nghị còn dành nhiều thời gian để giải đáp những vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, một lĩnh vực có tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp.

Đại diện Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Tây Ninh phản ánh, hiện nay một số doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật đã được cấp giấy chứng nhận và công bố hàm lượng hoạt chất. Tuy nhiên, khi có nhu cầu thay đổi hoạt chất, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục công bố sản phẩm mới thay vì điều chỉnh thông tin trên giấy chứng nhận đã được cấp, dẫn tới phát sinh thêm chi phí và thời gian thực hiện.

Giải đáp nội dung này, bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật, cho biết các quy định hiện hành đang được thực hiện theo Nghị định số 33/2026/NĐ-CP về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo quy định tại Điều 61 của Nghị định này, hiện nay thủ tục hành chính liên quan đến giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc bảo vệ thực vật chỉ còn hai hình thức gồm cấp giấy chứng nhận và cấp lại giấy chứng nhận. Trong đó, việc cấp lại chỉ áp dụng đối với các trường hợp được pháp luật quy định.

Do vậy, đối với trường hợp thay đổi các thông tin trên giấy chứng nhận đã được cấp, pháp luật hiện hành chưa quy định thủ tục điều chỉnh mà phải thực hiện theo hình thức cấp mới giấy chứng nhận.

Bà Bùi Thanh Hương cho biết thêm, trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật thời gian tới, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục rà soát, nghiên cứu các phương án sửa đổi nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm hồ sơ, giấy tờ cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Một điểm đáng chú ý khác là việc đơn giản hóa thủ tục cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo đó, các giấy chứng nhận đã được cấp trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng và không còn bị giới hạn thời hạn 5 năm như trước đây. Đối với các hồ sơ đề nghị cấp hoặc cấp lại đã được tổ chức, cá nhân nộp trước thời điểm quy định mới có hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền vẫn tiếp tục tiếp nhận và giải quyết theo quy định hiện hành nhằm bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp.

Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Ảnh: N.H

Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, các quy định mới nhằm bảo đảm thực hiện thống nhất từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu nông sản. Lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kỳ vọng các chính sách mới sẽ sớm đi vào cuộc sống, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy xuất khẩu nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 4,5 triệu tấn gạo, thu về 2,09 tỷ USD, tăng 6,6% về khối lượng nhưng giảm 3,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giá gạo xuất khẩu bình quân trong 5 tháng đầu năm đạt khoảng 467,6 USD/tấn, giảm 9,6% so với cùng kỳ năm trước.

Nguyễn Hạnh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/tu-1-7-dia-phuong-duoc-cap-chung-nhan-gao-thom-xuat-khau-sang-eu-anh-460441.html