Từ 15/6, thuê bao chưa xác thực VNeID sẽ bị khóa chiều gọi đi

2 giờ trướcBài gốc

Lộ diện nhiều trường hợp dùng SIM nhiều năm nhưng không chính chủ

Ngày 1/6, tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ, lãnh đạo Cục Viễn thông cho biết việc triển khai Thông tư số 08/2026/TT-BKCN về xác thực thông tin thuê bao di động đang ghi nhận những kết quả tích cực, đồng thời bước đầu phát hiện hàng triệu trường hợp thuê bao chưa bảo đảm tính chính chủ.

Thông tư 08 có hiệu lực từ ngày 15/4/2026, lần đầu tiên cho phép người sử dụng dịch vụ di động tại Việt Nam chủ động xác nhận tình trạng SIM chính chủ thông qua ứng dụng VNeID. Người dân cũng có thể kiểm tra, rà soát và loại bỏ những số điện thoại không còn sử dụng hoặc không thuộc quyền quản lý của mình.

Theo ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, một trong những nội dung được người dân quan tâm thời gian qua là việc xuất hiện các phản ánh về tình trạng một số điện thoại có hai người cùng nhận là chủ sở hữu.

Trả lời câu hỏi này, ông Cương khẳng định về mặt kỹ thuật, hệ thống không thể xảy ra tình trạng một số điện thoại đồng thời được xác nhận là chính chủ trên hai tài khoản VNeID khác nhau. Theo ông Cương, VNeID hoạt động hoàn toàn tự động và thực hiện đối soát dựa trên dữ liệu định danh cá nhân. Vì vậy, một thuê bao không thể cùng lúc được xác nhận là chính chủ của hai người khác nhau.

Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông chia sẻ thông tin. (Ảnh: MST)

Cũng theo lãnh đạo Cục Viễn thông, thực tế phổ biến hơn là nhiều người dân đã sử dụng một số điện thoại trong thời gian dài nhưng chưa từng thực hiện thủ tục đăng ký chính chủ. Chỉ đến khi tiến hành xác thực thông tin trên VNeID, họ mới phát hiện số thuê bao đó đang đứng tên một cá nhân khác.

Trong những trường hợp như vậy, quy trình xử lý sẽ được thực hiện theo quy định hiện hành. Nếu người đứng tên thuê bao xác nhận không còn sử dụng số điện thoại đó, doanh nghiệp viễn thông sẽ khóa một chiều để người đang sử dụng thực tế tiến hành các thủ tục chuẩn hóa và cập nhật lại thông tin thuê bao.

Ngược lại, nếu người đứng tên xác nhận vẫn đang sử dụng số thuê bao thì theo quy định pháp luật, người đó được xác định là chủ sở hữu hợp pháp của số điện thoại.

Đối với các trường hợp phát sinh tranh chấp, người đang sử dụng thực tế cần cung cấp thêm các bằng chứng chứng minh quyền sử dụng thuê bao như lịch sử liên lạc, thông tin thanh toán cước, thời gian sử dụng và các tài liệu liên quan khác. Trên cơ sở đối soát các dữ liệu này, doanh nghiệp viễn thông sẽ xem xét, xác minh và thực hiện các thủ tục chuyển đổi hoặc cập nhật thông tin thuê bao theo đúng quy định.

Ông Nguyễn Anh Cương khuyến nghị những người đã sử dụng số điện thoại nhiều năm nhưng chưa đăng ký chính chủ cần chủ động làm việc với nhà mạng để thực hiện các thủ tục chuẩn hóa thông tin. Việc xử lý sau khi phát sinh tranh chấp thường phức tạp và mất nhiều thời gian hơn rất nhiều so với việc đăng ký chính chủ ngay từ đầu.

Ông Nguyễn Anh Cương khuyến cáo: “Việc xác thực và chuẩn hóa thông tin thuê bao không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước mà còn giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, tránh những tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng số điện thoại trong tương lai”.

Cũng tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho rằng trên thực tế vẫn tồn tại không ít trường hợp người dân sử dụng số điện thoại trong thời gian dài nhưng chưa thực hiện đăng ký chính chủ. Đây là nguyên nhân dẫn đến những vướng mắc và tranh chấp phát sinh khi triển khai xác thực thông tin thuê bao.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị Cục Viễn thông tiếp tục hướng dẫn các doanh nghiệp viễn thông xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với các trường hợp đặc thù, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý theo quy định pháp luật và thực tiễn sử dụng của người dân.

Từ 15/6, đổi điện thoại phải xác thực khuôn mặt

Thông tin thêm về kết quả triển khai Thông tư 08, lãnh đạo Cục Viễn thông cho biết trước thời điểm thông tư có hiệu lực, cả nước có hơn 34 triệu số điện thoại chưa được người dân xác nhận tình trạng sử dụng trên ứng dụng VNeID. Sau gần một tháng rưỡi triển khai, con số này đã giảm xuống còn hơn 25 triệu thuê bao.

Như vậy, chỉ trong khoảng sáu tuần, đã có gần 9 triệu số điện thoại được người dân thực hiện xác thực và xác nhận tình trạng sử dụng thông qua ứng dụng VNeID.

Đáng chú ý, quá trình đối soát dữ liệu giữa thông tin thuê bao và dữ liệu định danh điện tử cũng giúp cơ quan quản lý phát hiện khoảng 1,6 triệu số điện thoại không sử dụng đúng chủ sở hữu đăng ký. Danh sách các thuê bao này đã được chuyển cho các doanh nghiệp viễn thông để triển khai các biện pháp xử lý theo quy định. Trước mắt, các thuê bao thuộc diện không chính chủ sẽ bị khóa một chiều và được yêu cầu thực hiện chuẩn hóa lại thông tin nếu muốn tiếp tục sử dụng dịch vụ.

Theo quy định tại Thông tư 08, sau ngày 15/6/2026, các thuê bao chưa xác nhận tình trạng sử dụng trên ứng dụng VNeID sẽ bị tạm dừng cung cấp dịch vụ chiều đi, bao gồm gọi điện và nhắn tin đến các thuê bao khác.

Đây được xem là mốc quan trọng nhằm thúc đẩy người dân hoàn tất việc xác thực thông tin thuê bao, đồng thời tạo cơ sở để làm sạch dữ liệu thuê bao trên phạm vi toàn quốc.

Cũng từ ngày 15/6, một quy định mới đáng chú ý khác sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, các thuê bao di động khi thay đổi thiết bị đầu cuối sẽ phải thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Nếu không hoàn thành việc xác thực, thuê bao sẽ bị khóa một chiều.

Theo quy định tại Điều 8 của Thông tư 08, trong thời gian tối đa hai giờ kể từ khi hệ thống phát hiện thuê bao có sự thay đổi thiết bị đầu cuối so với thông tin đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao.

Đồng thời, nhà mạng phải gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Việc xác thực có thể được thực hiện thông qua dịch vụ xác thực điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp.

Đối với hình thức điện tử, dữ liệu sinh trắc học phải được đối chiếu và xác nhận trùng khớp với các cơ sở dữ liệu quốc gia như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh hoặc dữ liệu được lưu trữ hợp pháp trên thẻ căn cước.

Trường hợp đối chiếu trực tiếp, doanh nghiệp viễn thông sẽ so sánh hình ảnh khuôn mặt được chụp tại thời điểm xác thực với dữ liệu sinh trắc học đang lưu giữ trong hệ thống thông tin thuê bao.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông trong việc bảo đảm tính chính xác của quá trình xác thực. Các hệ thống nhận diện khuôn mặt phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế FIDO, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai không vượt quá 0,01%.

Bên cạnh đó, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D nhằm qua mặt quá trình xác thực.

Theo quy định, nếu người sử dụng không thực hiện xác thực lại trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm thay đổi thiết bị, doanh nghiệp viễn thông có thể áp dụng các biện pháp mạnh hơn như khóa hai chiều hoặc chấm dứt hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Các chuyên gia đánh giá, việc bổ sung yêu cầu xác thực khuôn mặt khi thay đổi thiết bị là bước tiếp theo trong lộ trình làm sạch dữ liệu thuê bao, ngăn chặn tình trạng SIM không chính chủ, SIM được mua bán, chuyển nhượng trái phép hoặc bị lợi dụng cho các hành vi phát tán cuộc gọi rác, tin nhắn rác và lừa đảo trực tuyến.

Trước đó, Thông tư 08 đã yêu cầu mọi thuê bao di động phải bảo đảm đầy đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt. Các dữ liệu này phải được đối chiếu và bảo đảm trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc cho phép người dân chủ động xác nhận SIM trên ứng dụng VNeID được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng môi trường viễn thông minh bạch, an toàn hơn, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Nguyệt Thương

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/tu-15-6-thue-bao-chua-xac-thuc-vneid-se-bi-khoa-chieu-goi-di.html