Theo quy định mới, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải báo với cơ quan thuế toàn bộ tài khoản ngân hàng, ví điện tử dùng cho hoạt động kinh doanh. Ảnh: Tùng Đoàn.
Ngày 5/3, Chính phủ đã ban hành Nghị định 68 về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và có hiệu lực ngay từ ngày ký.
Nghị định mới quy định rõ chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, trong đó đặt ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).
Hộ kinh doanh thu từ 500 triệu/năm trở xuống được miễn thuế
Theo quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.
Trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải nộp thuế GTGT theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu, với tỷ lệ % áp dụng theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn.
Đối với thuế TNCN, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, trước khi tính thuế, cá nhân được trừ mức doanh thu 500 triệu đồng/năm. Trường hợp cá nhân có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm kinh doanh, khoản trừ này có thể được phân bổ cho một hoặc nhiều hoạt động theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức trừ không vượt quá 500 triệu đồng/năm.
Quy định tương tự cũng áp dụng đối với cá nhân cho thuê bất động sản. Nếu có nhiều hợp đồng cho thuê, cá nhân được lựa chọn một hoặc nhiều hợp đồng để áp dụng mức trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế, nhưng tổng mức trừ cho tất cả hợp đồng trong năm cũng không vượt quá mức này.
Cách tính doanh thu để xác định thuế TNCN
Theo nghị định mới, doanh thu được xác định là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kê cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
Đáng lưu ý, các khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập cá nhân gồm chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sử dụng vào sản xuất, kinh doanh; chi phí tiền lương, tiền công, tiền thưởng, các khoản phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chi trả cho người lao động; chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; chi phí dịch vụ mua ngoài; chị phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của tổ chức tín dụng theo lãi suất thực tế.
Hộ kinh doanh tại chợ truyền thống. Ảnh: Linh Huỳnh.
Về phương pháp tính thuế TNCN, nghị định quy định 2 cách áp dụng. Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ thuế suất nhân với doanh thu tính thuế.
Cá nhân có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm phải áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) nhân với thuế suất.
Ngoài ra, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng cũng có thể lựa chọn phương pháp tính theo thu nhập tính thuế. Khi đã lựa chọn, phương pháp này phải được duy trì ổn định trong ít nhất 2 năm liên tiếp.
Phải thông báo mọi tài khoản nhận tiền cho cơ quan thuế
Theo nghị định này, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử tất cả các số tài khoản mở tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, cũng như số hiệu ví điện tử mở tại các tổ chức trung gian thanh toán liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, Nghị định 68 cũng nhấn mạnh hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh để xác định số thuế phải nộp, đồng thời tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai.
Không hồi tố tiền thuế khoán những năm trước
Đáng chú ý, đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được cơ quan thuế xác định mức thuế khoán theo quy định của Luật Quản lý thuế, khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1/1/2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.
Đồng thời, cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, kể cả trường hợp quy mô kinh doanh có thay đổi làm doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên.
Ngoại lệ chỉ đặt ra khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Hồng Nhung