Mở rộng cơ chế khai thác tài sản kết cấu hạ tầng theo nhiều hình thức. (Ảnh minh họa).
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 178/2026/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý. Nghị định gồm 4 chương, 49 điều và có hiệu lực từ ngày 6/7/2026.
Theo Nghị định, tài sản kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi điều chỉnh gồm nhiều lĩnh vực như hạ tầng cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghệ cao, hạ tầng thương mại, hạ tầng thông tin và truyền thông, hạ tầng công nghiệp công nghệ số, hạ tầng văn hóa, thể thao, du lịch, đô thị, đê điều, cảng cá và các loại hạ tầng khác theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, Nghị định quy định 4 phương thức khai thác tài sản kết cấu hạ tầng. Cụ thể gồm: cơ quan, đơn vị quản lý tài sản trực tiếp tổ chức khai thác; chuyển nhượng quyền thu phí sử dụng tài sản; cho thuê quyền khai thác tài sản; chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng.
Trường hợp pháp luật chuyên ngành về hạ tầng có quy định phương thức khai thác khác thì việc khai thác được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành tương ứng.
Nghị định cũng quy định rõ các nguồn thu từ khai thác tài sản kết cấu hạ tầng. Trong đó có phí, lệ phí theo quy định của pháp luật; tiền thu từ giá dịch vụ sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng và các khoản thu liên quan đến cung cấp dịch vụ; tiền thu từ chuyển nhượng quyền thu phí sử dụng tài sản, cho thuê quyền khai thác, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng; cùng các khoản thu hợp pháp khác.
Đối với trường hợp áp dụng các hình thức chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác mà phải thuê tư vấn lập đề án khai thác tài sản, chi phí thuê tư vấn được tạm ứng từ nguồn kinh phí chi thường xuyên của cơ quan, đơn vị quản lý tài sản và được khấu trừ vào số tiền thu được từ khai thác tài sản.
Ngoài quy định về khai thác, Nghị định cũng nêu 9 hình thức xử lý tài sản kết cấu hạ tầng khi thay đổi quy hoạch, nhu cầu sử dụng hoặc tài sản hư hỏng, gồm thu hồi, điều chuyển, chuyển giao về địa phương quản lý, bán, thanh lý hoặc xử lý trong trường hợp bị mất, hủy hoại.
Đối với tài sản kết cấu hạ tầng hiện có, bộ, cơ quan trung ương và UBND cấp tỉnh phải hoàn thành việc rà soát, thống kê, phân loại và giao tài sản theo quy định mới trong thời hạn 2 năm kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.
Vũ Đậu