Những ngày qua, hàng triệu người dân Việt Nam xúc động dõi theo những hình ảnh về lễ diễu binh, diễu hành của A80. Trên Quảng trường Ba Đình, những bước chân đều tăm tắp, những cánh tay vung lên dứt khoát, tiếng hô vang mạnh mẽ đã làm rung động trái tim người xem. Ánh mắt của những người lớn tuổi rưng rưng khi xem diễu binh, nụ cười hồn nhiên của các em nhỏ vẫy cờ reo hò... Tất cả toát lên một Việt Nam mạnh mẽ, vững vàng và đầy khát vọng.
May mắn sống trong hòa bình
Tôi cảm nhận được sức mạnh và lòng tự tôn dân tộc trong từng khoảnh khắc ấy. Đó không chỉ là sức mạnh quân sự, mà còn là hình ảnh của một đất nước đã trải qua bao gian khổ, mất mát, hy sinh để giành lấy hòa bình hôm nay. Với tôi, đó còn là thông điệp gửi đến thế hệ trẻ: Không được phép lãng quên lịch sử!
Là một người trẻ, tôi thấy mình thật may mắn khi được sinh ra và lớn lên trong thời bình. Chúng tôi không phải đối diện với tiếng bom đạn, không phải trải qua những ngày tháng gian khổ nơi chiến trường. Nhưng chính sự yên bình mà chúng tôi đang tận hưởng hôm nay là thành quả của bao thế hệ cha anh đã đổ mồ hôi, máu và nước mắt để giành lấy.
Mỗi khi đọc những trang lịch sử, nghe lại câu chuyện từ ông bà, cha mẹ, tôi càng thấm thía giá trị của độc lập. Tôi nhớ lời ông tôi từng nói: "Các con bây giờ chỉ cần học tập, lao động, cống hiến trong hòa bình thôi, đó là điều hạnh phúc vô cùng". Câu nói ấy khiến tôi thấy rõ hơn trách nhiệm của mình, rằng hòa bình không chỉ để tận hưởng, mà còn là nền tảng để chúng tôi tiếp tục xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh.
Thế hệ trẻ sẽ tiếp nối truyền thống hào hùng của cha ông, biến niềm tự hào thành hành động cụ thể. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Trách nhiệm trong thời kỳ mới
Thời đại công nghệ và hòa nhập đặt ra nhiều thách thức: hội nhập sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu, nguy cơ tụt hậu về tri thức và công nghệ, biến đổi khí hậu, an ninh mạng… Chúng tôi không thể thờ ơ hay đứng ngoài.
Một đất nước chỉ thật sự mạnh khi có nguồn nhân lực trí tuệ cao, cùng với đó là bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, không để những giá trị truyền thống bị hòa tan giữa dòng chảy toàn cầu hóa.
Hội nhập giúp người trẻ Việt Nam đi nhanh hơn và xa hơn nhưng đi xa để trở về mạnh hơn, trở về không chỉ là địa lý, mà là trở về với hệ giá trị: hiếu nghĩa, thủy chung, tôn trọng gia đình, đề cao giáo dục, biết ơn cộng đồng.
Giữ bản sắc trong hội nhập không phải là đóng cửa, mà là biết mình là ai. Một bạn trẻ ngành thiết kế có thể dùng kỹ thuật quốc tế nhưng vẫn khai thác chất liệu dân gian; một lập trình viên có thể làm cho công ty đa quốc gia nhưng nỗ lực "mang Việt Nam vào code", giải bài toán cho nông nghiệp, giáo dục, y tế của chính người Việt; một nhà sáng tạo nội dung có thể nói chuyện toàn cầu bằng tiếng Việt, mạch lạc, hiện đại, giàu tri thức.
Đặc biệt, dù trong thời bình nhưng trách nhiệm quốc phòng vẫn luôn hiện hữu. Chúng tôi luôn sẵn sàng khi Tổ quốc gọi tên, từ việc tham gia nghĩa vụ quân sự đến tinh thần cảnh giác trước các âm mưu xâm hại trên không gian mạng, văn hóa hay tư tưởng.
Trước những bước chân hào hùng của A50 và A80, tôi muốn thay mặt thế hệ trẻ gửi lời hứa: Chúng tôi sẽ tiếp nối truyền thống hào hùng của cha ông, biến niềm tự hào thành hành động cụ thể. Học tập hết mình để làm chủ tri thức; lao động hăng say để làm giàu cho bản thân và cho Tổ quốc; sống tử tế, nghĩa tình để xây dựng cộng đồng nhân ái; sẵn sàng cống hiến, hy sinh khi đất nước cần.
Hào hùng trong ký ức, tự hào trong trái tim và trách nhiệm trong hành động. Đó chính là con đường để Việt Nam vươn tới tương lai.
Nuôi dưỡng tài năng trẻ
Bằng tri thức vững vàng, khởi nghiệp tử tế, người trẻ chắc chắn sẽ biết sống xứng đáng với sự hy sinh của cha ông, gìn giữ bản sắc dân tộc, bảo vệ nền hòa bình và xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Tuy nhiên, họ cần một hệ sinh thái, nơi nhà trường, doanh nghiệp, nhà nước và xã hội nắm tay nhau.
Ở đó, nhà trường cần chuyển dịch mạnh từ "dạy cái có" sang "rèn cách học", từ "thi cử" sang "đánh giá năng lực", từ "học thuộc" sang "giải quyết vấn đề".
Các chính sách của nhà nước cần cởi mở với đổi mới, có hành lang pháp lý cho start-up (về thủ tục, cơ chế mua sắm…), hệ thống dữ liệu mở (open data) để sinh viên, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp trẻ có thể phát triển ứng dụng phục vụ cộng đồng. Đặc biệt là chính sách thu hút nhân tài - không chỉ ưu đãi về vật chất, mà là môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, tôn trọng sự khác biệt.
Về phía doanh nghiệp, cần xem người trẻ là đối tác phát triển, hỗ trợ học bổng, đầu tư R&D, trao quyền cho nhân sự trẻ trong những dự án mới. Qua đó, doanh nghiệp có lực lượng sáng tạo, đất nước có động cơ tăng trưởng mới.
___________
(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 28-8
Nguyễn Ngọc Xuân Mai