Hơn 25 năm trước, Vĩnh Long là vùng đất được bao bọc bởi sông Tiền và sông Hậu, nhịp sống gắn liền bến phà. Khi bước chân ra khỏi địa phương đi Cần Thơ, Đồng Tháp, TP.HCM, người dân đều phải qua sông.
Năm 2020, cầu Mỹ Thuận 1 hoàn thành, trở thành dấu mốc đầu tiên phá vỡ thế "ốc đảo". Tiếp nối là cầu Cần Thơ, Rạch Miễu 1, 2, cầu Cổ Chiên, Mỹ thuận 2 lần lượt hoàn thành, đưa vào khai thác, Vĩnh Long bước ra khỏi sự cách trở, vươn mình trên những cơ hội phát triển mới.
Cầu Cần Thơ nối TP Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long.
Những nhịp cầu rút ngắn khoảng cách
Những ngày cận tết Nguyên đán Bính Ngọ, trong cái se lạnh của gió mùa đông bắc, ngồi bên hiên nhà, ông Lê Văn Quới (70 tuổi, ngụ Trung Thành, Vĩnh Long) chậm rãi nhấp ngụm trà, kể về chặng đường thay đổi của quê hương khi những cây cầu lớn lần lượt nối đôi bờ.
Đã có một thời, Vĩnh Long gần như bị "khóa" giữa hai dòng sông. Giao thông gần như độc đạo, việc giao thương, học hành, đi lại, đều phụ thuộc phà.
Những buổi sớm mai, bến phà đông nghịt người, xe nối xe, ai cũng thấp thỏm sợ trễ giờ. Con sông nuôi sống bao thế hệ, nhưng cũng chính nó khiến việc đi lại trở thành một hành trình nhiều ngăn trở.
"Hồi đó, cứ ra khỏi tỉnh đi Cần Thơ hay TP.HCM đều qua phà, phải tranh thủ đi thiệt sớm. Gặp giờ cao điểm có khi chờ phà hơn 2 giờ cũng không chừng", ông Quới kể.
Cầu Rạch Miễu 2 là công trình do đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam thiết kế và thực hiện. Dự án có tiến độ rút ngắn hơn 5 tháng so với kế hoạch.
Thời gian trôi, từng cây cầu bắt đầu xuất hiện, lặng lẽ nhưng bền bỉ làm thay đổi nhịp sống. Ngày 6/7/1997, cầu Mỹ Thuận 1 nối bờ Vĩnh Long và Đồng Tháp được khởi công.
Ngày thông xe, từ sớm, ông Quới cùng nhiều bà con ở Vĩnh Long hồ hởi kéo nhau đến chiêm ngưỡng công trình cầu dây văng hiện đại đầu tiên của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Những cây cầu khác lần lượt hoàn thành: Cầu Rạch Miễu 1, 2, cầu Cổ Chiên, Mỹ Thuận 2, cầu Cần Thơ… Mỗi công trình hoàn thành là thêm một lối đi được mở, thêm một hướng phát triển khơi thông. Dòng xe chạy liền mạch, không còn cảnh chờ đợi như kéo Vĩnh Long xích lại gần hơn với các đô thị trung tâm của vùng.
"Quãng đường Cần Thơ - TP.HCM khoảng 170km, nhưng có khi tài xế chúng tôi phải mất đến hơn 5 giờ di chuyển vì 3 lượt qua phà. Giờ có các tuyến cao tốc nối liền từ TP.HCM về Cần Thơ, có cầu Cần Thơ, Rạch Miễu 1, 2, cầu Mỹ Thuận 1, 2, thời gian đi rút xuống còn khoảng 2,5 giờ. Không chỉ vậy, tài xế sẽ có nhiều lựa chọn tuyến đường để đi thuận tiện hơn", tài xế Lâm Minh Chí (ngụ TP Cần Thơ) bày tỏ.
Người dân qua cầu Rạch Miễu 2 vào ngày công trình khánh thành và chính thức đưa vào khai thác.
Hoàn thiện hạ tầng, mở không gian phát triển liên vùng
Thế độc đạo dần lùi vào quá khứ, nhường chỗ cho mạng lưới giao thông ngày càng hoàn chỉnh. Vĩnh Long không còn là điểm đi qua, mà trở thành nơi giao nhau của các tuyến kết nối.
Ông Dương Văn Phúc, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long chia sẻ, Vĩnh Long mới được hình thành từ tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre cũ. Giao thông đối nội, đối ngoại của tỉnh mới bị ảnh hưởng bởi các con sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, Hàm Luông, Cổ Chiên....
Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã đầu tư xây dựng cầu Cổ Chiên kết nối khu vực Bến Tre và khu vực Trà Vinh; cầu Rạch Miễu 1, 2, cầu Mỹ Thuận 1, 2 kết nối tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp. Cầu Cần Thơ kết nối địa phương với TP Cần Thơ; đang triển khai đầu Đại Ngãi nối TP Cần Thơ.
Các công trình từng bước khơi thông những điểm nghẽn của Vĩnh Long mới một cách căn cơ, phá thế độc đạo của địa phương thời gian qua.
Người đứng đầu ngành xây dựng tỉnh Vĩnh Long cho rằng, các công trình cầu lớn được đầu tư cùng khoảng 8.955km hệ thống giao thông đường quốc lộ, đường tỉnh, đường liên xã, không chỉ giải quyết bài toán đi lại, mà còn tạo điều kiện để tỉnh tổ chức lại mạng lưới hạ tầng kỹ thuật, phát triển khu đô thị mới, khu công nghiệp, dịch vụ logistics theo hướng đồng bộ, hiện đại.
Cầu Mỹ Thuận 1 và 2 vượt sông Tiền.
Đặc biệt, cầu Mỹ Thuận 2 gắn với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã nâng chuẩn kết nối giao thông của Vĩnh Long lên tầm cao mới. Từ chỗ giao thông, giao thương dựa trên tuyến quốc lộ truyền thống, tỉnh có điều kiện tiếp cận trực tiếp hệ thống giao thông tốc độ cao, ổn định, tạo tiền đề để quy hoạch những hành lang đô thị, công nghiệp, dịch vụ dọc theo các trục giao thông chiến lược.
Mặt khác, Vĩnh Long nằm trên trục hành lang kinh tế - đô thị - công nghiệp Cần Thơ - Vĩnh Long - Đồng Tháp, giữ vị trí trung tâm kết nối của vùng. Các cầu lớn được đầu tư góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông vùng, giúp Vĩnh Long rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển hàng hóa, nâng cao khả năng tiếp cận các trung tâm logistics, cảng biển và thị trường tiêu thụ.
Đồng thời, mở rộng dư địa thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics, thương mại và đô thị động lực. Nhờ vị trí chiến lược và kết nối liên vùng ngày càng thuận lợi, Vĩnh Long có điều kiện phát huy vai trò "trạm trung chuyển" của vùng, trở thành điểm hội tụ của chuỗi cung ứng nông, thủy sản và phát triển mạnh các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao trong giai đoạn tới.
Cầu Mỹ Thuận 1 có chiều dài hơn 1,5km, tổng nguồn vốn đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng do Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư)
Cầu Mỹ Thuận 2 dài gần 2km, tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng, Ban quản lý dự án 7 (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư.
Chiều dài cầu chính của cầu Cần Thơ hơn 2,7km, tổng mức đầu tư khoảng 4.832 tỷ đồng, Ban quản lý dự án Mỹ Thuận (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư.
Cầu Rạch Miễu 1 có chiều dài hơn 2,8km, tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư.
Cầu Rạch Miễu 2 có chiều dài gần 2km, tổng mức đầu tư hơn 6.800 tỷ đồng. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư.
Lê An