Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần
Phạm vi lập Quy hoạch được xác định theo Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần (Quyết định số 1540/QĐ-TTg ngày 16/9/2021); theo đó quy mô, diện tích lập Quy hoạch là 195,01 ha.
Phục hồi Di tích xứng với vai trò của vương triều nhà Trần trong lịch sử phát triển của dân tộc
Mục tiêu quy hoạch là nghiên cứu, nhận diện và bổ sung, làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật của Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần và hệ thống các di chỉ, khu vực khảo cổ có liên quan trên địa bàn xã Long Hưng và xã Hồng Minh, tỉnh Hưng Yên.
Bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần trên vùng “đất tổ Long Hưng” tại xã Long Hưng và xã Hồng Minh, tỉnh Hưng Yên tương xứng với vai trò của vương triều nhà Trần trong lịch sử phát triển của dân tộc; phát huy giá trị khu di tích và các khu vực khảo cổ có liên quan, hình thành điểm du lịch văn hóa tâm linh hấp dẫn đối với du khách thập phương; kết nối quần thể các điểm di tích gắn với vương triều nhà Trần ở xã Long Hưng và xã Hồng Minh với các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh nổi tiếng khác trong vùng, tạo thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hưng Yên...
Nguyên tắc quy hoạch
Phương án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích phải bảo đảm nguyên tắc bảo quản, gìn giữ các di tích gốc, các di chỉ, hiện vật khảo cổ học đã phát lộ, các địa điểm, khu vực trong lòng đất đã phát hiện di tích, di vật hoặc có dấu hiệu phát hiện di tích, di vật; tu bổ, phục hồi các hạng mục công trình của di tích khi có đủ căn cứ khoa học; quy hoạch không gian kiến trúc cảnh quan, xây dựng bổ sung các hạng mục công trình trực tiếp phục vụ việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích, các công trình hạ tầng kỹ thuật, phù hợp với các giai đoạn bảo quản, tu bổ, phục hồi, tôn tạo và phát huy giá trị di tích.
Về định hướng giải pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, Quyết định nêu rõ, Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần: tu bổ, tôn tạo các hạng mục di tích gốc hiện có; xây dựng mới đền thờ An Tư công chúa, đền thờ Công hầu - Khanh tướng nhà Trần; phục dựng đình Hoàng, nơi thờ Thái tổ Trần Thừa, chùa Bến...
Đối với Khu di tích Hành cung Lỗ Giang: bảo tồn nguyên trạng các khu vực khảo cổ đã phát lộ gồm đền Thái Lăng, Lăng Ngói, Lăng Sa Ngoài, Lăng Sa Trong, khu vực chùa Giỗ; quy hoạch khu vực Nội Hành cung và Ngoại Hành cung để bảo quản, bảo vệ các di chỉ, di tích, hiện vật khảo cổ đã phát lộ...
Tổ chức không gian kiến trúc theo truyền thống phù hợp với các giai đoạn bảo tồn và phát huy giá trị di tích
Theo định hướng quy hoạch tổ chức không gian, kiến trúc cảnh quan: Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần sẽ tu bổ, phục hồi, tôn tạo các hạng mục di tích gốc hiện có; tổ chức không gian kiến trúc theo truyền thống, xây dựng bổ sung các hạng mục phụ trợ, công trình phát huy giá trị và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, phù hợp với các giai đoạn bảo tồn và phát huy giá trị di tích; tổ chức mạng lưới các tuyến đường giao thông nội bộ tại các phân khu chức năng trong khu vực quy hoạch di tích, bảo đảm đấu nối với hệ thống giao thông hiện nay, thuận lợi từ bên trong khu vực quy hoạch di tích ra các khu vực phụ cận;
Tổ chức không gian mặt nước, cây xanh cảnh quan, tạo không gian xanh bảo vệ công trình di tích và đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật (bao gồm toàn bộ khu vực dịch vụ, khu dự trữ phát triển di tích, không gian mặt nước sông hồ, cây xanh cảnh quan, đất cây xanh cách ly và khu vực bến thuyền du lịch);
Quy hoạch các khu vực khảo cổ học trong di tích để tiếp tục nghiên cứu, khai quật khảo cổ học trong tương lai (gồm toàn bộ khu vực hồ Bạch Đằng, đoạn sông Thái Sư mở rộng và khu cây xanh cảnh quan “Lâm Lăng Viên”);
Bảo tồn không gian cảnh quan làng Tam Đường, xã Long Hưng. Di dời các hộ dân trong khu vực nằm áp sát khu đền thờ ảnh hưởng đến di tích ra khu vực ở mới, hợp nhất với khu dân cư cũ, gắn kết hài hòa với không gian cảnh quan chung của khu di tích.
Hình thành tuyến du lịch chuyên đề về khảo cổ học, lịch sử, văn hóa
Định hướng phát triển các tuyến, chương trình tham quan du lịch như sau: Khai thác tuyến tham quan du lịch bằng thuyền trên sông Hồng (đoạn đi từ bến Ngự, Khu di tích lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần đến Khu Hành cung Lỗ Giang tại xã Hồng Minh), với chiều dài khoảng 11 km (6 hải lý).
Hình thành tuyến du lịch chuyên đề về khảo cổ học, lịch sử, văn hóa kết nối di tích Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua Trần với các di sản, di tích khảo cổ khác vùng đồng bằng sông Hồng và khu vực miền Bắc.
Phương Nhi