Vườn thanh trà ở phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long đang vào chính vụ thu hoạch. Từng là loại cây dại, nay quả thanh trà đã thành đặc sản, loại trái cây chủ lực của địa phương.
Theo ông Huỳnh Văn Hào ( phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long), để cây thanh trà cho trái với sản lượng, chất lượng ổn định, phải chăm sóc bài bản ngay từ đầu vụ, với các kỹ thuật chăm sóc mới nhất. Vườn thanh trà của ông Hào hiện có hơn cây 700 cây, trong đó khoảng 660 cây thanh trà ngọt.
Cùng trên một vườn, khu vực có cả thanh trà ngọt và chua, hình thức cây và quả của 2 loại khá tương đồng nên rất khó phân biệt, mỗi loại mang giá trị kinh tế khác nhau theo nhu cầu người dùng. Theo kinh nghiệm của nông dân, thanh trà ngọt thường có sắc vàng tươi, sáng, mùi thơm, còn thanh trà chua thiên về màu vàng đậm, hơi phớt xanh, hương nhẹ hơn, ăn thử sẽ dễ phân biệt hơn.
Ông Huỳnh Văn Cập - Giám đốc Hợp tác xã Thanh trà ngọt Đông Thành (Vĩnh Long) cho biết, thời gian qua đã tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc thanh trà cho thành viên trong hợp tác xã, như kỹ thuật xử lý ra hoa chủ động bằng hệ thống đèn chiếu sáng, kết hợp cân đối phân bón, bao trái và quản lý dịch hại tổng hợp.
Theo ông Cập, khi áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, năng suất thanh trà tăng bình quân khoảng 30%, chất lượng trái cũng được nâng lên rõ rệt. Với cây khoảng 14 năm, trước đây chỉ cho sản lượng 80-90kg, nay với kỹ thuật có thể cho sản lượng lên 120-130kg/cây.
Đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Đông Thành cho biết, địa phương thường xuyên phối hợp ngành chuyên môn hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân trồng thanh trà, sản xuất theo hướng an toàn, ổn định chất lượng để xây dựng thương hiệu, đầu ra, giúp nhà vườn yên tâm gắn bó lâu dài với cây thanh trà. Địa phương đưa thanh trà vào nhóm cây chủ lực, tiếp tục mở rộng diện tích thanh trà ngọt có kiểm soát để đảm bảo ổn định đầu ra.
Hiện, thanh trà chua được thương lái thu mua tại vườn khoảng 15.000-20.000 đồng/kg, thanh trà ngọt giá từ 100.000-150.000 đồng/kg, tùy thời điểm và chất lượng trái, có thời điểm giá thanh trà ngọt lên gần 200.000 đồng/kg.
Thanh trà tươi được bán nhiều trên Quốc lộ 1 qua Vĩnh Long.Thanh trà thường được dùng trong chế biến món ăn, nước giải khát hoặc ăn trực tiếp.
Thanh trà vốn là cây mọc dại, với hương vị đặc biệt nên được người dân mang về trồng, ban đầu cũng chỉ trồng chơi trong vườn, mỗi nhà 1 vài cây, nay trở thành trái cây đặc sản của vùng đất Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. Thanh trà được trồng tại đây có vị ngọt, thơm, thịt dày hơn hẳn những nơi khác. Tháng 4/2025, lần đầu tiên tỉnh Vĩnh Long tổ chức Ngày hội Thanh trà, và xác lập kỷ lục Việt Nam với 135 món ẩm thực chế biến từ thanh trà.
Cảnh Kỳ