Từ chối làm thêm giờ ngày Tết: Quyền hợp pháp của người lao động
Theo Thư viện Pháp luật, căn cứ tại Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 như sau: Thời gian làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.
Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau đây:
a) Phải được sự đồng ý của người lao động;
b) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày; trường hợp áp dụng quy định thời giờ làm việc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày; không quá 40 giờ trong 01 tháng;
c) Bảo đảm số giờ làm thêm của người lao động không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.
....
Người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ vào ngày nghỉ Tết mà không bị coi là vi phạm kỷ luật lao động - Ảnh minh họa
Đồng thời, tại Điều 117 Bộ luật Lao động 2019 như sau: Kỷ luật lao động là những quy định về việc tuân theo thời gian, công nghệ và điều hành sản xuất, kinh doanh do người sử dụng lao động ban hành trong nội quy lao động và do pháp luật quy định.
Theo đó, người lao động được nghỉ làm việc vào ngày Tết và được hưởng nguyên lương. Nếu người sử dụng lao động muốn sử dụng lao động vào ngày nghỉ Tết tức là yêu cầu người lao động làm thêm giờ thì cần có sự đồng ý của người lao động (trừ trường hợp đặc biệt tại Điều 108 Bộ luật Lao động 2019 thì người lao động không được từ chối).
Đồng thời, người lao động chỉ bị kỷ luật lao động khi có lỗi, có hành vi vi phạm kỷ luật lao động được quy định trong nội quy lao động và do pháp luật quy định. Trong khi đó, từ chối yêu cầu làm thêm giờ vào ngày nghỉ là quyền của người lao động.
Do đó, người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ vào ngày nghỉ Tết mà không bị coi là vi phạm kỷ luật lao động.
Ép người lao động làm thêm ngày Tết: Doanh nghiệp có thể bị phạt nặng
Căn cứ tại Điều 18 Bộ luật Lao động 2019 như sau:
Vi phạm quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi
1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:
a) Không bảo đảm cho người lao động nghỉ việc riêng hoặc nghỉ không hưởng lương theo quy định của pháp luật;
b) Không thông báo bằng văn bản cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi tổ chức làm thêm giờ và nơi đặt trụ sở chính về việc tổ chức làm thêm giờ từ trên 200 giờ đến 300 giờ trong một năm.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định của pháp luật về nghỉ hằng tuần hoặc nghỉ hằng năm hoặc nghỉ lễ, tết.
3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:
a) Thực hiện thời giờ làm việc bình thường quá số giờ làm việc theo quy định của pháp luật;
b) Huy động người lao động làm thêm giờ mà không được sự đồng ý của người lao động, trừ trường hợp theo quy định tại Điều 108 của Bộ luật Lao động.
3. Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm trong một số ngành, nghề, công việc hoặc trường hợp sau đây:
a) Sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản;
b) Sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước;
c) Trường hợp giải quyết công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời;
d) Trường hợp phải giải quyết công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ, thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm hoặc để giải quyết công việc phát sinh do yếu tố khách quan không dự liệu trước, do hậu quả thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, thiếu điện, thiếu nguyên liệu, sự cố kỹ thuật của dây chuyền sản xuất;
đ) Trường hợp khác do Chính phủ quy định.
....
Theo đó, nếu người sử dụng lao động có hành vi ép buộc người lao động làm thêm giờ vào ngày nghỉ Tết thì sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động là cá nhân, nếu người sử dụng lao động là tổ chức thì mức phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng (gấp 2 lần so với cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điêu 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
Tiểu Châu (T/h)