Từ đối thủ F-35 trên giấy tờ đến tiêm kích MiG-35 bị thị trường thờ ơ

2 giờ trướcBài gốc

Sau nhiều năm phát triển và quảng bá rầm rộ, Nga hiện mới chỉ chế tạo được vỏn vẹn 6 chiếc MiG-35. Điều đáng chú ý là những máy bay này chủ yếu được sử dụng bởi đội bay biểu diễn Strizhi (Swifts), thay vì trở thành xương sống của lực lượng không quân như những gì từng được kỳ vọng.

Máy bay chiến đấu đa năng MiG-35 của Nga. (Nguồn: Shutterstock)

Kỳ vọng lớn dành cho MiG-35

MiG-35 được phát triển như phiên bản nâng cấp sâu của MiG-29, với tham vọng giúp tập đoàn Mikoyan lấy lại vị thế trên thị trường máy bay chiến đấu toàn cầu.

Nga quảng bá MiG-35 là một tiêm kích đa nhiệm hiện đại, có chi phí vận hành thấp, phù hợp cho cả nhu cầu trong nước lẫn xuất khẩu. Máy bay được giới thiệu với hàng loạt cải tiến như hệ thống điều khiển bay điện tử mới, radar hiện đại hơn, buồng lái kỹ thuật số, cảm biến nâng cấp và khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí dẫn đường chính xác.

Tuy nhiên, nhiều lời hứa về năng lực vượt trội của MiG-35 đã không trở thành hiện thực.

Động cơ Klimov RD-33MK từng được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu suất so với thế hệ trước, nhưng lại gặp nhiều vấn đề về độ tin cậy, đồng thời không tạo ra bước nhảy vọt đáng kể về lực đẩy, mức tiêu thụ nhiên liệu hay tuổi thọ vận hành.

Trong khi đó, các hệ thống điện tử và khả năng hợp nhất cảm biến của MiG-35 bị đánh giá là chậm hơn đáng kể so với những gì Mỹ và các nước phương Tây đã triển khai trên các dòng chiến đấu cơ hiện đại.

Được quảng bá là đối thủ F-35 nhưng thực tế khác xa

MiG-35 thường được giới thiệu như câu trả lời của Nga trước F-35 của Mỹ. Thế nhưng, nhiều chuyên gia cho rằng đây chủ yếu là khẩu hiệu tiếp thị hơn là sự so sánh thực tế. Trên thực tế, MiG-35 gần với một đối thủ của F-16 hơn là một tiêm kích tàng hình thế hệ năm như F-35.

Dù sở hữu radar và hệ thống điện tử được nâng cấp, MiG-35 về bản chất vẫn dựa trên khung thân MiG-29 vốn được thiết kế từ thời Chiến tranh Lạnh. Máy bay gần như không có khả năng tàng hình đáng kể và vẫn mang theo nhiều hạn chế cố hữu của dòng MiG-29.

Tờ The War Zone từng nhận xét rằng, dù MiG-35 đã được cải tiến đáng kể so với MiG-29 nguyên bản, nhưng xét cho cùng nó vẫn chỉ là một phiên bản phát triển của thiết kế cũ.

Những vấn đề kéo dài trong quá trình thử nghiệm, khó khăn về phụ tùng, hạn chế trong chuỗi cung ứng và sự thiếu hụt các công nghệ tiên tiến khiến MiG-35 ngày càng mất sức hút trên thị trường quốc tế.

Hành trình phát triển kéo dài hàng thập kỷ

Ý tưởng phát triển MiG-35 bắt đầu từ những năm 1980, khi Liên Xô tìm cách nâng cấp MiG-29 để phục vụ xuất khẩu.

Nga lần đầu giới thiệu MiG-35 tại triển lãm hàng không Aero India năm 2007 với hy vọng giành được những hợp đồng lớn từ Ấn Độ.

Không quân Nga ban đầu cũng từng lên kế hoạch mua hàng chục chiếc MiG-35. Năm 2017, một phiên bản cải tiến tiếp tục được giới thiệu tại Moscow với các nâng cấp về điện tử hàng không, hệ thống điều khiển bay và khả năng tấn công mặt đất chính xác.

Các phi công thử nghiệm đánh giá khá tích cực về buồng lái hiện đại và khả năng điều khiển của máy bay. Dù vậy, những cải tiến đó vẫn không đủ để thay đổi số phận của chương trình.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến MiG-35 rơi vào tình cảnh hiện nay là việc không thể tìm được khách hàng nước ngoài. Trong nhiều năm, Nga đã cố gắng tiếp thị loại máy bay này tới hàng loạt quốc gia như Ấn Độ, Argentina, Bangladesh, Malaysia, Peru, Myanmar. Tuy nhiên, không có thương vụ lớn nào được ký kết.

Việc chính Không quân Nga cũng chỉ đặt mua số lượng rất hạn chế càng khiến các khách hàng tiềm năng nghi ngờ về tương lai của chương trình.

Ngoài ra, năng lực sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng Nga cũng trở thành vấn đề. Ngay cả khi xuất hiện những đơn hàng lớn, khả năng đáp ứng sản xuất hàng loạt vẫn là dấu hỏi lớn do các khó khăn về tài chính và công nghiệp.

Có thời điểm, truyền thông nhà nước Nga còn đề cập tới khả năng trang bị vũ khí laser cho MiG-35 trong tương lai. Song những ý tưởng đó chưa bao giờ trở thành hiện thực.

Cùng lúc đó, Nga cũng bắt đầu nói nhiều hơn về dự án tiêm kích thế hệ sáu MiG-41. Một số tuyên bố thậm chí mô tả loại máy bay này có thể hoạt động gần không gian vũ trụ và mang theo vũ khí laser. Theo các đánh giá độc lập, MiG-41 hiện vẫn chỉ đang ở giai đoạn nghiên cứu sơ bộ và khó có khả năng xuất hiện trước những năm 2040.

Tương lai vẫn rất mờ mịt

Năm 2024, tạp chí The National Interest mô tả MiG-35 là một chương trình đang tiến gần tới thất bại hoàn toàn và cho rằng phần lớn thành công của nó chỉ tồn tại trên các chiến dịch quảng bá.

Dù một số quan chức Nga từng tuyên bố MiG-35 sẽ được sản xuất hàng loạt từ năm 2025. nhằm bổ sung lực lượng cho Không quân Nga trong bối cảnh chiến sự kéo dài, nhiều chuyên gia vẫn tỏ ra hoài nghi.

Một cựu kỹ sư của Mikoyan nhận định rằng. các nhà máy Nga đã không sản xuất số lượng lớn tiêm kích MiG trong nhiều thập kỷ. Việc khôi phục năng lực sản xuất quy mô lớn sẽ đòi hỏi nguồn nhân lực, chuỗi cung ứng và nguồn vốn mà hiện nay ngành công nghiệp quốc phòng Nga đang thiếu hụt.

MiG-35 từng được giới thiệu như một tiêm kích thế hệ "4+++" có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Trong thời đại mà công nghệ tàng hình, hợp nhất cảm biến và tác chiến mạng ngày càng đóng vai trò quyết định, những nâng cấp của MiG-35 không đủ để tạo ra lợi thế đáng kể.

Cho đến nay, sau hàng chục năm phát triển, thành tích nổi bật nhất của MiG-35 vẫn là những màn trình diễn ngoạn mục trên bầu trời của đội bay Strizhi. Còn giấc mơ trở thành một sản phẩm xuất khẩu thành công hay một trụ cột mới của không quân Nga vẫn chưa thể trở thành hiện thực.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/tu-doi-thu-f-35-tren-giay-to-den-tiem-kich-mig-35-bi-thi-truong-tho-o-169260602135413897.htm