Từ giữ vững đến mở rộng thị trường xuất khẩu cho rau quả Việt

3 giờ trướcBài gốc

Mở rộng dư địa tăng trưởng

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, tăng tới 22% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này cho thấy nhu cầu thị trường quốc tế đối với nông sản Việt vẫn duy trì ổn định.

Sản phẩm bưởi da xanh được hỗ trợ quảng bá tại các kỳ hội chợ, triển lãm. Ảnh: Đức Toàn

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là đối tác lớn nhất, chiếm 54% tổng kim ngạch và ghi nhận mức tăng trưởng 76,2%. Mỹ và Hàn Quốc cũng là những thị trường quan trọng với mức tăng trưởng lần lượt là 21,4% và 4,1%. Đặc biệt, Campuchia nổi bật với mức tăng trưởng gấp 3,7 lần so với năm trước.

Song song với việc giữ vững thị trường chủ lực, nhiều tín hiệu tích cực cũng đến từ việc khai phá thị trường mới. Bưởi Việt Nam đã chính thức có mặt tại Australia, trong khi Trung Quốc mở cửa chính ngạch đối với mặt hàng này và chanh, mở ra dư địa tăng trưởng rõ rệt.

Mới đây, việc vận chuyển gần 100 tấn rau quả tươi bằng đường hàng không sang Trung Đông cũng cho thấy năng lực đáp ứng nhanh của doanh nghiệp Việt, đồng thời góp phần duy trì chuỗi cung ứng và mở rộng kênh phân phối tại các hệ thống siêu thị lớn.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu duy trì đà tăng trưởng hiện tại, kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm 2026 có thể đạt khoảng 9,5–10 tỷ USD. Trước mắt trong quý II-2026, xuất khẩu sẽ tiếp tục khởi sắc khi nhiều loại trái cây bước vào vụ thu hoạch chính và các nghị định thư xuất khẩu được triển khai hiệu quả. Như vậy, ngành rau quả không chỉ giữ được nhịp tăng trưởng mà còn đang từng bước củng cố vị thế trong cơ cấu xuất khẩu nông sản của Việt Nam.

Tuy nhiên, ngành rau quả vẫn đối mặt với không ít thách thức. Đó là sự phụ thuộc vào một số thị trường và mặt hàng chủ lực,chi phí logistics cao, biến động thương mại toàn cầu đang đặt ra yêu cầu phải tái cấu trúc ngành theo hướng ổn định và lâu dài hơn.

Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam Nguyễn Thanh Bình nhận định, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu từ các thị trường ngày càng khắt khe, ngành rau quả Việt cần đẩy mạnh nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm một cách thực chất, bền vững. Kiểm soát chặt các yếu tố đầu vào và quy trình sản xuất, không để xảy ra tình trạng dư lượng vượt ngưỡng; duy trì chất lượng ổn định là yếu tố cốt lõi để nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh.

Chất lượng sản phẩm ổn định là yếu tố tiên quyết

Để tận dụng không gian xuất khẩu từ các Nghị định thư, ông Nguyễn Thanh Bình cho rằng, doanh nghiệp trước hết phải chuẩn hóa quy trình canh tác để đảm bảo chất lượng sản phẩm ổn định; nông dân cần cơ cấu lại quy trình sản xuất theo hướng giảm dần hàm lượng hóa học, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ và sinh học.

Sầu riêng là mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Ảnh: Đức Toàn

“Đơn cử như mặt hàng sầu riêng, trước đây chỉ có Việt Nam và Thái Lan cạnh tranh, nhưng hiện nay đã có tới 5 nước Đông Nam Á ký Nghị định thư xuất khẩu sang Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào đảm bảo được chất lượng tốt hơn chắc chắn sẽ chiếm lĩnh được thị trường”, ông Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh.

Đề cập về những giải pháp danh cho doanh nghiệp xuất khẩu rau quả, chuyên gia Hoàng Trọng Thủy cho rằng, bên cạnh vấn đề chất lượng, hiện nay bối cảnh thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu lên cao. Chi phí vận chuyển nội địa đã tăng khoảng 30 – 40%, giá các yếu tố đầu vào như phân bón cũng tăng từ 20 – 30%, trực tiếp tác động lên giá thành sản phẩm rau quả. Trong khi đó, sức mua tại thị trường trong nước đang có dấu hiệu sụt giảm.

Dù kim ngạch xuất khẩu và giá trị tăng trưởng nhưng biên độ lợi nhuận của doanh nghiệp lại thu hẹp do chi phí tăng. Đối tác mua và người bán thường phải chia sẻ chi phí vận chuyển, gây khó khăn cho hai bên cũng như việc tiêu thụ rau quả. Trong bối cảnh đó, về phía doanh nghiệp, giải pháp cấp bách là phải tối ưu hóa bộ máy, cắt giảm các khoản chi phí cơ bản để cải thiện biên lợi nhuận.

Chuyên gia Hoàng Trọng Thủy cũng khuyến nghị, công tác xúc tiến thương mại vẫn cần sự tiếp sức kịp thời từ phía Nhà nước. Bởi lẽ, việc tự thân vận động tại thị trường quốc tế là bài toán chi phí đầy thách thức đối với các đơn vị kinh doanh nếu thiếu đi sự đồng hành từ các chương trình quốc gia. Nguồn lực hỗ trợ từ cơ quan quản lý chính là điểm tựa then chốt, giúp doanh nghiệp tự tin và vững tâm hơn trong hành trình khai phá những thị trường mới đầy tiềm năng.

Hiện tại, Hiệp hội Rau quả Việt Nam đang đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại và kết nối giao thương quốc tế. Hiện tại, hai chương trình xúc tiến thương mại quốc gia tại Đức và Hong Kong (Trung Quốc) đang được cơ quan này triển khai tích cực. Mặt khác, Hiệp hội cũng khuyến cáo các doanh nghiệp trong ngành theo dõi và thích ứng với các chính sách nhập khẩu mới, nhất là Nghị định 280 của Trung Quốc để duy trì xuất khẩu chính ngạch.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát cơ sở đóng gói và tuân thủ chặt chẽ các quy định của thị trường nhập khẩu. Đây không chỉ là điều kiện để giữ vững thị trường hiện có, đặc biệt là Trung Quốc, mà còn là nền tảng để mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung

Ánh Ngọc

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tu-giu-vung-den-mo-rong-thi-truong-xuat-khau-cho-rau-qua-viet-747505.html