Từ hôm nay, những loài thủy sản nào không được xuất khẩu vào Mỹ?

3 giờ trướcBài gốc

Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đạo luật MMPA của Mỹ yêu cầu tất cả hàng hóa thủy sản nhập khẩu phải tuân thủ các quy định nhằm bảo vệ thú biển, đảm bảo quá trình khai thác không gây tổn thương hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến các loài này.

Việt Nam hiện là một trong 34 quốc gia được công nhận tương đương một phần trên tổng số 135 quốc gia xuất khẩu thủy sản vào Mỹ. Điều này đồng nghĩa với khoảng 50% số nghề cá được đánh giá tương đương và có thể xuất khẩu bình thường, trong khi 50% còn lại (khoảng 12 nhóm nghề/loài thủy sản) cần đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt hơn.

Mỹ chính thức áp dụng Đạo luật Bảo vệ Thú biển MMPA từ 1/1/2026, Việt Nam có 12 nhóm nghề/loài thủy sản cần đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt hơn. (Ảnh minh họa).

Không phải tất cả sản phẩm thủy sản Việt Nam đều bị cấm

Tuy nhiên, một trong những nội dung quan trọng nhất được đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư làm rõ là việc hiểu đúng về danh mục cấm của Mỹ.

Ông Lê Trần Nguyên Hùng - Cục phó Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và môi trường) khẳng định: “Không phải tất cả sản phẩm thủy sản của Việt Nam đều bị cấm xuất khẩu vào Mỹ. Ngay cả đối với 12 loài trong danh mục cảnh báo, lệnh cấm chỉ áp dụng khi hội đủ bốn điều kiện: tên loài, ngư cụ (ví dụ nghề lưới rê), khu vực khai thác và quốc gia khai thác trùng với danh mục cảnh báo của Cơ quan Đại dương và Khí quyển Mỹ (NOAA) đưa ra.

Ví dụ, cá mú khai thác bằng nghề lưới rê có thể bị cấm, nhưng nếu là cá mú nuôi hoặc được nhập khẩu từ quốc gia không bị cấm để chế biến thì vẫn được phép xuất khẩu sang Mỹ”, ông Lê Trần Nguyên Hùng cho biết.

Để nhận diện các sản phẩm đủ điều kiện, Mỹ quản lý dựa trên mã HTS (biểu thuế hài hòa) và yêu cầu Giấy chứng nhận sản phẩm thủy sản (COA) đối với các mặt hàng thuộc diện quản lý. Doanh nghiệp xuất khẩu cần chuẩn bị sẵn COA để nhà nhập khẩu đưa lên hệ thống, đây là cách duy nhất để thông quan nhanh chóng vì Mỹ không áp dụng các trường hợp ngoại lệ.

Đối với các lô nguyên liệu đã thu mua từ trước khi Thông tư số 74/2025/TT-BNNMT có hiệu lực, doanh nghiệp có thể sử dụng hóa đơn tài chính hoặc bảng kê hàng hóa (trong trường hợp mua trực tiếp từ ngư dân) để chứng minh thời điểm khai thác, phục vụ việc cấp giấy chứng nhận chuyển tiếp.

Các cơ quan chức năng cũng khuyến khích doanh nghiệp thực hiện truy suất nguồn gốc ngay từ khâu thu mua để đảm bảo nguyên liệu không vi phạm các danh mục nghề bị cấm.

Về mặt kỹ thuật, các cơ quan quản lý tại địa phương (chi cục thủy sản cấp tỉnh) có trách nhiệm thẩm định hồ sơ thông qua việc đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia về tàu thuyền và nhật ký khai thác. Mục tiêu là đảm bảo loài thủy sản đó được đánh bắt bằng đúng nghề đã đăng ký và không vi phạm các vùng cấm.

Mỹ đánh giá mức độ “tương đương” dựa trên tỷ lệ khai thác không chủ ý các loài thú biển. Nếu tỷ lệ thú biển bị thương hoặc chết do đánh bắt ngẫu nhiên nằm ở mức bền vững (thường là dưới 10%), nghề cá đó sẽ được chấp nhận.

Việt Nam đang triển khai các hoạt động điều tra để chứng minh số liệu khoa học này, đồng thời triển khai các chương trình giám sát viên trên tàu cá và hướng dẫn ngư dân áp dụng các biện pháp kỹ thuật như lắp đặt thiết bị xua đuổi thú biển, thay đổi quy trình thu lưới, ghi chép đầy đủ các lần bắt gặp thú biển vào nhật ký khai thác để làm căn cứ chứng minh tỷ lệ khai thác không chủ ý thú biển của Việt Nam nằm ở mức bền vững (dưới 10%) để tiến tới đạt chứng nhận tương đương hoàn toàn trong tương lai.

Đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhấn mạnh rằng việc tuân thủ MMPA không chỉ để đáp ứng rào cản kỹ thuật của một thị trường, mà còn là cơ hội để Việt Nam tổ chức lại sản xuất, chuyển đổi từ nghề cá nhân dân sang nghề cá hiện đại, có trách nhiệm.

Việc chuyển đổi các nghề rủi ro cao như lưới rê sang các nghề thân thiện hơn với môi trường đang được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường ưu tiên thực hiện thông qua các chính sách hỗ trợ sinh kế cho ngư dân. Việt Nam cam kết hướng tới một nghề cá hiện đại, có trách nhiệm, chuyển dịch từ tư duy khai thác dựa trên sản lượng sang khai thác dựa trên giá trị và bảo tồn hệ sinh thái.

PHẠM DUY

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/tu-hom-nay-nhung-loai-thuy-san-nao-khong-duoc-xuat-khau-vao-my-ar996296.html