Gia đình ông V.P.C phát sinh tranh chấp thừa kế gay gắt do tạo hợp đồng giả mạo. Ảnh: AI
Phát sinh tranh chấp từ hợp đồng giả mạo
Theo hồ sơ vụ án, tranh chấp đã phát sinh từ hợp đồng tặng cho quyền sử dụng 12 thửa đất tại thôn Đa Kai 9, thuộc xã Nam Thành (Lâm Đồng). Đây là tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân của ông V.P.C và vợ là bà T.T.N. Năm 2012, bà N chết không để lại di chúc, phần tài sản của bà trở thành di sản thừa kế của ông C và 4 người con gồm: V.G.B, V.G.H, V.C.T và V.T.G.
Năm 2014, ông C cùng con là ông B lập văn bản phân chia tài sản thừa kế để ông C đứng tên quyền sử dụng 12 thửa đất trên. Đến ngày 18/12/2020, ông C đã lập hợp đồng tặng cho toàn bộ 12 thửa đất cho ông B. Hợp đồng là nhằm mục đích cho ông B mượn đất thế chấp vay vốn tại một ngân hàng. Tuy nhiên, sau đó ông B không hoàn trả các thửa đất cho ông C như 2 cha con đã thỏa thuận trước khi lập hợp đồng tặng cho. Do đó, ông C khởi kiện ra Tòa án nhân dân khu vực 17 - Lâm Đồng yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho và giải quyết hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu. Tại bản án sơ thẩm, Tòa án nhân dân khu vực 17 - Lâm Đồng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông C.
Cấp sơ thẩm bỏ lọt nhiều tình tiết
Qua kiểm sát giải quyết vụ án, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh nhận thấy, bản án sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng về tố tụng và nội dung nên kháng nghị đề nghị tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án.
Theo kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, việc lập văn bản phân chia di sản thừa kế năm 2014 giữa ông C với ông B đã vi phạm quy định của pháp luật dân sự về phạm vi đại diện. Ông C vừa là người đại diện cho các con chưa thành niên, vừa nhân danh các con chưa thành niên để xác lập giao dịch chuyển toàn bộ quyền sử dụng đất cho chính ông đứng tên quản lý, sử dụng, làm xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên.
Tại thời điểm lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 18/12/2020, trong các đồng thừa kế có người đã thành niên và chưa thành niên. Tuy nhiên, hợp đồng chỉ có ông C và ông B ký kết, không có sự tham gia, đồng ý của người con đã thành niên là ông V.G.H. Việc ông C định đoạt tài sản cũng không thể hiện nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các con chưa thành niên là V.C.T và V.T.G. Do đó, giao dịch tặng cho đã vi phạm điều cấm của pháp luật, ảnh hưởng đến quyền lợi của các đồng thừa kế khác.
Ngân hàng cho ông B vay vốn là bên có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Ngân hàng này đã có yêu cầu độc lập liên quan đến nghĩa vụ trả nợ và xử lý tài sản thế chấp là 12 thửa đất nêu trên. Tuy nhiên, tòa án cấp sơ thẩm chưa thụ lý, giải quyết yêu cầu độc lập này. Trong khi đó, việc xem xét hiệu lực của hợp đồng tặng cho và giải quyết hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu có liên quan trực tiếp đến việc xác định chủ thể có nghĩa vụ hoàn trả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cũng như bảo đảm quyền lợi của bên nhận thế chấp. Việc bỏ sót yêu cầu độc lập này dẫn đến vụ án chưa được giải quyết toàn diện, triệt để, gây khó khăn cho công tác thi hành án.
Tòa án cấp sơ thẩm chưa đưa đầy đủ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng. Cụ thể, các con của ông C là những người có quyền lợi trực tiếp đối với phần di sản thừa kế nhưng chưa được đưa vào tham gia tố tụng. Trên phần đất tranh chấp còn có tài sản của ông N.T.T. Theo trình bày của ông C, phần đất này đã được chuyển nhượng bằng giấy tay cho một người khác. Tuy nhiên, tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh, làm rõ nội dung này và chưa đưa người mua đất vào tham gia tố tụng để bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện...
Tại phiên tòa phúc thẩm do Tòa án nhân dân tỉnh xét xử vừa qua, Hội đồng xét xử nhận định, các vi phạm của cấp sơ thẩm là nghiêm trọng, chưa làm rõ và giải quyết đầy đủ các quan hệ pháp luật có liên quan trong vụ án. Hội đồng xét xử phúc thẩm đã chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, tuyên hủy bản án dân sự sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo đúng quy định pháp luật.
Ngàn Sâu .