Từ hương ước, quy ước đến nếp sống văn minh

một giờ trướcBài gốc

Hương ước, quy ước góp phần nâng cao tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư ở thôn Quyết Tiến, xã Luận Thành.

Tại xã Luận Thành - nơi có 53% dân số là đồng bào Thái, 26% là đồng bào Mường, việc xây dựng và thực hiện HƯQƯ đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống Nhân dân. Hiện nay, 18/18 thôn trên địa bàn xã đều đã xây dựng và ban hành HƯQƯ với nội dung phù hợp tình hình thực tế và đúng quy định của pháp luật. Cùng với những quy định chung về đoàn kết cộng đồng, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường... các thôn đều đưa vào HƯQƯ những nội dung cụ thể về thực hiện nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang và lễ hội.

Tiêu biểu như thôn Quyết Tiến, nơi có 162 hộ dân, trong đó đồng bào Mường chiếm 85%, hương ước đã thực sự trở thành “quy ước chung” trong đời sống cộng đồng. Hương ước của thôn gồm 5 chương, 28 điều với nhiều nội dung cụ thể. Nhiều quy định được xây dựng phù hợp với phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc Mường, đồng thời loại bỏ những hủ tục, tránh phô trương, lãng phí.

Ông Lê Thế Nghĩa, trưởng thôn Quyết Tiến cho biết: “Khi xây dựng hương ước, thôn tổ chức họp dân để lấy ý kiến công khai và thống nhất đưa vào thực hiện. Trước đây, nhiều đám cưới tổ chức dài ngày, còn nay cơ bản thực hiện gọn nhẹ, tiết kiệm. Việc tang cũng hạn chế được những thủ tục rườm rà, mê tín. Việc thực hiện HƯQƯ không chỉ góp phần xây dựng nếp sống văn minh mà còn nâng cao tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư. Người dân tích cực tham gia vệ sinh đường làng, ngõ xóm, giúp nhau phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự. Hiện tỷ lệ gia đình văn hóa của thôn đạt 95%”.

Nhờ thực hiện hiệu quả HƯQƯ, đời sống văn hóa ở các khu dân cư trên địa bàn xã Luận Thành có nhiều chuyển biến rõ nét. Người dân tích cực tham gia các phong trào tại địa phương, ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan ở khu dân cư ngày càng được nâng lên. Đến nay, tỷ lệ gia đình văn hóa toàn xã đạt 83,12%.

Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Luận Thành Nguyễn Thị Nhung, cho biết: "Các nội dung trong HƯQƯ đều được người dân các thôn trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến và thống nhất thực hiện. Chính vì vậy, khi ban hành đã nhận được sự đồng thuận cao trong cộng đồng dân cư. Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, nhiều thôn còn đưa ra quy định cụ thể về biểu dương, khen thưởng đối với gia đình thực hiện tốt; đồng thời nhắc nhở, phê bình các trường hợp chưa chấp hành nghiêm HƯQƯ".

Còn tại xã Thường Xuân, việc thực hiện HƯQƯ ở các khu dân cư đang phát huy hiệu quả thiết thực. Hiện toàn xã có 31 thôn, tất cả đều xây dựng và thực hiện HƯQƯ gắn với phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Theo đánh giá của địa phương, kết quả nổi bật nhất là việc cưới, việc tang và lễ hội ngày càng đi vào nền nếp. Nhiều hủ tục được xóa bỏ, tình trạng tổ chức linh đình, kéo dài gây tốn kém từng bước được hạn chế. Người dân nâng cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh, tiết kiệm, phù hợp điều kiện thực tế. Đến nay, 100% khu dân cư đạt danh hiệu khu dân cư văn hóa, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 87,43%.

Phó Chủ tịch UBND xã Thường Xuân Lê Hữu Giang, cho biết: “Trong quá trình thực hiện, hương ước luôn được rà soát, sửa đổi, bổ sung khi có nội dung không còn phù hợp với thực tế và theo nguyện vọng của Nhân dân. Giá trị lớn nhất của HƯQƯ không nằm ở những quy định mang tính bắt buộc mà ở sự đồng thuận của cộng đồng dân cư. Khi người dân cùng bàn bạc, cùng thống nhất và cùng giám sát thực hiện, các quy định chung sẽ dần trở thành ý thức tự giác trong đời sống hằng ngày”.

Ở nhiều địa phương, HưQư đang góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Nhiều nội dung liên quan đến bảo tồn tiếng nói, trang phục, giữ gìn lễ hội, bảo vệ rừng, nguồn nước... được đưa vào quy ước cộng đồng một cách phù hợp. Qua đó vừa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, vừa xây dựng đời sống mới văn minh, tiến bộ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện HƯQƯ ở một số nơi vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số nội dung còn mang tính hình thức, chưa thật sự sát với thực tế địa phương. Ngoài ra, công tác tuyên truyền có nơi chưa thường xuyên nên người dân chưa nắm đầy đủ nội dung để thực hiện. Việc kiểm tra, giám sát đôi lúc chưa thực sự được chú trọng...

Trong bối cảnh đời sống xã hội ngày càng thay đổi, nhiều vấn đề mới phát sinh ở khu dân cư cũng đặt ra yêu cầu cần tiếp tục rà soát, bổ sung HƯQƯ theo hướng thiết thực, phù hợp hơn. Những nội dung liên quan đến bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, xây dựng nếp sống văn minh trong sử dụng mạng xã hội, phòng chống tệ nạn xã hội... cũng cần được nghiên cứu đưa vào HƯQƯ cộng đồng. Cùng với đó, việc thực hiện HƯQƯ cần gắn với vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, người có uy tín trong cộng đồng. Đồng thời, cần tiếp tục phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư để HƯQƯ thực sự là nền tảng để xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Bài và ảnh: Hoài Anh

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/tu-huong-uoc-quy-uoc-den-nep-song-van-minh-287983.htm